هشدار صنعت پخش نسبت به کاهش عرضه کالا در فروشگاههای زنجیرهای
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی صنعت پخش ایران با هشدار نسبت به افزایش مطالبات شرکتهای پخش از فروشگاههای زنجیرهای، گفت: تداوم این وضعیت و کاهش نقدینگی شرکتهای پخش میتواند به افت سطح عرضه کالا و در نهایت محدود شدن دسترسی مصرفکنندگان منجر شود.
، سهراب کارگر، رئیس هیئتمدیره انجمن ملی صنعت پخش ایران در نشست خبری با اصحاب رسانه با تأکید بر نقش صنعت پخش در تابآوری اقتصاد کشور اظهار کرد: صنعت پخش یکی از حلقههای مهم زیرساخت اقتصادی کشور است و در شرایطی که اقتصاد با تورم، کاهش قدرت خرید مردم، شرایط جنگی، مشکلات تأمین کالا و محدودیتهای مالی مواجه بوده، شبکه توزیع توانسته عملکرد قابل قبولی از خود نشان دهد.
وی افزود: پایداری شبکه توزیع در شرایط مختلف، یکی از نقاط قوت اقتصاد کشور محسوب میشود و صنعت پخش در دورههای بحرانی توانسته نقش مؤثری در استمرار عرضه کالا ایفا کند.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی صنعت پخش ایران با اشاره به عملکرد این صنعت در دورههای جنگی گفت: در جریان جنگ ۱۲ روزه و همچنین جنگ رمضان، صنعت پخش توانست بیش از ۱۵ تا ۲۰ هزار خودرو را در کمتر از ۴۸ ساعت به استانهای مهمانپذیر منتقل کند.
کارگر ادامه داد: همچنین در این دورهها میزان توزیع کالاهای اساسی به استانهای مختلف به بیش از ۲.۵ برابر میزان معمول رسید که این موضوع نشاندهنده ظرفیت و توان بالای شبکه توزیع کشور در مدیریت شرایط بحرانی است.
وی با بیان اینکه اکنون مسئله اصلی، آمادگی صنعت پخش برای پذیرش تغییرات جدید است، گفت: صنعت پخش در دورههای گذشته بیشتر به دنبال رشد بوده، اما در دوره جدید باید تمرکز خود را بر افزایش اثربخشی قرار دهد.
کارگر با اشاره به برگزاری کنفرانس صنعت پخش اظهار کرد: در کنفرانس هفتم، تعداد شرکتهای حاضر بیش از ۲۵ درصد افزایش یافت و قراردادهای منعقدشده نیز ۲۲ درصد رشد داشت و سطح رضایتمندی به ۹۶ درصد رسید.
وی افزود: با این حال، هدف ما صرفاً بزرگتر شدن نمایشگاه یا افزایش تعداد شرکتکنندگان نیست، بلکه هدف اصلی افزایش اثربخشی این رویداد است.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی صنعت پخش ایران تصریح کرد: تجربه دوره گذشته نشان داد شرکتکنندگان و فعالان صنعت صرفاً به دنبال سخنرانی نیستند، بلکه به دنبال گفتوگوهای متقابل، شناسایی نیازها و برقراری ارتباط با شبکههای مرتبط با صنعت پخش، تأمینکنندگان خدمات و مجموعههایی هستند که از این صنعت خدمات دریافت میکنند.
وی ادامه داد: بر همین اساس، در کنفرانس هشتم تلاش کردهایم پنلها و برنامهها را بیشتر به سمت گفتوگوهای تخصصی و پاسخ به نیازهای واقعی صنعت هدایت کنیم.
آیا فروش سنتی به پایان راه نزدیک شده است؟
کارگر با طرح این پرسش که «آیا پایان فروش سنتی نزدیک است؟» گفت: صنعت پخش باید مشخص کند تا چه اندازه خود را برای این تغییر آماده کرده است.
