به گزارش خبرگزاری موج

، سیدحمید پورمحمدی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، در این در گفت‌وگو با بیان اینکه فقط پنج درصد جمعیت خانوارهای کشور اطلاعات ناقص دارند که با آمارگیری حضوری تکمیل خواهند شد، گفت: دیگر از این پس می‌توانیم با تکمیل این اطلاعات، پرداخت‌های حمایتی را در اختیار اقشار نیازمند و نه ثروتمندان قرار بدهیم.

 

پیشینه سرشماری و آمارگیری در ایران

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به پیشینه سرشماری در ایران، گفت: نحوه جمع‌آوری آمار در ایران از دوره باستان به این سو به چند دوره تقسیم می‌شود و به خطوط ایلامی، برخی اسناد در خصوص جمع‌آوری آمار در ایران باستان وجود دارد.

وی افزود: همچنین روی کتیبه‌های تخت جمشید به نوعی از سرشماری اشاره شده و کلماتی مانند آمار و شمار از آن زمان در ادبیات ما وجود داشته است. همچنین آماری درباره تعداد جمعیت یا زنان و مردان در آن زمان موجود است.

پورمحمدی با بیان اینکه تا اواخر دوره قاجار ما روش‌هایی برای سرشماری داشته‌ایم، گفت: اما از سال 1335 به این سو، هر 10 سال یکبار سرشماری انجام می‌شده و تا سال 1395 این روند ادامه داشته است.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: در روش سنتی، به منازل مردم مراجعه می‌شد. از 1405 به بعد، نوع جدید سرشماری به صورت ثبتی‌مبنا انجام خواهد شد. به این معنا که به جای حضور نیروهای آمارگیر به در منازل مردم و صرف وقت و هزینه زیاد، از تمام داده‌های موجود در سامانه‌های دستگاه‌های مختلف دولتی استفاده می‌کنیم و آنها را تجمیع و داده‌های متناقض و ناقص را پالایش می‌کنیم.

پورمحمدی ادامه داد: در روش ثبتی‌مبنا تقریباً به 80 درصد آنچه می‌خواستیم از طریق سامانه‌های دستگاه‌های دولتی، رسیدیم.

وی گفت: با این گام بزرگی که برداشته شد، به چند نتیجه دست یافتیم. هزینه این روش 90 درصد کمتر از آمارگیری سنتی بود. به عنوان مثال در دوره گذشته 33 هزار نیروی آمارگیر در سراسر کشور به کار گرفته شد و برای هر کدام باید تبلت تهیه می‌کردیم. همچنین ثبت اطلاعات خانوارها زمان زیادی می‌برد.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور افزود: در دوره قبل امکان دستیابی به اطلاعات دقیق بسیار پایین بود و نتایج آمار از دقت بالایی برخوردار نبود. اما در این دوره و در روش ثبتی‌مبنا، چون همه چیز از داده‌های دستگاه اجرایی بود، دقت اطلاعات بالا رفت و موارد لازم برای ماده 169 قانون مالیات‌های مستقیم را هم کسب کردیم.

پورمحمدی ادامه داد: در سرشماری امسال اطلاعات 30 دستگاه در سازمان برنامه بودجه کشور تجمیع شد. همچنین این داده‌ها با یکدیگر تلاقی داده شد و اگر دستگاهی مثل ثبت اسناد یا سامانه املاک و مسکن اطلاعات ناقص داشت، در این روش اطلاعات آنها نیز کامل شد.

 

پیشتازی ایران در اجرای روش سرشماری ثبتی‌مبنا

وی گفت: روشی را که امسال برای سرشماری به کار بردیم، در آسیا فقط چهار کشور آن را به کار برده‌اند که سه کشور کیفیت اجرای کار ما را نداشتند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: این کشورها شامل ترکیه، سنگاپور، اندونزی و کره جنوبی بود. ما پنجمین کشور آسیا بودیم که سرشماری را با روش ثبتی‌مبنا انجام دادیم. ولی کیفیت کار ما از چهار کشور دیگر بالاتر بود.

