، بازار ارز در روزهای اخیر بار دیگر شاهد افزایش قیمت دلار بوده است. روندی که در صورت تداوم می‌تواند بر قیمت کالاها، هزینه تولید و انتظارات تورمی اثر بگذارد. مهار این روند، بیش از آنکه به یک تصمیم مقطعی وابسته باشد، به مجموعه‌ای از سیاست‌های هماهنگ پولی، ارزی و اقتصادی نیاز دارد. در شرایطی که نرخ دلار در بازار آزاد در محدوده بالای ۲۵۰ هزار تومان قرار گرفته، پرسش اصلی این است که سیاستگذار چگونه می‌تواند از تبدیل نوسان‌های کوتاه‌مدت به یک جهش پایدار جلوگیری کند.

در این رابطه، نخستین اقدام، مدیریت انتظارات در بازار ارز به نظر می رسد. بازار تنها بر اساس میزان عرضه و تقاضای واقعی حرکت نمی‌کند. اخبار سیاسی، چشم‌انداز درآمدهای ارزی و نگرانی از آینده اقتصاد نیز بر تصمیم فعالان اثر می‌گذارد. اطلاع‌رسانی منظم و شفاف بانک مرکزی درباره سیاست ارزی، میزان عرضه و برنامه تامین ارز می‌تواند از شکل‌گیری تقاضای احتیاطی و رفتارهای هیجانی جلوگیری کند.

در گام دوم، عرضه هدفمند ارز اهمیت دارد. مداخله بانک مرکزی در دوره‌های جهش می‌تواند از سرعت افزایش قیمت بکاهد، اما استفاده از ذخایر ارزی برای تثبیت مصنوعی یک نرخ مشخص، راه‌حل بلندمدت نیست. منابع ارزی باید با اولویت برای نیازهای ضروری اقتصاد، از جمله واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه و نیازهای تولیدی مورد استفاده قرار گیرد. موضوع مهم دیگر، کاهش فاصله میان نرخ‌های مختلف ارز است. وجود نرخ‌های متعدد در شرایطی که اختلاف آنها قابل توجه باشد، می‌تواند زمینه ایجاد تقاضای غیرواقعی و فعالیت‌های سوداگرانه را افزایش دهد. حرکت تدریجی به سمت نظام ارزی شفاف‌تر، می‌تواند بخشی از این مشکل را کاهش دهد.

اما مهم‌تر از همه، ریشه پولی تورم است. تا زمانی که رشد نقدینگی و کسری بودجه فشار قابل توجهی بر اقتصاد وارد می‌کند، بازار ارز نیز تحت تاثیر قرار خواهد داشت. کنترل هزینه‌های دولت، کاهش وابستگی بودجه به منابع ناپایدار و جلوگیری از جبران کسری بودجه از مسیر افزایش پایه پولی، از الزامات ثبات اقتصادی است. از سوی دیگر، افزایش درآمدهای ارزی و بازگشت ارز حاصل از صادرات از مسیرهای قانونی می‌تواند سمت عرضه بازار را تقویت کند. موضوعاتی که با توجه به تداوم فضای تنش و درگیری میان ایران و آمریکا و اعمال محاصره دریایی علیه ایران، با چالش های عدیده ای رو به رو هستند.

در نهایت، تجربه اقتصاد ایران نشان داده است که هیچ سیاست ارزی به تنهایی قادر به ایجاد ثبات پایدار نیست. مهار جهش دلار نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ است. انضباط پولی و بودجه‌ای، عرضه هدفمند ارز، شفافیت در سیاست‌گذاری، تقویت درآمدهای ارزی و مهم‌تر از همه کاهش نااطمینانی اقتصادی، از جمله مهمترین این مولفه ها هستند. اگر این سیاست‌ها همزمان و با‌ثبات دنبال شوند، می‌توانند سرعت نوسانات بازار را کاهش داده و مانع از تبدیل یک موج کوتاه‌مدت افزایش قیمت به یک روند فرسایشی و تورم‌زا شوند.