وی افزود: در گذشته داشتن انبارهای بزرگ، ناوگان گسترده و شعب متعدد برای یک شرکت پخش مزیت محسوب میشد، اما در آینده این عوامل اگرچه همچنان لازم هستند، دیگر کافی نخواهند بود.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی صنعت پخش ایران گفت: نمیتوان با قاطعیت گفت ویزیتورهای فعلی آخرین نسل ویزیتورها هستند، اما بدون تردید مدیران، فروشندگان و ساختار توزیع در شرکتهای پخش آینده کاملاً متفاوت خواهند بود.
کارگر تأکید کرد: شرکت پخش آینده، دادهمحور است نه ناوگانمحور و در آینده موضوعاتی مانند اینکه چه کسی باید کالا را خریداری کند، چه میزان کالا، در چه اندازه و در چه زمانی خریداری شود، اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.

وی با اشاره به ضرورت استفاده صنعت پخش از فناوریهای نوین اظهار کرد: هوش مصنوعی برای برخی صنایع دیگر موضوع آینده نیست و به بخشی از فرآیندهای جاری آنها تبدیل شده است؛ بنابراین صنعت پخش نیز باید خود را برای استفاده از این فناوری آماده کند.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی صنعت پخش ایران افزود: باید مشخص شود صنعت پخش تا چه اندازه آمادگی پذیرش هوش مصنوعی و استفاده از ابزارهای مبتنی بر آن را دارد و چگونه میتواند با کمک این فناوری خود را بهروز کند.
کارگر گفت: یکی از محورهای اصلی کنفرانس هشتم صنعت پخش، پاسخ به همین پرسشها و بررسی مسیر تحول صنعت پخش در مواجهه با فناوریهای جدید است.
وی همچنین با اشاره به حضور فعالان صنایع غذا و دارو در این رویداد اظهار کرد: در کنفرانس جدید تلاش شده است علاوه بر حضور بزرگان صنعت، موضوع نسل دوم فعالان و مدیران این حوزه نیز مورد توجه قرار گیرد.
کارگر با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در صنعت پخش گفت: سؤال اساسی این است که آیا صنعت پخش باید منتظر تحول بماند یا خود بخشی از این تحول باشد؛ چراکه در غیر این صورت، ممکن است صنعت پخش صرفاً به بخشی از گذشته تبدیل شود.
وی ادامه داد: هدف ما در کنفرانس هشتم این است که فعالان صنعت درباره آینده، مدلهای جدید کسبوکار، فناوری، فروش و توزیع به گفتوگو بنشینند و برای تغییرات پیشرو آماده شوند.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی صنعت پخش ایران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت شرکتهای پخش استانی، منطقهای و سراسری در شرایط جنگی اظهار کرد: در شرایط بحرانی، سه موضوع عرضه، توزیع و تأمین مالی اهمیت ویژهای پیدا میکند.
وی افزود: به دلیل شرایط جنگی، عرضه برخی شرکتهای تولیدی محدود شد و این محدودیت بهویژه در میان شرکتهای کوچک و مجموعههایی که تولیدات آنها از طریق پخشهای استانی و منطقهای عرضه میشود، بیشتر بود.
کارگر ادامه داد: پخشهای استانی و منطقهای معمولاً از عمق تابآوری کمتری نسبت به شرکتهای بزرگ سراسری برخوردارند و از زمستان سال گذشته تا بهار امسال حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ شرکت پخش استانی و منطقهای، عمدتاً در حوزههای غذا، دارو و محصولات آرایشی و بهداشتی، با مشکلات جدی مواجه شدند.
وی گفت: این وضعیت بهطور طبیعی بر سهم و توان تأمینکنندگان نیز تأثیر گذاشته است.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی صنعت پخش ایران با اشاره به نتایج بررسیهای انجامشده در این صنعت گفت: یکی از آثار شرایط اقتصادی موجود، کاهش تنوع برندها و کالاهای عرضهشده در فروشگاههاست.
کارگر توضیح داد: در اوایل دهه ۱۴۰۰، برای یک کالای مشخص مانند آب معدنی، معمولاً بین دو تا پنج برند در یک فروشگاه عرضه میشد، اما امروز در بسیاری از موارد تنها یک یا دو برند از یک کالا در سطح عرضه مشاهده میشود.