وی با بیان اینکه در دنیا تاکنون 19 کشور این روش را به کار برده بودند و ما بیستمین کشور بودیم، گفت: در سرشماری جدید، با استفاده از سامانه‌های اطلاعاتی، بخش عمده داده‌ها جمع‌آوری شده است.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: برای رفع پنج نوع ابهام از جمله مغایرت کد ملی و کد پستی، تعداد اعضای خانوار، اطلاعات وسایل گرمایشی و سرمایشی و وضعیت فرسودگی مسکن، برای برخی خانوارها پیامک ارسال شده است

وی افزود: هدف نهایی، دستیابی به آمار دقیق برای برنامه‌ریزی بهتر و تخصیص منابع با کمترین هزینه و بیشترین اثربخشی است.

 

سه هزار آمارگیر در کشور به پنج درصد جامعه مراجعه خواهند کرد

پورمحمدی گفت: وقتی فرایند ثبتی‌مبنا به پایان رسید، حدود سه هزار آمارگیر ما به در منازل پنج درصد جامعه مراجعه خواهند کرد.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: 1.3 میلیون خانوار اطلاعات ناقص دارند و همکاران ما به در منازل آنها مراجعه خواهند کرد، فرم ثبت اطلاعات این دسته از خانوارها به صورت دستی پر خواهد شد.

وی افزود: قبل از اینکه این طرح اجرا شود، سازمان نقشه‌برداری کشور، کل کشور را در بلوکبندی‌های مشخصی تقسیم‌بندی کرد که هر بخش در اختیار تعدادی از آمارگیران قرار می‌گیرد.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: کسانی که به منازل آنها مراجعه می‌کنیم، کسانی هستند که امکان ارتباط‌گیری با حاکمیت را به هر دلیلی ندارند، از جمله افراد مسن یا بیماری که در خانه حضور دارند.

معاون رئیس‌جمهور ادامه داد: با ثبتی‌مبنا شدن سرشماری، وارد دوره‌ای می‌شویم که تمام سامانه‌های کشور در تلاقی داده‌ها و اطلاعات تکمیل خواهند شد و دیگر از این به بعد اطلاعات را به‌روز داریم.

وی افزود: دیگر از این پس می‌توانیم با تکمیل این اطلاعات، پرداخت‌های حمایتی را در اختیار اقشار نیازمند قرار بدهیم نه ثروتمندان.

پورمحمدی گفت: از این به بعد می‌دانیم چه کسی نیازمند است یا چه خانواری مشکل مسکن دارد. همچنین آمار بیماران خاص یا خانواده‌های حاشیه‌نشین را به دست می‌آوریم. بنابراین تصمیم گیری‌های کشور مبتنی بر آمارهای دقیق خواهد بود.

 

سکوی یکپارچه هوشمند مدیریت مالی دولت

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: یکی از مهم‌ترین طرح‌های اخیر سازمان برنامه و بودجه، سکوی یکپارچه هوشمند مدیریت مالی دولت است که با حذف واسطه‌ها، منابع مالی را مستقیماً به ذی‌نفع نهایی می‌رساند.

پورمحمدی افزود: اجرای این روش، با کاهش رسوب منابع در مسیر تخصیص بودجه و افزایش شفافیت مالی، به گفته مسئولان زمینه افزایش 2.5 برابری سرانه مدارس طی یکونیم سال گذشته را فراهم کرده است.

معاون رئیس‌جمهور ادامه داد: این تحول، گامی برای حرکت به سمت بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد، تخصیص هدفمند منابع و افزایش اثربخشی هزینه‌های دولت است.

پورمحمدی گفت: سکوی یکپارچه مدیریت مالی دولت، با هدایت مستقیم منابع به ذی‌نفع نهایی، زمینه شفافیت مالی و تخصیص هدفمند بودجه را فراهم می‌کند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور افزود: در این الگو، دستگاه‌ها به‌جای صرفاً هزینه‌کرد بودجه، بر کاهش هزینه‌ها، افزایش بهره‌وری و ارتقای کیفیت خدمات تمرکز می‌کنند.

