، سایپا در ابتدای سال ۱۴۰۴ با ۳۷ هزار میلیارد تومان بدهی بانکی سرفصل‌شده و معوق، ۵۷ هزار میلیارد تومان چک‌های خرید دین صادرشده بدون تناسب با توان بازپرداخت و بیش از ۱۲۰ هزار دستگاه تعهد فروش مازاد بر ظرفیت تولید فعالیت خود را آغاز کرد؛ شرایطی که علاوه بر ایجاد فشار سنگین بر نقدینگی، زنجیره تأمین و برنامه تولید این شرکت را نیز با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده بود.

با وجود محدودیت‌های ارزی، قطعی‌های مکرر برق، اختلال در تأمین قطعات، پیامدهای جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و کاهش ظرفیت تولید در ایام ماه مبارک رمضان، گروه سایپا موفق شد تولید خود را به بیش از ۲۸۲ هزار دستگاه خودرو برساند.

در میان محصولات تولیدی، خانواده کوییک با سهمی بیش از ۲۷ درصد، بیشترین سهم را به خود اختصاص داد و پس از آن محصولات ساینا، زامیاد، شاهین، اطلس، سهند و پارس‌نوآ در سبد تولید این خودروساز قرار گرفتند؛ موضوعی که بیانگر حرکت سایپا به سمت تنوع‌بخشی به محصولات و پاسخگویی بهتر به نیاز بازار است.

کاهش بدهی‌های بانکی؛ گامی مهم در اصلاح ساختار مالی

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای سایپا در سال گذشته، ساماندهی وضعیت مالی شرکت بود. بر این اساس، میزان بدهی‌های بانکی سرفصل‌شده از ۲۱ هزار میلیارد تومان در پایان سال ۱۴۰۳ به حدود ۵ هزار میلیارد تومان کاهش یافت که بیانگر کاهش ۷۶ درصدی بدهی‌های بانکی است.

همزمان، سرمایه شرکت از ۱۹.۵ هزار میلیارد تومان به ۱۶۲.۵ هزار میلیارد تومان افزایش یافت؛ رشدی بیش از هشت برابر که زمینه خروج سایپا از شمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت را فراهم کرد و یکی از مهم‌ترین اقدامات این شرکت برای اصلاح ساختار سرمایه و افزایش توان مالی محسوب می‌شود.

کارشناسان معتقدند خروج از ماده ۱۴۱ علاوه بر کاهش ریسک‌های مالی، امکان جذب منابع جدید و اجرای پروژه‌های توسعه‌ای را برای این خودروساز افزایش خواهد داد.

 کاهش تعهدات معوق و ترمیم اعتماد مشتریان

در حوزه ایفای تعهدات نیز سایپا عملکرد قابل توجهی از خود بر جای گذاشت. تعداد تعهدات معوق این شرکت از حدود ۹۱ هزار دستگاه در پایان سال ۱۴۰۳ به حدود ۵۷ هزار دستگاه کاهش یافت که نشان‌دهنده بهبود ۳۷ درصدی در این شاخص است.

این اقدام علاوه بر افزایش انضباط عملیاتی، موجب کاهش تأخیر در تحویل خودرو، افزایش رضایت مشتریان و ترمیم اعتماد عمومی نسبت به این خودروساز شده است.

یکی دیگر از اقدامات اثرگذار سایپا، اصلاح قیمت محصولات بود؛ اقدامی که باعث شد بخش عمده‌ای از محصولات از زیان خارج شده و حاشیه سود عملیاتی شرکت بهبود یابد.

به اعتقاد کارشناسان، این سیاست علاوه بر بهبود سودآوری، به متعادل شدن بازار، افزایش انگیزه تولید و کاهش فشار مالی بر شرکت کمک کرده است.

در کنار اصلاح قیمت‌ها، فروش دارایی‌ها و املاک مازاد نیز به عنوان یکی از محورهای تأمین نقدینگی دنبال شد. واگذاری دارایی‌های غیرمولد ضمن تأمین منابع مالی، موجب سبک‌تر شدن ترازنامه و افزایش چابکی مالی گروه سایپا شده است.

 توسعه سبد محصولات و شتاب‌بخشی به پروژه‌های جدید

سال ۱۴۰۴ برای سایپا تنها به اصلاحات مالی محدود نشد و این گروه خودروسازی همزمان توسعه سبد محصولات خود را نیز در دستور کار قرار داد.

عرضه پارس‌نوآ، وانت نیسان اکستند، نسخه ارتقایافته وانت ۱۵۱ و محصول C3-XR، آغاز مونتاژ خودروهای P421 و P441 پس از احیای همکاری با شرکت چانگان، تولید اتوبوس دیزلی شهری اروند زامیاد، عرضه کشنده GX560 و رونمایی از پیکاپ هانترپلاس، کامیونت فوتون M4 و سهند CNG از مهم‌ترین اقدامات توسعه‌ای این شرکت در سال گذشته به شمار می‌رود.

کاهش زمان اجرای برخی پروژه‌های توسعه محصول نیز از دیگر دستاوردهایی است که نشان می‌دهد فرآیندهای طراحی، مهندسی و تولید در این شرکت نسبت به گذشته چابک‌تر شده است.

یکی از مهم‌ترین اتفاقات صنعت خودرو در سال ۱۴۰۴، رونمایی سایپا از دو محصول آریا بنزینی و آریا پلاگین هیبرید بود.

آریا پلاگین هیبرید به عنوان نخستین خودروی PHEV طراحی‌شده در گروه سایپا و صنعت خودروی کشور، با قابلیت پیمایش حدود ۱۲۰۰ کیلومتر و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، نقطه عطفی در حرکت صنعت خودرو به سمت تولید خودروهای کم‌مصرف و سازگار با محیط زیست محسوب می‌شود.

 ارتقای کیفیت و خدمات پس از فروش

عملکرد سایپا در حوزه کیفیت نیز با بهبود شاخص‌های مختلف همراه بوده است.

کاهش مراجعات مشتریان، کاهش تعداد عیوب ثبت‌شده، افزایش رضایت مشتریان، ارتقای عملکرد خدمات پس از فروش و انطباق بیشتر خطوط تولید با استانداردهای کیفی، از جمله شاخص‌هایی است که بیانگر تمرکز این خودروساز بر ارتقای کیفیت محصولات و افزایش رضایت مشتریان است.

 سال سخت، اما مسیر متفاوت

بررسی عملکرد گروه خودروسازی سایپا نشان می‌دهد سال ۱۴۰۴ یکی از دشوارترین سال‌های فعالیت این شرکت بود؛ سالی که همزمان با فشارهای مالی، محدودیت‌های تولید، مشکلات نقدینگی و شرایط خاص اقتصادی کشور سپری شد.

با این حال، کاهش قابل توجه بدهی‌های بانکی، اصلاح ساختار سرمایه، خروج از ماده ۱۴۱ قانون تجارت، رشد تولید، کاهش تعهدات معوق، توسعه محصولات جدید و بهبود شاخص‌های کیفیت، نشان می‌دهد سایپا در سال گذشته تمرکز خود را بر بازگرداندن انضباط مالی، افزایش بهره‌وری عملیاتی و ایجاد بستر مناسب برای تداوم تولید و توسعه قرار داده است.

اکنون تداوم این روند، همراه با حفظ ثبات تولید، توسعه محصولات رقابت‌پذیر و استمرار اصلاحات مالی، می‌تواند جایگاه سایپا را در بازار خودرو کشور بیش از گذشته تقویت کند.