وی افزود: کاهش قدرت خرید مردم، کاهش سطح عرضه و کاهش توان فروشگاههای سوپرمارکتی برای نگهداری و ذخیره کالا از جمله عواملی است که به این وضعیت منجر شده و متأسفانه این روند همچنان ادامه دارد.
کارگر در ادامه به وضعیت شرکتهای پخش سراسری اشاره کرد و گفت: در شرکتهای بزرگ پخش، مسئله اصلی بیش از آنکه توقف فعالیت باشد، کاهش شدید سودآوری است.
وی افزود: شرکتهای بزرگ صنعت پخش با کاهش حاشیه سود مواجه شدهاند و در فصل بهار نیز متناسب با اندازه شرکتها، کاهش نیروی انسانی و تعدیل نیرو در برخی مجموعهها اتفاق افتاده است.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی صنعت پخش ایران تصریح کرد: این شرکتها همچنان فعالیت خود را ادامه میدهند، اما با کاهش ظرفیت و حاشیه سود مواجه هستند و همین مسئله میتواند در بلندمدت بر توان شبکه توزیع اثرگذار باشد.
افزایش مطالبات از فروشگاههای زنجیرهای
کارگر در بخش دیگری از سخنان خود به مشکل مطالبات شرکتهای پخش از فروشگاههای زنجیرهای اشاره کرد و گفت: در حوزه مواد غذایی، انباشت مطالبات شرکتهای پخش از فروشگاههای زنجیرهای به یکی از مشکلات جدی تبدیل شده است.
وی افزود: در جریان شرایط جنگی، فروشگاههای زنجیرهای به دلیل نقش مهمی که در تأمین کالا و ایجاد امنیت روانی برای مردم داشتند، تلاش کردند سطح عرضه و تأمین کالا را حفظ کنند و شرکتهای پخش نیز در این زمینه همکاری کردند.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی صنعت پخش ایران ادامه داد: با این حال، افزایش قیمت کالاها باعث شده توان شرکتهای پخش برای تحمل تأخیر در بازگشت نقدینگی کاهش پیدا کند.
کارگر تأکید کرد: هرچه سهم فروشگاههای زنجیرهای در سبد عرضه افزایش پیدا میکند، دوره بازگشت منابع مالی شرکتهای پخش نیز طولانیتر میشود و این مسئله رابطه مستقیمی با نقدینگی و تابآوری شرکتهای پخش دارد.
وی افزود: این موضوع را در جلسات متعدد با وزارت صمت نیز مطرح کردهایم و هشدار دادهایم که اگر اصلاحات لازم در این زمینه انجام نشود، سطح عرضه کالاها ابتدا در بخش کالاهای اساسی و سپس در سایر گروههای کالایی در فروشگاههای زنجیرهای کاهش خواهد یافت.
کارگر گفت: کاهش سطح عرضه در فروشگاههای زنجیرهای در نهایت میتواند بر عدالت توزیع کالا در کشور تأثیر بگذارد و دسترسی مصرفکنندگان به کالاهای مختلف را با مشکل مواجه کند.
وی افزود: بنابراین لازم است موضوع نقدینگی، دوره بازگشت مطالبات و رابطه مالی میان شرکتهای پخش و شبکه فروش بهصورت جدی مورد توجه سیاستگذاران قرار گیرد.
مطالبات سنگین در زنجیره دارو و تجهیزات پزشکی
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی صنعت پخش ایران همچنین درباره وضعیت صنعت پخش در حوزه دارو اظهار کرد: در بخش دارویی، میزان مطالبات شرکتهای پخش و مجموعههای فعال در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی بسیار بالاست و این مطالبات نهتنها کاهش پیدا نکرده، بلکه با گذشت زمان افزایش یافته است.
کارگر با اشاره به ساختار زنجیره توزیع دارو گفت: آخرین حلقه زنجیره دارو، داروخانه است و هرگونه اختلال در پرداخت مطالبات داروخانهها مستقیماً به شرکتهای پخش و سپس به تأمینکنندگان منتقل میشود.
وی افزود: برای نمونه، در ماه گذشته بیش از ۵ همت برگشتی از سیستم داروخانهها به شرکتهای پخش ثبت شده است که نشاندهنده عمق مشکل نقدینگی در این زنجیره است.
