، جواد صفائی،رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی در نشست هم‌اندیشی پارک‌های علم و فناوری سراسر کشور با معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، با تشریح ظرفیت‌های پارک علم و فناوری خراسان رضوی اظهار کرد: این پارک علاوه بر استقرار شرکت‌های فناور در مشهد، از طریق مراکز رشد فعال در نیشابور، سبزوار، تربت‌حیدریه، کاشمر و گناباد، شبکه گسترده‌ای از شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور را در سراسر استان ساماندهی کرده است.

وی با اشاره به توانمندی شرکت‌های مستقر در این پارک در حوزه انرژی افزود: خراسان رضوی یکی از قطب‌های فناوری نفت، گاز و پتروشیمی کشور به شمار می‌رود و شرکت‌های بزرگ و توانمندی در این حوزه فعالیت می‌کنند که آمادگی دارند در بازسازی پالایشگاه‌ها، مجتمع‌های پتروشیمی و سایر زیرساخت‌های آسیب‌دیده کشور نقش‌آفرینی کنند.

صفائی گفت: در این زمینه مکاتبات متعددی با منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر، منطقه ویژه خلیج فارس و سایر مجموعه‌های مرتبط انجام شده است و در صورت حمایت معاونت علمی ریاست‌جمهوری، این ظرفیت می‌تواند در خدمت بازسازی زیرساخت‌های حیاتی کشور قرار گیرد.

رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی در ادامه، کمبود زمین را یکی از مهم‌ترین موانع توسعه این پارک عنوان کرد و افزود: حدود ۳۵ تا ۴۰ هکتار اراضی پارک به طور کامل واگذار شده و اکنون برای استقرار شرکت‌های جدید با محدودیت جدی در تأمین زمین مواجه هستیم که انتظار می‌رود برای رفع این مشکل حمایت‌های لازم صورت گیرد.

وی همچنین از آمادگی این پارک برای پشتیبانی از زیرساخت‌های راهبردی کشور خبر داد و اظهار کرد: با توجه به اینکه استان خراسان رضوی طی سال‌های گذشته از آسیب‌های مستقیم در امان بوده، این ظرفیت وجود دارد که در صورت نیاز، بخشی از خدمات، زیرساخت‌ها و امکانات مورد نیاز معاونت علمی، صندوق نوآوری و شکوفایی و وزارت علوم در این استان مستقر و پشتیبانی شود.

صفائی با اشاره به آثار اقتصادی جنگ بر فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان تصریح کرد: اگرچه بسیاری از شرکت‌های مستقر در پارک به‌صورت مستقیم آسیب ندیده‌اند، اما بخش قابل توجهی از آنها به دلیل قراردادهای بزرگ با صنایع مادر از جمله فولاد، با مشکلات ناشی از شرایط اخیر مواجه شده‌اند و به همین دلیل نیازمند حمایت‌های ویژه هستند.

وی توسعه شرق کشور را از دیگر اولویت‌های پارک علم و فناوری خراسان رضوی برشمرد و گفت: برنامه‌هایی برای تقویت همکاری‌های فناورانه در محور شمال ـ جنوب و همچنین توسعه ارتباطات با استان سیستان و بلوچستان در دست اجراست.

رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی خاطرنشان کرد: منطقه چابهار و مرزهای شرقی کشور ظرفیت‌های ارزشمندی برای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، صادرات فناوری و گسترش همکاری با کشورهای همسایه دارند و با حمایت معاونت علمی می‌توان از این فرصت‌ها برای توسعه زیست‌بوم فناوری کشور بهره گرفت.

همچنین بهنام طالبی، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی شریف با تشریح ظرفیت‌های ناحیه نوآوری شریف اظهار کرد: پارک‌های علم و فناوری به‌عنوان کانون‌های اصلی فناوری و نوآوری کشور، محل استقرار بخش مهمی از شرکت‌های دانش‌بنیان هستند و نقش مهمی در اجرای سیاست‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان ایفا می‌کنند.

وی با بیان اینکه ناحیه نوآوری شریف میزبان حدود ۷۵۰ شرکت فناور است، افزود: از این تعداد، نزدیک به ۴۰۰ شرکت، دانش‌بنیان هستند که این موضوع نشان‌دهنده ظرفیت بالای این مجموعه برای اجرای برنامه‌های معاونت علمی و سایر نهادهای حاکمیتی در حوزه فناوری و نوآوری است.

