، مسعود مرادی، معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی در نشست خبری با اصحاب رسانه با تشریح عملکرد نیروگاه‌های حرارتی در سال جاری اظهار کرد: ظرفیت برق کل کشور حدود ۱۰۱ هزار و ۳۶۶ مگاوات است که از این میزان، ۷۹ هزار و ۱۵۸ مگاوات مربوط به نیروگاه‌های حرارتی است و این نیروگاه‌ها بیش از ۹۳ درصد تولید برق کشور را بر عهده دارند.

وی افزود: این ظرفیت در قالب ۱۵۱ نیروگاه و ۶۴۸ واحد نیروگاهی فعال است و برای اینکه بتوانیم اوج مصرف برق را با حداکثر آمادگی پشت سر بگذاریم، هر یک از این واحدها دارای برنامه تعمیراتی مشخص هستند.

مرادی با اشاره به زمان‌بندی تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی گفت: برنامه تعمیرات نیروگاه‌ها معمولاً از حدود نیمه شهریور یا ابتدای مهرماه آغاز می‌شود و تا پایان اردیبهشت یا حدود نیمه این ماه ادامه پیدا می‌کند تا واحدهای نیروگاهی پیش از آغاز فصل گرم و افزایش مصرف برق، با حداکثر آمادگی وارد مدار شوند.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی ادامه داد: اوج مصرف برق امسال در پنجم مردادماه و در ساعت ۱۵:۳۵ دقیقه اتفاق افتاد و تلاش مجموعه نیروگاه‌های حرارتی این بود که در این زمان، حداکثر ظرفیت تولیدی واحدها در مدار قرار داشته باشد.

وی گفت: در سال گذشته حدود ۱۰۲ هزار و ۵۰۰ مگاوات برنامه تعمیراتی برای نیروگاه‌ها تعریف شده بود و بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، عملیات تعمیرات از مهرماه آغاز و قرار بود تا اردیبهشت‌ماه به پایان برسد.

مرادی افزود: در مهر و آبان عملکرد نیروگاه‌ها از برنامه پیش‌بینی‌شده جلوتر بود، اما از آذرماه به دلیل ایجاد محدودیت در تأمین سوخت، برنامه تعمیرات تحت تأثیر قرار گرفت.

 محدودیت گاز، برنامه تعمیرات نیروگاه‌ها را تغییر داد

وی با اشاره به محدودیت تأمین گاز در فصل سرد سال اظهار کرد: از اواسط آذرماه تا حدود اواخر بهمن‌ماه، با توجه به افزایش مصرف گاز در بخش خانگی، اولویت تأمین سوخت به مصارف خانگی اختصاص یافت و سبد سوخت نیروگاه‌ها نیز ناچاراً از گاز به سایر سوخت‌ها تغییر کرد.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی گفت: تغییر سبد سوخت، به طور طبیعی بر برنامه تعمیرات نیروگاه‌ها اثرگذار است و اولویت‌های تعمیراتی نیز متناسب با شرایط سوخت تغییر می‌کند.

مرادی با بیان اینکه با وجود محدودیت سوخت، زمستان گذشته خاموشی برنامه‌ریزی‌شده‌ای در بخش برق نداشتیم، افزود: با وجود محدودیت‌هایی که در سال‌های اخیر در فصل زمستان با آن مواجه بوده‌ایم، در زمستان گذشته توانستیم بدون خاموشی، تأمین برق را مدیریت کنیم.

جنگ ۱۳ هزار مگاوات از برنامه تعمیرات را عقب انداخت

وی در ادامه با اشاره به تأثیر شرایط جنگی بر برنامه تعمیرات نیروگاه‌ها اظهار کرد: از اسفندماه، شرایط کشور تحت تأثیر جنگ قرار گرفت و به همین دلیل بخشی از برنامه تعمیراتی نیروگاه‌ها با عقب‌افتادگی مواجه شد.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی افزود: برای اسفندماه ۲۴ هزار و ۱۳۱ مگاوات برنامه تعمیراتی در نظر گرفته شده بود که به دلیل شرایط ایجادشده، نزدیک به ۱۳ هزار مگاوات از این برنامه امکان اجرا پیدا نکرد.

مرادی ادامه داد: علاوه بر شرایط جنگی، تعطیلات، ماه رمضان، محدودیت فعالیت بازار و تعطیلی یا کاهش فعالیت بخشی از کارگاه‌های پشتیبان نیز باعث شد جبران این عقب‌افتادگی دشوار شود و نیاز به برنامه‌ریزی مجدد داشته باشیم.