افزایش ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی قیمت برخی داروها
کارگر با اشاره به افزایش قیمت داروها اظهار کرد: در هفته گذشته تعداد قابل توجهی از اقلام دارویی با افزایش قیمت ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی مواجه شدند و بخش قابل توجهی از این اقلام را داروهای عمومی تشکیل میدهند.
وی ادامه داد: افزایش قیمت داروهای عمومی که مصرف بالایی دارند، بهصورت مستقیم بر حجم نقدینگی مورد نیاز در زنجیره دارو اثر میگذارد و فشار بیشتری به شرکتهای پخش و سایر حلقههای این زنجیره وارد میکند.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی صنعت پخش ایران خاطرنشان کرد: در حوزه دارو همچنان با محدودیتهای جدی مواجه هستیم و اگرچه تلاشهایی برای مدیریت این شرایط در حال انجام است، اما حجم مطالبات، کاهش توان مالی و افزایش سطح قیمتها، تابآوری زنجیره دارو را تحت فشار قرار داده است.
کارگر در پایان تأکید کرد: صنعت پخش در حوزه دارویی باید هرچه سریعتر به سطح مطلوبی از تابآوری برسد تا اختلالات مالی و انباشت مطالبات، به کاهش عرضه و آسیب به دسترسی مردم به کالاها و داروهای مورد نیاز منجر نشود.
هزینه سوخت؛ فشار جدید بر صنعت پخش
احمد شیروانی، دبیرکل انجمن ملی صنعت پخش ایران، در ادامه این نشست با اشاره به حمایت حاکمیت از صنعت پخش در شرایط بحرانی اظهار کرد: در نخستین روزهای بحران، در جلسه ستاد بحران مطرح کردیم که برای جلوگیری از کمیاب شدن کالا و رساندن بهموقع محصولات به دست مردم، باید برای صنعت پخش جایگاههای سوخت اختصاص داده شود.
وی افزود: با توجه به اهمیت موضوع، این اقدام انجام شد و در سه تا چهار جایگاه، خطوط مجزایی برای خودروهای صنعت پخش در نظر گرفته شد تا این خودروها بدون قرار گرفتن در صفهای طولانی، چه با کارت سوخت و چه به صورت آزاد، سوختگیری کنند.
دبیرکل انجمن ملی صنعت پخش ایران با اشاره به تأثیر افزایش قیمت سوخت بر هزینههای شرکتهای پخش گفت: در صنعتی فعالیت میکنیم که حاشیه سود آن بر اساس نرخهای مصوب دولت و سازمان حمایت تعیین میشود و ساختار هزینهای آن نیز بهشدت به حملونقل و نیروی انسانی وابسته است.
شیروانی ادامه داد: در گذشته حاشیه سود مصوب کالا بر مبنای هزینه سوخت حدود ۳۰۰ تومان برای هر لیتر محاسبه شده بود، اما اکنون با تغییرات ایجادشده در نرخ سوخت، هزینه آن بهمراتب افزایش یافته و این موضوع قطعاً بر قیمت تمامشده کالا اثر خواهد گذاشت.
وی تصریح کرد: حدود ۷۰ درصد هزینههای صنعت پخش مربوط به لجستیک، نیروی انسانی و انبارداری است و شرکتهای پخش در بهترین شرایط نیز بر اساس حاشیه سودهای مصوب که حدود ۱۰ تا ۱۴ درصد است، فعالیت میکنند، در حالی که در صورتهای مالی شرکتهای پخش، سود واقعی بسیاری از این شرکتها حدود ۵ تا ۶ درصد است.
شیروانی با تأکید بر اینکه افزایش شدید هزینه سوخت بدون اصلاح حاشیه سود شرکتهای پخش قابل مدیریت نیست، گفت: اگر قرار باشد قیمت سوخت با جهش چندصددرصدی یا حتی چند هزار درصدی مواجه شود، به طور قطع باید قیمتها و ساختار حاشیه سود صنعت پخش نیز مورد بازنگری قرار گیرد.
