،حسن رضایی‌پور، دبیرکل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار در نشست خبری با اشاره به تحولات بازار سرمایه در یک سال گذشته اظهار کرد: سال گذشته یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های بازار سرمایه بود و بازار سرمایه در جریان جنگ نیز نقش پررنگی ایفا کرد و امروز به یکی از عرصه‌های حساس در مبادله کالاها و مواد اولیه تبدیل شده است.

وی با اشاره به ریسک‌های موجود در معاملات ابزارهای مالی افزود: در حوزه معاملات آپشن، ابزارهای مالی از پیچیدگی خاصی برخوردار هستند و کانون کارگزاران برای نخستین بار ریسکی را در این حوزه شناسایی و به سازمان بورس منتقل کرد که مربوط به احتمال تأمین نشدن نقدینگی مورد نیاز برای تسویه معاملات آپشن بود.

دبیرکل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار ادامه داد: برای مدیریت این ریسک، راهکارهایی برای نحوه تسویه معاملات آپشن به بورس پیشنهاد شد و خوشبختانه پس از بازگشایی بازار، معاملات آپشن با کمترین سطح ریسک آغاز شد و ریسک ریزش سنگین به شبکه کارگزاری منتقل نشد.

رضایی‌پور درباره تصمیم‌گیری برای فعالیت بازار سهام در دوره جنگ نیز گفت: از فعالان بازار سرمایه نظرسنجی شد و در نهایت تصمیم بر این بود که فعالیت بازار سهام در جریان جنگ تا زمان رسیدن به ثبات متوقف بماند.

وی افزود: در تمام ایام جنگ، بورس کالا و بورس انرژی به فعالیت خود ادامه دادند و به تبع آن، کارگزاری‌ها نیز در سخت‌ترین روزهای جنگ در ایستگاه‌های معاملاتی خود حضور داشتند و این چرخه خوشبختانه متوقف نشد.

دبیرکل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار با اشاره به نقش سایر ارکان بازار سرمایه در استمرار فعالیت‌ها تصریح کرد: بورس کالا، بورس انرژی، شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و سازمان بورس نیز در پشتیبانی از بازار نقش مهمی داشتند، اما با توجه به جایگاه کارگزاری‌ها به عنوان حلقه اتصال بازار و مشتریان، این شبکه توانست پایداری خود را حفظ کند و در این زنجیره کوچک‌ترین آسیبی از محل کارگزاری‌ها ایجاد نشد.

رضایی‌پور با اشاره به مشکلات ایجادشده برای برخی بانک‌ها به عنوان یکی از شرکای تجاری کارگزاری‌ها گفت: با وجود اینکه بانک‌ها نیز در جریان جنگ با مشکلاتی مواجه شدند، شبکه کارگزاری توانست پایداری خود را حفظ کرده و به بازار خدمت‌رسانی کند.

وی همچنین از استمرار فعالیت کمیته‌های سازش خبر داد و گفت: کمیته‌های سازش در این مدت برگزار شد و حتی یک روز نیز فعالیت آنها متوقف نشد. همچنین خروج نیرو از شبکه کارگزاری در این دوره بسیار اندک بود.

دبیرکل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار با اشاره به بازگشایی بازار سرمایه پس از ۸۰ روز توقف اظهار کرد: بازگشایی بورس پس از این دوره بسیار خوب انجام شد و می‌توان گفت این بازگشایی فراتر از تصور بود و فعالیت بازار نیز تاکنون ادامه پیدا کرده است.

وی افزود: پس از بازگشایی بازار، نقش اطلاع‌رسانی و به‌ویژه حوزه خبر و گزارش‌های تحلیلی پررنگ‌تر شد و امروز شاید بازار دیگر به حمایت‌ها یا تزریق منابعی که در گذشته نیاز داشت، نیاز نداشته باشد.

رضایی‌پور پیش از ورود به موضوع درآمد کارگزاری‌ها بر ضرورت توجه به نیازهای زیرساختی این صنعت تأکید کرد و گفت: از سال ۱۳۹۹ و پس از فضای رسانه‌ای که در آن مقطع شکل گرفت، درآمدهای کارگزاری‌ها بدون انجام کارشناسی کافی محدود شد.

وی ادامه داد: در پنج تا ۶ سال گذشته، با توجه به توسعه بازار سرمایه و افزایش نیازهای فناوری کارگزاری‌ها، تقریباً سرمایه‌گذاری متناسبی در حوزه زیرساخت شبکه کارگزاری انجام نشده است.

دبیرکل کانون کارگزاران بورس تصریح کرد: بنابراین پیش از آنکه درباره درآمد کارگزاری‌ها صحبت کنیم، باید به نیاز توسعه این صنعت توجه داشته باشیم. تمام زیرساخت‌های کارگزاری‌ها و به تبع آن شرکت‌هایی که از درآمد کارگزاری‌ها منتفع می‌شوند و منابع خود را در زیرساخت‌هایشان سرمایه‌گذاری می‌کنند، از جمله شرکت‌های نرم‌افزاری، تحت تأثیر این شرایط قرار گرفته‌اند و با چالش‌های درآمدی مواجه هستند.