وی با اشاره به نقش کارگاه‌های پشتیبان در تعمیرات نیروگاهی گفت: بخش قابل توجهی از قطعات مورد نیاز نیروگاه‌ها در همین کارگاه‌ها ساخته یا بازسازی می‌شود و باید در زمان مناسب به سایت نیروگاه برسد؛ بنابراین اختلال در فعالیت این بخش‌ها نیز مستقیماً بر روند تعمیرات اثر می‌گذارد.

مرادی با بیان اینکه مجموعه صنعت برق برای جبران عقب‌افتادگی ایجادشده برنامه‌ریزی کرد، اظهار کرد: برنامه تعمیراتی فروردین‌ماه حدود ۱۰ هزار و ۹۴۴ مگاوات بود، اما با تلاش مجموعه نیروگاهی، این میزان به ۲۰ هزار و ۴۵۱ مگاوات افزایش یافت.

وی افزود: در اردیبهشت‌ماه نیز بر اساس برنامه اولیه حدود یک هزار و ۵۲۵ مگاوات تعمیرات پیش‌بینی شده بود، اما در نهایت حدود ۴ هزار و ۷۷۹ مگاوات تعمیرات به پایان رسید.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی تأکید کرد: دستیابی به آمادگی ۹۸.۸ درصدی نیروگاه‌ها در روز اوج مصرف سال ۱۴۰۵، نتیجه همین برنامه‌ریزی مجدد، تلاش کارکنان نیروگاه‌ها، پیمانکاران، کارگاه‌های پشتیبان و بخش خصوصی بود.

مرادی با اشاره به یکی از مهم‌ترین دستاوردهای صنعت برق حرارتی در اوج مصرف امسال گفت: در روز اوج مصرف، نرخ خروج اضطراری واحدهای نیروگاهی به ۱.۲ درصد کاهش پیدا کرد که یک رکورد تاریخی در صنعت برق حرارتی محسوب می‌شود.

وی توضیح داد: هرگاه یک واحد نیروگاهی در زمان تولید و بهره‌برداری، خارج از برنامه و به دلیل یک حادثه ناخواسته از مدار خارج شود، این موضوع در شاخص نرخ خروج اضطراری محاسبه می‌شود؛ چه خروج واحد کوتاه‌مدت باشد و چه برای مدت طولانی ادامه پیدا کند.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی افزود: حدود ۴۷۵ مگاوات از خروج اضطراری ثبت‌شده مربوط به نیروگاه‌هایی بود که در زمان بهره‌برداری دچار حادثه شدند و اگر این میزان را از شاخص مذکور خارج کنیم، نرخ خروج اضطراری واقعی به حدود ۰.۵ درصد می‌رسد.

مرادی این شاخص را در مقایسه با استانداردها و عملکرد بسیاری از فعالان صنعت برق، مطلوب ارزیابی کرد و گفت: دستیابی به چنین شاخصی نشان‌دهنده سطح بالای آمادگی و عملکرد نیروگاه‌های حرارتی کشور است.

آسیب به چند نیروگاه در جریان جنگ

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به حوادث رخ‌داده برای برخی نیروگاه‌ها در جریان جنگ گفت: نیروگاه‌های حرارتی نیز از حوادث و آسیب‌های ناشی از شرایط جنگی بی‌نصیب نبودند، اما به دلیل ملاحظات امنیتی و برای جلوگیری از ایجاد نگرانی در جامعه، جزئیات این حوادث رسانه‌ای نشد.

مرادی با اشاره به برخی نیروگاه‌های آسیب‌دیده اظهار کرد: نیروگاه بندرعباس، نیروگاه هنگام، نیروگاه خرمشهر و نیروگاه ایسین در جریان این حوادث با آسیب‌هایی مواجه شدند، اما تلاش شد این موارد در رسانه‌ها مطرح نشود.

وی افزود: هدف این بود که علاوه بر رعایت مسائل امنیتی، آرامش مردم نیز حفظ شود؛ چراکه استمرار آب و برق در شرایط جنگی یکی از عوامل مهم حفظ آرامش جامعه بود.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی گفت: در کوتاه‌ترین زمان ممکن تلاش کردیم این نیروگاه‌ها را مجدداً به مدار تولید بازگردانیم تا اختلالی در تأمین برق مردم ایجاد نشود.

مرادی با اشاره به شرایط دشوار فعالیت کارکنان نیروگاه‌ها در دوران جنگ اظهار کرد: در بسیاری از بخش‌ها، زمانی که تهدیدی ایجاد می‌شود، افراد می‌توانند محل کار یا محل استقرار خود را ترک کنند و به مکان امن‌تری بروند، اما چنین امکانی برای نیروگاه وجود ندارد.

