، در ادامه افزایش تنش‌ها میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی، خبرگزاری رویترز روز جماه به نقل از دو مقام ارشد امنیتی ایران ادعا کرد تهران در صورت انجام حملات نظامی دوباره علیه ایران، طرح‌هایی برای هدف قرار دادن کابل‌های ارتباطی زیرآبی در خلیج فارس آماده کرده است.

این گزارش در شرایطی منتشر شده که تنگه هرمز علاوه بر اهمیت حیاتی در انتقال نفت و گاز، بخشی از مسیر عبور زیرساخت‌های ارتباطی منطقه نیز به شمار می‌رود. کابل‌های فیبر نوری زیر دریا بخش عمده ارتباطات بین‌المللی اینترنت را حمل می‌کنند و آسیب به آنها می‌تواند پیامدهایی برای ارتباطات تجاری، خدمات مالی، مراکز داده و اقتصاد دیجیتال داشته باشد.

با این حال، خبر رویترز بر اظهارات دو مقام ناشناس متکی است و جزئیات عملیاتی مشخصی درباره محل، زمان یا چگونگی اجرای احتمالی چنین حملاتی ارائه نمی‌کند و حتی با توجه به ناشناس ماندن این دو نفر، نمی­توان درستی این موضع­گیری از سوی ایران را تأیید کرد. با این حال این مسئله اکنون در فضای رسانه ای دنیا مطرح شده است و این پرسش را به وجود آورده که چرا کابل‌های زیرآبی اهمیت راهبردی دارند؟

کابل‌های فیبر نوری زیر دریا زیرساخت اصلی انتقال داده میان کشورها و مناطق مختلف جهان هستند. این شبکه‌ها ارتباطات اینترنتی، مبادلات مالی، خدمات شرکت‌ها و بخش مهمی از ارتباطات مراکز داده را پشتیبانی می‌کنند. در منطقه خلیج فارس، که اقتصاد کشورهای آن به تجارت بین‌المللی، انرژی، خدمات مالی و سرمایه‌گذاری فناوری وابستگی بالایی دارد، اختلال گسترده در ارتباطات می‌تواند هزینه‌های اقتصادی و عملیاتی قابل‌توجهی ایجاد کند.

رویترز به نقل از آلن مادْلین، مدیر پژوهش شرکت تله‌جئوگرافی، گزارش داده است که کمتر از یک درصد پهنای باند بین‌المللی جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند. این ارزیابی به معنای بی‌اهمیت بودن کابل‌های منطقه نیست؛ بلکه نشان می‌دهد اثر احتمالی قطع کابل‌های عبوری از هرمز بر ارتباطات جهانی احتمالاً محدودتر از اثر آن بر کشورهای منطقه خواهد بود.

بنابراین در صورت آسیب‌دیدن چند کابل به‌طور هم‌زمان، دسترسی به اینترنت در برخی نقاط منطقه ممکن است مختل شود یا ظرفیت شبکه کاهش یابد. پیامدها می‌تواند از کندی ارتباطات و دشواری اتصال شرکت‌ها تا اختلال در بخشی از تراکنش‌های مالی و خدمات برخط متغیر باشد. میزان آسیب نیز به محل قطع، تعداد کابل‌های درگیر، مسیرهای جایگزین و سرعت تعمیر بستگی دارد.

پیام بازدارندگی یا گسترش دامنه درگیری؟

از منظر راهبردی، تهدید زیرساخت‌های ارتباطی می‌تواند حامل پیامی فراتر از میدان نظامی باشد: در صورت ازسرگیری جنگ، هزینه‌های آن ممکن است به زیرساخت‌هایی گسترش یابد که اقتصاد کشورهای خلیج فارس و شرکت‌های بین‌المللی به آنها وابسته‌اند. در چنین سناریویی، نگرانی از اختلال در خدمات دیجیتال می‌تواند دولت‌های منطقه و شرکت‌های فناوری را به فشار برای جلوگیری از گسترش جنگ سوق دهد.

رویترز در گزارش خود به همین بُعد بازدارندگی اشاره کرده است؛ یعنی احتمال آنکه تهدید زیرساخت‌های ارتباطی، دولت‌های عربی خلیج فارس و شرکت‌های فناوری دارای سرمایه‌گذاری در منطقه را نسبت به پیامدهای درگیری حساس‌تر کند. با این حال، این یک تفسیر از انگیزه احتمالی تهدید است و به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که چنین طرحی به تصمیم عملیاتی تبدیل شده است.

از سوی دیگر، هدف قرار گرفتن کابل‌های ارتباطی صرفاً به آمریکا یا اسرائیل محدود نمی‌ماند. کشورهای عربی منطقه، شرکت‌های بین‌المللی و کاربران عادی نیز ممکن است متحمل خسارت شوند.

یکی از نکات مهم در چنین سناریوی مسئله تعمیر کابل های آسیب دیده است. تعمیر کابل‌های زیرآبی به کشتی‌ها و تجهیزات تخصصی نیاز دارد و عملیات تعمیر باید در شرایط دریایی مناسب و با دسترسی ایمن به محل آسیب انجام شود. در فضای جنگی، افزایش هزینه بیمه، محدودیت تردد کشتی‌ها و خطر عملیات نظامی می‌تواند زمان تعمیر را طولانی‌تر کند. در چنین شرایطی، حتی اگر قطع کابل به‌تنهایی ارتباطات کل منطقه را از بین نبرد، طولانی‌شدن تعمیرات می‌تواند فشار بیشتری بر شبکه‌های ارتباطی وارد کند.  براین اساس آسیب به کابل‌های ارتباطی می‌تواند بر تجارت، خدمات مالی، ارتباطات عمومی و فعالیت شرکت‌های مستقر در کشورهای همسایه اثر بگذارد.