وی گفت: هدف نهایی این کار هزینه کمتر، کیفیت بالاتر و استفاده بهینه از منابع عمومی است.

 

هوشمندسازی آمایش سرزمین

معاون رئیس‌جمهور ادامه داد: آمایش سرزمین با شناسایی ظرفیت‌ها و محدودیت‌های هر منطقه، به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند بهترین مکان را برای احداث واحدهای تولیدی انتخاب کنند که می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، مصرف انرژی و آب و آسیب‌های زیست‌محیطی را کاهش دهد.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: اکنون هوش مصنوعی با تکیه بر مطالعات آمایش سرزمین، مسیر انتخاب محل مناسب سرمایه‌گذاری را کوتاه‌تر می‌کند تا سرمایه‌گذار به‌جای ماه‌ها دوندگی اداری، سریع‌تر از ظرفیت‌ها و محدودیت‌های مناطق مختلف مطلع شود.

وی افزود: انتخاب درست محل سرمایه‌گذاری، هم به نفع تولیدکننده است و هم به سود اقتصاد ملی.

 

هوشمندسازی نظام فنی و اجرایی و تشخیص صلاحیت مشاوران و پیمانکاران

معاون رئیس‌جمهور ادامه داد: سه کار در سازمان برنامه بودجه انحصاراً انجام می‌شود. یکی اینکه هر پیمانکاری یا هر شرکت‌ مشاوره یا هر شرکت انفورماتیک، مجوز و رتبه‌بندی را باید از سازمان برنامه‌وبودجه بگیرد.

پورمحمدی گفت: به عنوان مثال پیمانکاران را در پنج رتبه تقسیم بندی می‌کنیم که هر رتبه چه میزان می تواند کار بگیرد، حالا یک کسی که می‌خواهد رتبه‌اش تغییر پیدا کند محاسبه می‌کنیم. این اقدام بیش از هشت ماه زمان می‌برد تا بتواند اطلاعاتش جمع شود.

وی افزود: شرکت متقاضی باید تعداد مهندس، مدرک دانشگاهی‌، تعداد قرارداد و میزان پول را می‌‌آورد و به 10 تا 20 مکان باید مراجعه می‌کرد و مدارکش را کامل می‌کرد که در این مراحل، رفتارهای غیر اخلاقی هم انجام می‌شد، ممکن بود مدرک دانشگاهی جعلی یا یک قرارداد صوری می‌آورد یا یک زد و بند نامناسبی انجام می‌شد که همه اینها در حال حذف شدن است. یعنی به جای آنها، سامانه‌های ما تحولی ایجاد کردند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: سامانه‌های ما به دانشگاه‌ها، نظام قراردادی، به نظام بانکی و به همه جا وصل هستند که کد وارد می‌شود و ما به جای آن سامانه‌ها به صورت هوشمند همه موارد را جمع کرده و استحقاق رتبه‌بندی را می‌سنجیم.

پورمحمدی افزود: بروکراسی حذف شد. ده‌ها هزار نامه ما فقط برای همین موضوع بایستی دریافت می‌کردیم که خوشبختانه این امر در چند دقیقه انجام می‌شود.

 

هوشمندسازی ضوابط و ملاحظات فنی

وی گفت: وقتی یک کار عمرانی انجام می‌شود، موضوع یک ملاحظات فنی و استانداردهایی از جمله پل، بیمارستان و مدرسه دارد که برای همه نظامات فنی تعریف می‌کند پیمانکار برای اینکه کار فنی دقیق انجام دهد باید همه اینها را بداند که کار خیلی سنگین و پرهزینه‌ای است. همه این موارد را به سازوکار هوش مصنوعی دادیم تا پیمانکار جواب سئوالات را بگیرد، از این طریق هزینه پیمانکار را پایین آوردیم و دقت عمل در سازه‌ها را افزایش دهیم.