وی افزود: نیروگاه یک مجموعه زنده است و در زمان وقوع حادثه، بهره‌بردار باید همان لحظه تصمیم‌گیری کند تا از خسارت‌های سنگین‌تر جلوگیری شود؛ بنابراین حتی در شرایط تهدید نیز امکان تعطیلی نیروگاه وجود نداشت.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی ادامه داد: در آن شرایط تلاش کردیم تعداد نیروهای حاضر در نیروگاه را تا حد امکان مدیریت کنیم و الزامات امنیتی و پدافندی را رعایت کنیم، اما فعالیت نیروگاه‌ها باید استمرار پیدا می‌کرد.

مرادی با قدردانی از کارکنان نیروگاه‌ها و مدیران این مجموعه‌ها گفت: مدیران، معاونان و کارکنان نیروگاه‌ها در همان شرایط سخت در محل کار حضور داشتند و با وجود تهدیدها، فرآیند تولید برق را ادامه دادند.

وی تأکید کرد: در نیروگاه‌های بخاری، بسیاری از فرآیندهای کنترلی و انتقال اطلاعات به صورت مستقیم از اتاق فرمان انجام می‌شود و اپراتورها باید در همان محل، به صورت لحظه‌ای وضعیت واحد را رصد و در صورت وقوع حادثه تصمیم‌گیری کنند.

مرادی در ادامه با اشاره به افزایش دمای هوا در هفته جاری اظهار کرد: هفته گرمی پیش رو داریم و در پایان این هفته نیز کنکور سراسری برگزار می‌شود؛ بنابراین صنعت برق متعهد شده است با حداکثر توان، واحدهای نیروگاهی را در مدار نگه دارد.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی با تشریح جزئیات آسیب‌های واردشده به نیروگاه‌های حرارتی در جریان جنگ، گفت: نیروگاه بخاری بندرعباس، نیروگاه گازی ایسین، نیروگاه کلاس F هنگام و نیروگاه خرمشهر در جریان حوادث اسفندماه آسیب دیدند، اما با برنامه‌ریزی انجام‌شده، این واحدها در کوتاه‌ترین زمان ممکن به مدار تولید بازگشتند.

مرادی اظهار کرد: نیروگاه بخاری بندرعباس، نیروگاه گازی ایسین و نیروگاه کلاس F هنگام در استان هرمزگان قرار دارند و نیروگاه خرمشهر نیز که وابسته به بنیاد است، در استان خوزستان واقع شده است.

وی افزود: تمامی این واحدها در اسفندماه دچار حادثه شدند و به‌جز نیروگاه بندرعباس، سایر واحدها در همان ماه مجدداً به مدار تولید بازگشتند. نیروگاه بندرعباس به دلیل شدت بیشتر خسارت، مدت زمان بیشتری برای بازسازی نیاز داشت و در نهایت تا پایان اردیبهشت‌ماه به مدار تولید بازگشت.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی با اشاره به آسیب‌های واردشده به نیروگاه‌های بخش صنعت نیز گفت: نیروگاه‌های متعلق به صنایع و بخش خصوصی نیز از حوادث رخ‌داده بی‌نصیب نبودند، با این حال تأمین برق صنایع و به‌ویژه واحدهای پتروشیمی با اختلال جدی مواجه نشد.

مرادی ادامه داد: برای جبران بخشی از ظرفیت از دست‌رفته، برنامه‌ریزی‌های لازم انجام شد و سهم برق اختصاص‌یافته به صنایع نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشت.

وی با اشاره به ظرفیت نیروگاه‌های صنعتی آسیب‌دیده گفت: در مجموع، بخشی از ظرفیت نیروگاه‌های صنعت در جریان حوادث آسیب دید. همچنین دو پروژه نیروگاهی در دست احداث شامل نیروگاه بخار فولاد مبارکه و واحد ششم گازی پتروشیمی دماوند، در مجموع حدود ۴۸۳ مگاوات ظرفیت داشتند.

به گفته وی، مجموع ظرفیت نیروگاه‌های صنعتی در حال بهره‌برداری و پروژه‌های مرتبط با توسعه این بخش به حدود ۲۵۰۰ مگاوات می‌رسد که با ارتقای برخی واحدها و تقسیم کار میان مجموعه‌های مرتبط، تلاش شد بخشی از ظرفیت ازدست‌رفته جبران و برق مورد نیاز صنایع تأمین شود.

مرادی یکی از اقدامات مهم صنعت برق در جریان جنگ را تغییر سریع سوخت نیروگاه‌ها عنوان کرد و گفت: به محض اینکه ظرفیت گاز در مقطعی کاهش یافت، در مدت حدود یک ساعت سوخت تمامی نیروگاه‌ها تغییر کرد و این اقدام موجب شد هیچ‌یک از نیروگاه‌های در حال تولید از مدار خارج نشوند.