افزایش نگرانی شرکت‌ها در شرایط جنگی

طالبی با اشاره به پیامدهای جنگ اخیر بر فعالیت شرکت‌های فناور گفت: در شرایط جنگی، فضای فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان با افزایش عدم‌قطعیت مواجه شده است و امروز تقریباً هر روز شرکت‌ها با مسائل و مشکلات مختلف به پارک مراجعه می‌کنند.

وی تأکید کرد: اگر بتوانیم با اتخاذ سیاست‌های حمایتی، بخشی از این نااطمینانی را کاهش دهیم، اقدام بزرگی برای حفظ زیست‌بوم فناوری کشور انجام خواهد شد.

رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به خسارات واردشده به این مجموعه اظهار کرد: پارک علم و فناوری شریف در جریان حملات اخیر دو بار مورد اصابت قرار گرفت و حدود ۶۰ شرکت مستقر در این مجموعه به‌طور مستقیم آسیب دیدند. همچنین بخشی از شرکت‌ها نیز به دلیل آسیب‌دیدگی مرکز داده دانشگاه با اختلال در فعالیت‌های خود مواجه شدند.

طالبی افزود: پارک‌های علم و فناوری همواره نخستین مرجع رسیدگی به مشکلات شرکت‌های دانش‌بنیان بوده‌اند و اکنون نیز انتظار می‌رود راهکارهای عملی برای کاهش مشکلات شرکت‌ها در این شرایط تدوین شود.

وی در ادامه به برخی چالش‌های مقرراتی اشاره کرد و گفت: علاوه بر مسائل مالی و زیرساختی، اخیراً موضوع استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان در واحدهای مسکونی نیز به یکی از دغدغه‌های جدی تبدیل شده است.

طالبی توضیح داد: پیش از این شرط مالکیت برای استقرار این شرکت‌ها مطرح نبود، اما اکنون شهرداری بر ارائه سند مالکیت تأکید دارد. مذاکراتی با شهرداری تهران آغاز شده، اما حمایت معاونت علمی می‌تواند روند حل این مسئله را تسریع کند.

 پارک سلامت؛ گرفتار هزینه‌های زیرساختی

در ادامه این نشست، فریبرز مسعودی، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی نیز با اشاره به ظرفیت‌های حوزه سلامت اظهار کرد: این پارک در حال حاضر میزبان ۲۶۸ شرکت دانش‌بنیان و ۵۱ شرکت فناور حوزه سلامت است و با وجود برخورداری از ظرفیت‌های مناسب، با مشکلات متعددی در حوزه زیرساخت و خدمات شهری روبه‌روست.

وی با تأکید بر ضرورت تدوین مقررات اختصاصی برای پارک‌های فناوری سلامت افزود: ماهیت این پارک‌ها با سایر پارک‌های فناوری متفاوت است و باید در تدوین قوانین و اساسنامه‌ها، ویژگی‌های خاص حوزه سلامت مورد توجه قرار گیرد.

افزایش هزینه‌های آب و برق؛ مانع توسعه پارک‌های فناوری

رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد: با تکمیل ظرفیت پارک، مصرف آب و برق افزایش یافته، اما تعرفه خدمات همچنان بر مبنای تعرفه‌های شهری محاسبه می‌شود که هزینه‌های سنگینی را به شرکت‌ها تحمیل کرده است.

وی گفت: با وجود حمایت‌های معاونت علمی، همچنان در تعامل با دستگاه‌هایی مانند شهرداری، وزارت نیرو و شرکت‌های خدمات‌رسان با مشکلات جدی مواجه هستیم و انتظار داریم این موانع هرچه سریع‌تر برطرف شود.

مسعودی با تأکید بر لزوم هم‌افزایی میان دستگاه‌های مرتبط با حوزه سلامت اظهار کرد: بخش مهمی از فناوری در اختیار وزارت علوم است، اما بازار و مصرف‌کنندگان نهایی در وزارت بهداشت قرار دارند؛ از این رو باید ارتباط مؤثرتری میان این دو بخش ایجاد شود.

وی افزود: دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با در اختیار داشتن ۲۰ بیمارستان، ظرفیت بزرگی برای توسعه بازار فناوری‌های سلامت دارد، اما این ظرفیت تاکنون به‌صورت شبکه‌ای و یکپارچه مورد استفاده قرار نگرفته است.

رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی در پایان خواستار رفع مشکلات شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه تأمین آب، برق و خدمات شهری شد و تأکید کرد: حل این مسائل می‌تواند نقش مهمی در توسعه فناوری، افزایش تولید دانش‌بنیان و تقویت اقتصاد مبتنی بر نوآوری در کشور ایفا کند.