معاون رئیس جمهور افزود: هر سال پیمانکارانی داریم که هزینه کرده‌اند و از ما طلب دارند، این محاسبات، فرایندی پیچیده و زمان‌بر است؛ زیرا باید تغییرات قیمت اقلام و نهاده‌های مختلف بررسی شود و میزان تعدیل متناسب با شرایط هر پروژه تعیین شود. علاوه بر این، در بسیاری از موارد، اختلاف‌نظرها و چانه‌زنی‌هایگسترده‌ای میان پیمانکاران و دستگاه‌های مربوط درباره میزان تعدیل به وجود می‌آید.در این زمینه نیز می‌توان از ظرفیت سامانه‌های هوشمند و تجمیع داده‌ها استفاده کرد.

 

توسعه عدالت آموزشی 

پورمحمدی گفت: در دو سال اخیر با پیگیری‌های رئیس‌جمهور بر روی حوزه ساخت و ساز مدارس متمرکز شده بودیم و کار زیادی کردیم.

وی افزود: اما مدرسه و نیمکت و کتاب صدف است و گوهر آن، دانش‌آموزی است که باید یاد بگیرد و مهارت کسب کند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: باید بتوانیم عدالت را در این مدارس شکل بدهیم. این موضوع دیگر با ساخت مدرسه به تنهایی صورت نمی‌گیرد.

پورمحمدی گفت: خوشبختانه در دو سال گذشته با همکاری معاونت علمی رئیس‌جمهور، وزارت آموزش و پرورش، وزارت ارتباطات و سازمان برنامه و بودجه، ساز و کاری تهیه شده که به زودی در اختیار آموزش و پرورش قرار می‌گیرد.

معاون رئیس‌جمهور ادامه داد: در این روش با استفاده از هوش مصنوعی، استعداد دانش‌آموزی که در پشت لپ‌تاپ قرار گرفته و بازی می‌کند را می‌سنجیم تا استعداد او را کشف کنیم و بفهمیم بر روی کدام استعداد این دانش‌آموز باید سرمایه‌گذاری شود.

وی افزود: همچنین در این روش بیماری‌های جسمی و روحی و روانی دانش آموزان را می‌سنجیم.

پورمحمدی گفت: با این روش می‌توانیم عدالت آموزشی را حتی در بخش‌های کمتر برخوردار نیز محقق کنیم و معلمان را نیز بدون نیاز به حضور، آموزش می‌دهیم.

 

حفظ زبان فارسی در عصر هوش مصنوعی

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور افزود: پیشینیان ما زبان و ادبیات فارسی را در برابر تمام هجوم‌هایی که به کشور شد حفظ کردند. هوش مصنوعی در حال حاضر بر پایه زبان انگلیسی طراحی شده است و باید راهی پیدا کنیم تا زبانمان را حفظ کنیم.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: با همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی، وزارت ارشاد و معاونت علمی رئیس‌جمهور، سازوکاری طراحی کردیم تا بتوانیم زبان فارسی را در عصر هوش مصنوعی حفظ کنیم.

 

جزئیات افزایش کالابرگ برای نیازمندان

وی افزود: در خصوص کالابرگ نیز برای افرادی که سامانه‌های ما نشان می‌داد درآمدشان از سطحی پایین‌تر است پیامک دادیم و به آنها گفتیم از نظر ما شما درآمد مکفی ندارید.

معاون رئیس‌جمهور ادامه داد: کسانی که تایید کردند که درآمدشان مکفی نیست، نسبت به بررسی وضعیت درآمدی آنها اقدام کردیم و اگر تایید شد افزایش اعتبار کالابرگ برای آنها را انجام دادیم.

 

ضرورت انضباط مالی و بازنگری در هزینه‌های عمومی دولت

پورمحمدی گفت: کاهش درآمدهای دولت تحت تأثیر تحریم‌ها، تحولات منطقه‌ای و افت قیمت نفت، ضرورت انضباط مالی و بازنگری در هزینه‌های عمومی را افزایش داده است.

وی افزود: در این شرایط، دولت بر اولویت‌بندی هزینه‌ها، حذف یا کاهش اعتبارات غیرضروری و بازنگری در مأموریت دستگاه‌هایی تأکید دارد که دیگر کارکرد مؤثری در رفع مشکلات مردم ندارند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: همزمان، شفاف‌سازی داده‌ها بر پایه کد ملی و کد پستی و تکمیل سرشماری ثبتی‌مبنا، می‌تواند زمینه برنامه‌ریزی دقیق‌تر و تخصیص هدفمند منابع را فراهم کند.