وی افزود: در ابتدای حادثه، نزدیک به ۳۰۰ میلیون واحد از ظرفیت گاز در دسترس خارج شد، اما با اقدامات عملیاتی و بازگشت بخشی از ظرفیت، شرایط مدیریت شد. تغییر سریع سوخت نیروگاه‌ها اقدام بسیار مهمی بود که اجازه نداد این کاهش ظرفیت به خاموشی و اختلال گسترده در شبکه برق منجر شود.

 ذخایر گازوئیل نیروگاه‌ها به ۸۲ درصد رسید

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی با اشاره به تمهیدات انجام‌شده برای تأمین سوخت نیروگاه‌ها در نیمه دوم سال اظهار کرد: در حال حاضر ظرفیت مخازن گازوئیل نیروگاه‌ها حدود ۸۲ درصد تکمیل شده است و نسبت به سال گذشته نیز در زمینه تکمیل ذخایر، عملکرد بهتری داشته‌ایم.

مرادی گفت: با همکاری بخش گاز تلاش شده حداکثر ظرفیت گاز به مدار تولید برسد و بر اساس سهمیه اختصاص‌یافته، عمده نیاز سوخت نیروگاه‌ها از محل گاز تأمین شده است. در کنار آن، بخشی از سوخت مورد نیاز از سبد مازوت و در موارد محدود از ذخایر گازوئیل تأمین شده است.

وی تأکید کرد: برای نیمه دوم سال نیز برنامه‌ریزی مناسبی انجام خواهد شد تا در حوزه تولید برق با مشکل خاصی مواجه نشویم، البته استمرار این شرایط نیازمند پیگیری و تأمین به‌موقع سوخت و منابع مورد نیاز است.

مرادی در ادامه درباره وضعیت نیروگاه‌های فرسوده و برنامه تعمیرات واحدهای حرارتی گفت: نیروگاه‌ها بر اساس نوع و فناوری ساخت، برای دوره بهره‌برداری طولانی‌مدت طراحی می‌شوند و برنامه تعمیراتی آنها نیز متناسب با ساعات کارکرد و دستورالعمل سازنده تعریف می‌شود.

وی افزود: تعمیرات نیروگاه‌ها شامل دوره‌ای، بازدید مسیر داغ، نیمه‌اساسی و اساسی است و هدف اصلی این برنامه‌ها، انجام تعمیرات پیشگیرانه و جلوگیری از خروج ناگهانی واحدها از مدار است.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی ادامه داد: برای نمونه، بر اساس دستورالعمل سازنده و میزان کارکرد یک واحد، ممکن است تعمیرات اساسی در دوره‌های چندساله انجام شود تا واحد بتواند در ادامه دوره بهره‌برداری خود با اطمینان و آمادگی بیشتری فعالیت کند.

وی درباره نیروگاه‌های بسیار قدیمی نیز گفت: طرح جایگزینی نیروگاه‌های فرسوده همچنان وجود دارد و هر زمان منابع مالی و زیرساخت‌های مورد نیاز فراهم شود، متناسب با شرایط، واحدهای قدیمی با نیروگاه‌های جدید جایگزین خواهند شد.

مرادی اضافه کرد: توسعه واحدهای بخار و ارتقای راندمان نیروگاه‌ها نیز در راستای افزایش سهم برق حرارتی و بهبود بهره‌وری سبد تولید برق کشور دنبال می‌شود.

وی همچنین با اشاره به توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر گفت: متولی اصلی نیروگاه‌های تجدیدپذیر مجموعه دیگری است و برای ارائه آمار دقیق‌تر در این زمینه باید از مسئولان مربوطه اطلاعات گرفت، اما بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، امسال پیش‌بینی شده حدود ۵۶۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی وارد مدار شود.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی افزود: بخش قابل توجهی از این ظرفیت، معادل بیش از ۴ هزار مگاوات، در دولت فعلی محقق شده که از نظر توسعه ظرفیت تولید برق خورشیدی، عملکرد قابل توجهی محسوب می‌شود.

مرادی درباره میزان خسارت واردشده به نیروگاه‌های صنعتی نیز گفت: واحدهای متعلق به بخش صنعت، خسارت‌های واردشده را بر اساس ارزیابی‌های خود اعلام می‌کنند، اما خسارت‌های مربوط به نیروگاه‌های تحت پوشش شرکت برق حرارتی از محل منابع داخلی این مجموعه برای رفع مشکلات و بازسازی واحدها پیگیری می‌شود.