، محسن طاهریان، معاون توسعه فناوری و خدمات الکترونیک ثبتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در گفت‌وگو با میزان، درباره فرآیند ثبت ادعا در سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی اظهار کرد: متقاضیان برای ثبت ادعا باید به سکوی «کاتب» به نشانی kateb.ir  مراجعه کنند. ورود به سامانه مستلزم ثبت‌نام اولیه با کد ملی و شماره تلفن همراهی است که به نام شخص متقاضی باشد.

وی افزود: کاربران پس از ورود به سامانه، می‌توانند از طریق «سبد محصولات» و انتخاب گزینه «ثبت ادعا» یا از بخش «قانون الزام»، فرآیند ثبت ادعای خود را آغاز کنند.

طاهریان با بیان اینکه نخستین مرحله ثبت ادعا تعیین وضعیت نقشه ملک است، گفت: سامانه در ابتدا از متقاضی سؤال می‌کند که آیا کد رهگیری نقشه را در اختیار دارد یا خیر. در صورت نداشتن کد رهگیری، متقاضی باید گزینه «ثبت درخواست جدید» و سپس «دریافت کد رهگیری نقشه» را انتخاب کند.

وی ادامه داد: در این مرحله اطلاعات ملک از جمله آدرس و کدپستی ثبت می‌شود و امکان تعیین موقعیت ملک بر روی نقشه نیز برای متقاضی فراهم شده است.

معاون توسعه فناوری و خدمات الکترونیک ثبتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اظهار کرد: تهیه نقشه توسط پنج گروه دارای صلاحیت شامل مهندسان نقشه‌بردار سازمان نظام مهندسی، کارشناسان کانون کارشناسان رسمی دادگستری، کارشناسان مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه، کارشناسان نقشه‌برداری برون‌سپار سازمان ثبت و همچنین کارگزاری‌های دارای صلاحیت انجام می‌شود.

وی افزود: متقاضی می‌تواند با وارد کردن کد ملی، نقشه‌بردار واجد صلاحیت مورد نظر خود را انتخاب کند یا از سامانه هوشمند ارجاع کارشناسان بهره ببرد تا نقشه‌بردار به‌صورت خودکار تعیین شود. پس از ارجاع، پیامک اطلاع‌رسانی برای متقاضی و نقشه‌بردار ارسال شده و عملیات میدانی برداشت اطلاعات ملک آغاز می‌شود.

طاهریان با اشاره به فرآیند ثبت نقشه در سامانه گفت: نقشه‌بردار پس از انجام عملیات میدانی، اطلاعات و نقشه تهیه‌شده را از طریق حساب کاربری خود در سکوی کاتب بارگذاری می‌کند. سامانه به‌صورت هوشمند تمامی استانداردهای فنی را کنترل کرده و تنها در صورت تأیید ضوابط تعیین‌شده، نقشه ثبت می‌شود.

وی افزود: پس از تأیید نهایی، کد رهگیری نقشه صادر و از طریق پیامک به متقاضی اطلاع‌رسانی خواهد شد.

معاون توسعه فناوری و خدمات الکترونیک ثبتی سازمان ثبت ادامه داد: پس از دریافت کد رهگیری نقشه، متقاضی وارد مرحله ثبت ادعا می‌شود و باید مدارک و مستندات خود از جمله قولنامه، صلح‌نامه یا سایر اسناد مرتبط را در سامانه بارگذاری کند.

وی افزود: در ادامه، اطلاعات اشخاص مرتبط با سند از جمله خریدار و فروشنده نیز ثبت می‌شود. در خصوص اسناد قدیمی که کد ملی اشخاص در دسترس نیست، درج کد ملی اختیاری است، اما سایر اطلاعات هویتی باید تکمیل شود.

طاهریان با اشاره به ضمانت اجرای قانونی ثبت ادعاهای غیرواقعی گفت: پیش از ثبت نهایی، سامانه به متقاضی هشدار می‌دهد که در صورت احراز عدم استحقاق و سوءنیت در ثبت ادعا، مطابق قانون به پرداخت جریمه‌ای معادل ۲۰ درصد ارزش روز ملک محکوم خواهد شد.

وی افزود: متقاضی پس از مطالعه این هشدار و پذیرش مسئولیت قانونی، می‌تواند ثبت نهایی ادعای خود را انجام دهد.

معاون سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اظهار کرد: پس از ثبت نهایی، گواهی ثبت ادعا شامل شماره پیگیری، تاریخ ثبت و سایر اطلاعات مورد نیاز صادر می‌شود و در اختیار متقاضی قرار می‌گیرد.

وی افزود: تا زمانی که متقاضی اقدام قانونی لازم را آغاز نکرده باشد، امکان اصلاح اطلاعات و مدارک ثبت‌شده در سامانه برای وی فراهم است.

طاهریان در پایان تأکید کرد: ثبت ادعا در سامانه به‌منزله پایان فرآیند نیست و متقاضیان موظف‌اند پس از ثبت ادعا، در مهلت‌های قانونی مقرر از طریق مراجع ذی‌صلاح نسبت به پیگیری و اثبات ادعای خود اقدام کنند.

وی افزود: بسته به وضعیت ملک و نوع ادعای ثبت‌شده، پرونده ممکن است در مراجع قضایی، هیئت‌های موضوع قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی یا سایر مراجع قانونی ذی‌صلاح مورد رسیدگی قرار گیرد.

معاون توسعه فناوری و خدمات الکترونیک ثبتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با تأکید بر الکترونیکی بودن فرآیندها گفت: به‌جز عملیات میدانی نقشه‌برداری، تمامی مراحل ثبت ادعا، پیگیری پرونده و تبادل اطلاعات میان متقاضی و مراجع ذی‌ربط به‌صورت کاملاً الکترونیکی انجام می‌شود.

وی تصریح کرد: در مرحله فعلی اجرای قانون، مهلت‌های قانونی مقرر ناظر بر املاکی است که سند مالکیت آنها از سال ۱۳۹۶ به بعد صادر شده است؛ با این حال، سایر اشخاص نیز می‌توانند ادعاهای خود را در سامانه ثبت کنند تا مطابق ضوابط قانونی مورد بررسی و رسیدگی قرار گیرد.