پورمحمدی گفت: هدف از این اقدامات، مدیریت منابع محدود، کاهش هزینه‌های غیرضروری و هدایت بودجه به سمت اولویت‌های واقعی مردم است.

وی افزود: حمایت رئیس‌جمهور از تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و شواهد، از عوامل پیشبرد اصلاحات در نظام برنامه‌ریزی کشور است.

 

مزایای اجرای نظام درآمد و هزینه استانی

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: اجرای نظام درآمد و هزینه استانی، می‌تواند به استان‌ها اختیار بیشتری بدهد تا هم برای افزایش درآمدهای خود تلاش کنند و هم منابع را متناسب با نیازهای منطقه هزینه کنند.

پورمحمدی افزود: بر اساس این طرح، قرار است بخشی از درآمدهای مرتبط با هر استان، در چارچوبی مشخص، برای هزینه‌کرد همان استان در اختیار مسئولان محلی قرار گیرد تا امکان تصمیم‌گیری متناسب با شرایط هر منطقه افزایش یابد.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: هدف از این طرح تقویت اختیار استان‌ها، افزایش انگیزه برای درآمدزایی و ارتقای کیفیت خدمات به مردم است.

 

ضرورت بازنگری در سازوکار تخصیص منابع ارزی حوزه سلامت

پورمحمدی گفت: دولت سالانه حدود سه میلیارد دلار ارز ترجیحی به حوزه بهداشت و درمان اختصاص می‌دهد.

وی افزود: با این حال، افزایش هزینه‌های درمان و سهم پرداختی بیماران، ضرورت بازنگری در سازوکار تخصیص این منابع را مطرح کرده است.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: اصلاح نظام ارجاع، کاهش هزینه‌های غیرضروری درمان و هدایت حمایت‌های دولتی به ذی‌نفعان اصلی، از محورهای مورد بررسی برای بودجه سال آینده است.

معاون رئیس‌جمهور گفت: هدف از این کار، اثربخشی بیشتر منابع سلامت و کاهش فشار هزینه‌های درمان بر مردم است.

 

درخواست از مردم برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی به‌ویژه گاز

پورمحمدی ادامه داد: به مرور در حال ورود به فصل سرد سال هستیم و یکی از حوزه‌هایی که کشور در آن دچار چالش شده، بخش گاز است و متواضعانه از مردم می‌خواهم کمک کنند با مشکل مواجه نشویم.

وی افزود: امسال سال سردی را پیش رو خواهیم داشت. از سوی دیگر با ناترازی گاز مواجهیم و در جنگ اخیر، بخشی از تأسیسات تولید گاز از بین رفت.

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: اگر از الان در مصرف گاز دقت نکنیم، ممکن است برخی استان‌ها در تامین گاز با مشکل مواجه شوند. اگر 10 درصد از مصرف گاز را کاهش دهیم می‌توانیم از سرمای امسال عبور کنیم.

پورمحمدی افزود: اگر خانواری الگوی مصرف گاز را رعایت نکند مجبوریم جریمه‌اش کنیم. چرا که اگر فشار گاز افت کند، ممکن است گاز یک شهر قطع شود نه یک یا دو واحد مسکونی.

وی افزود: خوشبختانه با کمک همکاران ما در وزارت نفت و خصوصاً شرکت ملی گاز، بخشی از آسیبی که در جنگ به تاسیسات گاز وارد شده بود، به مدار تولید برگشت.

پورمحمدی گفت: با برنامه‌ریزی دولت و همچنین همکاری مردم، میزان رشد مصرف عمده حامل‌های انرژی نه‌تنها کنترل شد، بلکه به سمت منفی برگشت. تا سال گذشته 1.5 میلیارد دلار گازوئیل وارد می‌کردیم یا مثلاً رشد هفت درصدی مصرف بنزین متوقف و منفی شده است.