وی افزود: افزایش هزینه سوخت صرفاً یک هزینه جداگانه برای شرکتهای پخش نیست، بلکه مجموعهای از هزینههای زنجیرهای را تحت تأثیر قرار میدهد و در نهایت باید درباره نحوه جبران این افزایش هزینه تصمیمگیری شود.
چالش شرکتهای پخش برای دریافت سهمیه سوخت
دبیرکل انجمن ملی صنعت پخش ایران همچنین به مشکل شرکتهای پخش برای دریافت سهمیه سوخت اشاره کرد و گفت: مقرر شده بود سوخت شرکتهای پخش بر مبنای پیمایش خودروها تخصیص پیدا کند، اما اجرای این طرح با موانع متعددی مواجه شده است.
شیروانی ادامه داد: برای دریافت سهمیه سوخت، شرکت پخش باید مجوزهای متعددی ارائه کند؛ در حالی که این شرکتها پیش از این مجوزهای لازم را از دستگاههای تخصصی مانند سازمان غذا و دارو یا وزارت صمت دریافت کردهاند.
وی افزود: سؤال این است که شرکتی که مجوز فعالیت خود را از دستگاه تخصصی دریافت کرده، چرا باید برای دریافت سوخت مجدداً مجوز دیگری از شهرداری دریافت کند؟
شهرداری مانع تخصیص سوخت شرکتهای پخش شده است
شیروانی با اشاره به پیگیری موضوع در هیئت مقرراتزدایی گفت: ما در هیئت مقرراتزدایی این فرآیند را پیگیری و برای حذف مجوز اضافی شهرداری اقدام کردیم تا تخصیص سوخت شرکتهای پخش بر اساس پیمایش انجام شود.
وی افزود: با وجود این، شهرداری اعلام کرده است که شرکتهای پخش برای دریافت سوخت باید از این نهاد مجوز دریافت کنند و در حال حاضر همین موضوع عملاً تخصیص سوخت به شرکتهای پخش را با مشکل مواجه کرده است.
دبیرکل انجمن ملی صنعت پخش ایران تصریح کرد: در نتیجه این وضعیت، شرکتهای پخش برای تأمین سوخت مورد نیاز ناچار شدهاند سوخت خود را از بازار آزاد تأمین کنند که این مسئله هزینههای عملیاتی آنها را بهشدت افزایش میدهد.
شیروانی تأکید کرد: اگر قرار است صنعت پخش در شرایط بحرانی همچنان وظیفه تأمین و توزیع کالا را بدون وقفه انجام دهد، باید زیرساختهای لازم از جمله دسترسی پایدار و عادلانه به سوخت برای ناوگان توزیع فراهم شود؛ چراکه افزایش هزینههای لجستیک بدون اصلاح سازوکار قیمتگذاری و سهمیه سوخت، مستقیماً بر قیمت تمامشده توزیع و در نهایت قیمت کالاها اثر خواهد گذاشت.
هوشمندسازی و تابآوری؛ محورهای مهم همایش
نصیرزاده، رئیس ستاد برگزاری هشتمین نمایشگاه و همایش صنعت پخش ایران در ادامه این نشست اظهار کرد: تلاشها و زحماتی که برای شکلگیری و توسعه این رویداد انجام شده، گاهی دیده نمیشود، اما امیدواریم روند تغییر و توسعه این رویداد در سالهای آینده نیز ادامه پیدا کند.
وی افزود: یکی از نکات قابل توجه در این دوره، ظرفیت بالای نیروهای دانشگاهی و متخصصانی است که در کنار دانش علمی، تجربه واقعی و چندین سال فعالیت در صنعت پخش دارند و این همایش فرصت مناسبی برای شناسایی و معرفی این ظرفیتها فراهم کرده است.
رئیس ستاد برگزاری هشتمین نمایشگاه و همایش صنعت پخش ایران با اشاره به استقبال علمی از این رویداد گفت: در این دوره حدود ۸۵ مقاله به دبیرخانه همایش ارسال شده که از نظر تعداد و همچنین کیفیت علمی، نسبت به دورههای گذشته جهش قابل توجهی داشته است.
نصیرزاده ادامه داد: پس از انجام بررسیهای اولیه و ارزیابیهای تخصصی، ۵۳ مقاله برای مرحله نهایی داوری و بررسی علمی انتخاب شدهاند و فرآیند ارزیابی آنها همچنان ادامه دارد.