رضایی‌پور تأکید کرد: درآمد کارگزاری‌ها با سال ۱۳۹۹ فاصله زیادی دارد و ادامه این وضعیت می‌تواند توان سرمایه‌گذاری صنعت در حوزه فناوری و زیرساخت را تحت تأثیر قرار دهد.

وی با اشاره به همکاری سازمان بورس در زمینه اصلاح ساختار کارمزدها اظهار کرد: با همراهی سازمان بورس و پشتوانه تیم کارشناسی موجود در کارگروه‌های کانون، بسته‌های کارمزدی متناسب با تورم به سازمان پیشنهاد شد که در حوزه اوراق بهادار به تصویب رسید و ابلاغ شد.

دبیرکل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار افزود: اگرچه در این حوزه فضای خبری و رسانه‌ای تا حدودی ابهاماتی ایجاد کرد، اما در نهایت این اصلاحات توانست به بازار کمک کند.

وی خاطرنشان کرد: منظور این نیست که تغییرات کارمزدی صرفاً به شبکه کارگزاری کمک کرده است؛ بلکه در شرایط جنگ، کارگزاری‌ها با وجود مشکلاتی که برای بانک‌ها ایجاد شد، توانستند پایداری خود را حفظ کنند و این موضوع اهمیت زیادی دارد. بخشی از این پایداری نیز می‌تواند به اصلاح ساختار کارمزدها در بورس اوراق بهادار در سال گذشته مرتبط باشد.

رضایی‌پور درباره وضعیت کارمزدها در بورس کالا نیز گفت: در بورس کالا نیز بسته مشابهی پیشنهاد شده و بررسی‌های فنی و کارشناسی آن تقریباً به پایان رسیده است و اکنون منتظر تصویب و ابلاغ هیئت‌مدیره سازمان بورس هستیم.

وی ابراز امیدواری کرد با توجه به نیازهای موجود در حوزه کالا و انرژی، اصلاح ساختار کارمزدها در این بخش هرچه سریع‌تر تعیین تکلیف شود.

دبیرکل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار با اشاره به شرایط بازار برق گفت: امسال شاید یکی از پرچالش‌ترین بازارها را در حوزه برق داشته باشیم. با توجه به ناترازی انرژی و برنامه‌های دولت برای استفاده از بستر بورس انرژی، لازم است در این حوزه با سرعت بیشتری سرمایه‌گذاری شود.

رضایی‌پور افزود: این سرمایه‌گذاری باید هم در حوزه زیرساخت و هم در حوزه کارگزاری‌ها انجام شود و به همین دلیل، افزایش کارمزد در این بخش حیاتی است.

وی تأکید کرد: توسعه معاملات برق در بستر بازار سرمایه بدون تقویت زیرساخت‌های فنی، سامانه‌های معاملاتی و توان عملیاتی کارگزاری‌ها امکان‌پذیر نیست و سیاست‌گذاری کارمزدی باید متناسب با این نیاز انجام شود.

دبیرکل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار در ادامه با اشاره به پویایی محیط کسب‌وکار این صنعت اظهار کرد: کسب‌وکار کارگزاری‌ها از نظر ساختاری، محیطی بسیار پویا دارد و مقررات آن باید متناسب با تغییرات بازار به‌روزرسانی شود.

وی افزود: تاکنون دو دستورالعمل برای رتبه‌بندی کارگزاری‌ها تدوین شده است، اما متأسفانه از مرحله پیشنهاد تا تصویب و ابلاغ فاصله زیادی وجود دارد و این فرآیند گاهی یک تا دو سال زمان می‌برد.

رضایی‌پور ادامه داد: زمانی که دستورالعمل پس از این مدت ابلاغ می‌شود، متغیرهایی که در زمان تدوین برای فضای کسب‌وکار در نظر گرفته شده بود، تا حد زیادی تغییر کرده است.

وی تصریح کرد: رتبه‌بندی که امروز بر اساس این دستورالعمل انجام می‌شود، فاصله معناداری با واقعیت امروز بازار و فضای کسب‌وکار کارگزاری‌ها دارد.

دبیرکل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار گفت: رتبه‌بندی کارگزاری‌ها به صورت محرمانه در اختیار شرکت‌ها قرار گرفته، اما آیین‌نامه مربوط به رتبه‌بندی به طور قطع اصلاح خواهد شد.

از یک سو، شبکه کارگزاری در دوره جنگ و توقف معاملات سهام توانسته است فعالیت بخش‌هایی از بازار از جمله بورس کالا و بورس انرژی را پشتیبانی کند و از سوی دیگر، فاصله درآمدی این صنعت با سال ۱۳۹۹ و افزایش هزینه‌های فناوری و زیرساخت، ضرورت بازنگری در مدل اقتصادی کارگزاری‌ها را افزایش داده است.

در این میان، اصلاح کارمزدها در بورس اوراق بهادار و بررسی بسته پیشنهادی بورس کالا، در کنار ضرورت تقویت زیرساخت‌های بازار برق، می‌تواند بخشی از فشار موجود بر صنعت کارگزاری را کاهش دهد؛ هرچند به نظر می‌رسد تداوم این روند نیازمند تصمیم‌گیری سریع‌تر و مقررات‌گذاری متناسب با تغییرات پرشتاب بازار سرمایه است.