به نقل از روابط‌عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، محمدجعفر قائم‌پناه معاون اجرایی رئیس‌جمهور و سرپرست نهاد ریاست‌جمهوری، با حضور در این سازمان، از موزه کتاب و میراث مستند ایران و گنجینه نسخه‌های خطی بازدید کرد.

در این برنامه که با همراهی غلامرضا امیرخانی رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، برگزار شد، نسخه خطی «القانون فی الطب» اثر شیخ‌الرئیس ابن‌سینا رونمایی شد؛ اثری ارزشمند که از منابع شاخص تاریخ پزشکی در گنجینه کتابخانه ملی ایران به شمار می‌رود.

قائم‌پناه همچنین بخش‌هایی از موزه کتاب و میراث مستند ایران، از جمله قدیمی‌ترین نسخه کتاب «قانون»، نخستین نشریات منتشرشده در ایران، آثار نمایشگاه «خط وطن»، اشیای موزه‌ای و اسناد تاریخی را مشاهده کرد و در پایان، در نشستی با رئیس و معاونان سازمان حضور یافت.

نسل جدید با بسیاری از مفاهیم ایران‌شناسی آشنا نیست

قائم‌پناه در آغاز این نشست با اشاره به عمق تمدنی ایران گفت: هرچه بیشتر به ایران نگاه می‌کنیم، عمق تمدن آن آشکارتر می‌شود، اما متاسفانه کمتر به تاریخ کهن خود توجه کرده‌ایم و نسل جدید با بسیاری از مفاهیم ایران‌شناسی آشنا نیست.

معاون اجرایی رئیس‌جمهور با بیان اینکه دشمن به دنبال از بین بردن خودباوری ایرانیان است، تصریح کرد: شناخت تمدن، زمینه‌ساز بازگشت به خویشتن می‌شود. ما دو میراث داریم؛ یکی میراث ملی و باستانی و دیگری فرهنگ ایران اسلامی که این دو میراث در هم تنیده شده‌اند و نباید از یکدیگر تفکیک شوند.

او با اشاره به نقش دانشمندان ایرانی در پیشبرد علوم مختلف افزود: ابوعلی‌سینا در پزشکی چنان ابداعاتی داشته که اگر در زمان خود جایزه‌ای وجود داشت، چندین بار آن را دریافت می‌کرد. تشریح بدن و آناتومی در زمان او مرجع جهانی بوده است. همچنین خیام در ریاضیات و مولوی در روان‌شناسی و انسان‌شناسی چنان عمقی دارند که هنوز در جهان از آثار و اندیشه‌های آنان استفاده می‌شود.

قائم‌پناه شاهنامه فردوسی را یک سیاست‌نامه و الگویی برای کشورداری دانست و تاکید کرد: رستم مظهر تاب‌آوری، مقاومت و وطن‌دوستی است. داستان مذاکره با افراسیاب در شاهنامه، امروز هم برای ما درس‌آموز است. همچنین جایگاه زن در شاهنامه بسیار برجسته است و شخصیت‌هایی مانند گردآفرین، مظهر شجاعت زن ایرانی هستند. باید از این ظرفیت‌ها فیلم و نمایشنامه ساخته شود تا تاریخ کهن ایران در جان جوانان نفوذ کند.

معاون اجرایی رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت برگزاری همایش‌های متعدد برای تجلیل از عالمان بزرگ ایرانی خاطرنشان کرد: بسیاری از کشورها به دنبال یک اسطوره یا دانشمند قدیمی می‌گردند تا او را بزرگ کنند، در حالی که حتی برخی از همسایگان ما داشته‌های فرهنگی ایران را به نام خود ثبت می‌کنند. تخت جمشید با آن عظمت، هزاران سال پیش با دانش فیزیک، معماری و مهندسی ساخته شده و نشان‌دهنده پشتوانه عظیم علمی ایران است.

او در پایان با اشاره به نقش حافظه تاریخی در حکمرانی امروز گفت: اگر حافظه تاریخی درستی داشته باشیم، این شناخت در حکمرانی امروز اثرگذار خواهد بود. با اعتمادبه‌نفس ناشی از شناخت این پیشینه، می‌توانیم دیپلماسی فرهنگی متفاوتی داشته باشیم و باورهای خود را در نسل جوان زنده کنیم. سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در این مسیر جایگاه برجسته‌ای دارد.

کتابخانه ملی به یکی از سرمایه‌های فرهنگی کشور تبدیل شده است

در ادامه این نشست، امیرخانی رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، با اشاره به جایگاه این سازمان در حفظ میراث مکتوب و مستند کشور گفت: کتابخانه ملی از افتخارات نظام جمهوری اسلامی است. ساختمان پیشین کتابخانه ملی در خیابان ۳۰ تیر، کمتر از ۲ هزار متر زیربنا داشت، اما ساختمان فعلی که در سال ۱۳۸۱ افتتاح شد، در محدوده فرهنگی عباس‌آباد قرار دارد و امروز به یکی از سرمایه‌های فرهنگی کشور تبدیل شده است.

امیرخانی با اشاره به ضرورت پشتیبانی دستگاه‌های اجرایی از ماموریت‌های سازمان افزود: پیشبرد برخی از امور، نیازمند پیگیری جدی وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی است. در سال‌های گذشته نیز با مسئولان مختلف در این زمینه گفت‌وگو شده، اما تحقق این موضوع به عزم جدی‌تری نیاز دارد.

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، انتقال اسناد دولتی به آرشیو ملی را از مسائل مهم این حوزه دانست و اظهار کرد: بر اساس قانون، اسناد دولتی پس از گذشت ۴۰ سال باید به آرشیو ملی منتقل شوند، اما در نهادینه کردن این فرهنگ همچنان با چالش روبه‌رو هستیم. برخی وزارتخانه‌ها همکاری لازم را ندارند، در حالی که نگهداری اسناد در شرایط غیراستاندارد، خطر سرقت، آتش‌سوزی و از میان رفتن آن‌ها را افزایش می‌دهد.

او با تاکید بر ظرفیت‌های سازمان در نگهداری و دسترس‌پذیر کردن اسناد افزود: در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، اسناد به‌صورت استاندارد فهرست‌نویسی و دیجیتال‌سازی می‌شوند و پژوهشگران و مردم می‌توانند از نقاط مختلف کشور به میلیون‌ها سند دسترسی پیدا کنند.

امیرخانی همچنین با اشاره به اهمیت تمدنی ایران گفت: ایران از نظر پیشینه تمدنی جایگاهی کم‌نظیر در جهان دارد. نمونه آن تخت جمشید و هزاران لوح گلی مرتبط با آن است که سال‌ها در دانشگاه شیکاگو نگهداری می‌شد و بخش مهمی از آن سال گذشته به کشور بازگشت.

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با تاکید بر ضرورت توجه بیشتر به آرشیو ملی خاطرنشان کرد: آن‌گونه که باید به آرشیو ملی اهمیت داده نشده است و این موضوع نیازمند فرهنگ‌سازی و همکاری همه قواست. در حال حاضر، اولویت ما پیگیری انتقال و ساماندهی اسناد وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی است.