وی با اشاره به سطح علمی مقالات ارائهشده اظهار کرد: بسیاری از مقالات از نظر محتوای علمی در سطح بسیار خوبی قرار دارند و حتی در برخی موارد، کیفیت آنها با استانداردهای مقالات دانشگاهی قابل مقایسه است.
رئیس ستاد برگزاری هشتمین نمایشگاه صنعت پخش ایران با اشاره به ترکیب اعضای کمیته علمی همایش گفت: بخش مهمی از ارزیابی مقالات توسط استادانی انجام میشود که علاوه بر سابقه دانشگاهی، چندین دهه تجربه فعالیت در صنعت پخش دارند.
وی افزود: ترکیب دانش دانشگاهی و تجربه عملی صنعت، یکی از نقاط قوت این دوره است و خوشبختانه این پیوند در محتوای مقالات و مباحث علمی ارائهشده نیز بهخوبی خود را نشان داده است.
نصیرزاده تصریح کرد: مقالات در پنج سرفصل تخصصی دریافت و بررسی شدهاند و امسال در هر سرفصل، یک مقاله به عنوان مقاله برتر انتخاب خواهد شد.
وی ادامه داد: علاوه بر انتخاب مقالات برتر، این فرصت فراهم خواهد شد که برخی از مقالات نهایی در مجلات تخصصی و علمی منتشر شوند تا نتایج و دستاوردهای علمی این همایش در اختیار طیف گستردهتری از فعالان، کارشناسان و پژوهشگران صنعت قرار گیرد.
رئیس ستاد برگزاری هشتمین نمایشگاه صنعت پخش ایران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت هوشمندسازی صنعت پخش اظهار کرد: یکی از محورهای اصلی مورد توجه برگزارکنندگان این دوره، موضوع هوشمندسازی و ارتقای تابآوری صنعت پخش در ایران و در مقایسه با روندهای جهانی است.
وی افزود: صنعت پخش ایران در سالهای گذشته و بهویژه در شرایط بحرانی، ویژگیهایی مانند سرعت عمل، انعطافپذیری و توان تصمیمگیری را به نمایش گذاشته است.
نصیرزاده با اشاره به تجربه صنعت پخش در دورههای بحرانی اخیر گفت: شرایط جنگی و بهویژه جنگ رمضان نشان داد که این صنعت، با وجود تمام چالشها، از ظرفیت بالایی برای تصمیمگیری سریع و دقیق برخوردار است.
وی تأکید کرد: همین مسیر قرار است در بخش علمی همایش نیز دنبال شود و موضوعاتی مانند هوشمندسازی، تابآوری، سرعت تصمیمگیری و ارتقای کارآمدی شبکه توزیع مورد توجه قرار گیرد.
نصیرزاده همچنین از برگزاری پنلهای تخصصی در روزهای برگزاری هشتمین همایش صنعت پخش خبر داد و گفت: در دو روز متوالی، یعنی چهارشنبه و پنجشنبه، برنامههای تخصصی همایش از ساعت ۱۴ تا ۱۸ برگزار خواهد شد.
وی افزود: در مجموع ۲۴ پنل تخصصی برای این رویداد پیشبینی شده که در هر یک از آنها موضوعات تخصصی مرتبط با صنعت پخش مورد بررسی قرار میگیرد.
رئیس ستاد برگزاری هشتمین نمایشگاه صنعت پخش ایران ابراز امیدواری کرد: برگزاری این پنلها بتواند زمینه انتقال تجربه، تبادل دانش میان فعالان صنعت و دانشگاهیان و ارائه راهکارهای عملی برای ارتقای تابآوری و بهرهوری صنعت پخش را فراهم کند.
به گزارش خبرگزاری موج، هشتمین نمایشگاه و کنفرانس بین المللی صنعت پخش ایران (بازآفرینی صنعت پخش، از هوشمند سازی تا تاب آوری) 10 لغایت 13 شهریور ماه 1405 در مرکز نمایشگاه و همایش بین المللی ایران مال برگزار می شود.
ارسال نظر