، رضا کوهکن، معاون آمار، نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی خراسان رضوی، روز سه‌شنبه با تشریح تغییرات ساختاری در فرآیند سرشماری نفوس و مسکن اظهار کرد: امسال دوره گذار از روش سنتی به سرشماری «ثبتی‌مبنا» است و این طرح با تکیه بر حکمرانی داده‌محور اجرا می‌شود.

وی افزود: از سال ۱۳۳۵ تاکنون هشت سرشماری در ایران به روش سنتی انجام شده است که به دلیل نیاز به حضور مأموران در تک‌تک خانه‌ها، فرآیندی زمان‌بر و هزینه‌بر محسوب می‌شد.

معاون آمار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی خراسان رضوی ادامه داد: سرشماری امسال به روش ترکیبی با پایه ثبتی انجام می‌شود و در این فرآیند مشخصات افراد با کد ملی و محل سکونت با کدپستی تطبیق داده شده و اطلاعات مربوط به فعالیت‌های آنان نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد.

خراسان رضوی دومین استان پرجمعیت کشور

کوهکن با اشاره به وضعیت جمعیتی خراسان رضوی گفت: بر اساس برآوردهای انجام‌شده، جمعیت استان در سال جاری به ۷ میلیون و ۲۴۷ هزار نفر رسیده است که معادل ۸.۳ درصد جمعیت کشور است و خراسان رضوی همچنان پس از تهران، رتبه دوم جمعیتی کشور را دارد.

وی افزود: متوسط رشد سالانه جمعیت در خراسان رضوی ۱.۴ درصد و در کشور ۱.۲ درصد است، اما بررسی روند سال‌های گذشته نشان می‌دهد رشد سالانه جمعیت استان در حال کاهش و نرخ سالمندی در حال افزایش است.

معاون آمار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی خراسان رضوی با اشاره به برخی شاخص‌های جمعیتی استان عنوان کرد: بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، نسبت جنسی جمعیت در استان ۱۰۱ مرد به ازای ۱۰۰ زن، نرخ شهرنشینی ۷۶ درصد و بُعد خانوار ۳.۲ نفر بوده است.

کوهکن ادامه داد: نرخ باسوادی جمعیت ۶ سال به بالا در خراسان رضوی ۸۹ درصد است که یک درصد بیشتر از میانگین ۸۸ درصدی کشور محسوب می‌شود.

کاهش هزینه و افزایش دقت؛ اهداف سرشماری ثبتی‌مبنا

وی با تأکید بر اهمیت صحت داده‌های آماری گفت: تصمیمات کلان و تخصیص بودجه در کشور بر اساس سرانه جمعیت انجام می‌شود و تفاوت جمعیتی مناطق، بر میزان امکانات و بودجه اختصاص‌یافته تأثیر دارد؛ بنابراین هدف از اجرای سرشماری ثبتی‌مبنا، افزایش صحت داده‌ها و فراهم‌کردن زمینه برنامه‌ریزی دقیق‌تر است.

معاون آمار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی خراسان رضوی اظهار کرد: در گام نخست، داده‌های دریافت‌شده از دستگاه‌های اجرایی توسط مأموران آماری راستی‌آزمایی می‌شود و در گام دوم، حرکت به سمت استقرار کامل نظام ثبتی دنبال خواهد شد.

وی افزود: در صورت تحقق کامل نظام ثبتی، هزینه‌های سرشماری می‌تواند تا ۹۰ درصد کاهش یابد. کاهش هزینه‌ها، افزایش دقت و به‌هنگام‌بودن داده‌ها، یکپارچه‌سازی سامانه‌ها و هوشمندسازی نظام اداری از دیگر دستاوردهای این تحول آماری است.

مشارکت دستگاه‌های اجرایی در تأمین اطلاعات

کوهکن در تشریح فرآیند گردآوری اطلاعات گفت: دستگاه‌هایی از جمله وزارتخانه‌های راه و شهرسازی، علوم، بهداشت و درمان، سازمان ثبت احوال، تأمین اجتماعی، شرکت پست و فراجا موظف به ارائه داده‌های مورد نیاز به مرکز آمار ایران هستند.

وی با اشاره به ماده ۱۰ احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور افزود: تمام دستگاه‌های اجرایی بر اساس این قانون مکلف به همکاری با مرکز آمار ایران برای تأمین داده‌های مورد نیاز هستند.

معاون آمار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی خراسان رضوی تأکید کرد: داده‌های دریافتی محرمانه است و در مرکز آمار ایران تجمیع و کدگذاری می‌شود؛ بنابراین دریافت و تجمیع داده‌ها در مرکز استان انجام نمی‌شود و نواقص احتمالی در سطح ملی برطرف خواهد شد.

وی ادامه داد: در کنار استفاده از داده‌های ثبتی، خوداظهاری اینترنتی نیز برای صحت‌سنجی اطلاعات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آغاز سرشماری اینترنتی از نیمه مهرماه

کوهکن درباره زمان‌بندی اجرای طرح گفت: سرشماری اینترنتی از اواسط مهرماه آغاز می‌شود و پس از آن، سرشماری میدانی همزمان با سراسر کشور از ابتدای آبان‌ماه به مدت ۴۰ تا ۵۰ روز انجام خواهد شد.

وی افزود: در مرحله میدانی، مأموران آمار برای رفع نقص و صحت‌سنجی اطلاعات شامل مشخصات فردی، مسکن، امکانات و مهاجرت به منازل مراجعه می‌کنند و این فرآیند بر پایه کدپستی در شهرها، روستاها و بلوک‌های آماری انجام خواهد شد.

معاون آمار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی خراسان رضوی از آغاز تبلیغات محیطی این طرح در روزهای آینده خبر داد.

پیش‌بینی جذب ۲۰۰ نیروی آماری در خراسان رضوی

کوهکن با اشاره به برنامه‌ریزی‌های اجرایی استان اظهار کرد: استاندار خراسان رضوی به‌عنوان رئیس ستاد سرشماری استان و فرمانداران به‌عنوان رؤسای ستادهای شهرستانی تعیین شده‌اند.

وی افزود: رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان به‌عنوان معاون اجرایی و معاون آمار این سازمان به‌عنوان قائم‌مقام ستاد فعالیت می‌کنند و ۱۸ دستگاه اجرایی نیز عضو ستاد استانی هستند.

معاون آمار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی خراسان رضوی ادامه داد: ظرفیت پذیرش ۲۰۰ نیروی آماری برای اجرای این طرح پیش‌بینی شده است و علاقه‌مندان می‌توانند به‌صورت داوطلبانه برای همکاری اعلام آمادگی کنند. میزان تحصیلات، تخصص و توانمندی متقاضیان بررسی و افراد مورد نیاز انتخاب خواهند شد.

کوهکن در پاسخ به پرسشی درباره صحت داده‌های آماری دستگاه‌های اجرایی در حوزه‌هایی مانند فضای کسب‌وکار، صادرات، بیکاری و اشتغال گفت: مرکز آمار ایران و معاونت‌های آمار سازمان‌های مدیریت و برنامه‌ریزی استان‌ها، مرجع تخصصی آمار و داده‌های رسمی هستند.

وی خاطرنشان کرد: موضع سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در قبال داده‌ها و نتایج پژوهش‌های دستگاه‌های اجرایی یا تشکل‌های بخش خصوصی، از جمله اتاق بازرگانی، بی‌طرفانه است و این سازمان آنها را رد یا تأیید نمی‌کند.