​، تیمی از پژوهشگران دانشگاه‌های کالیفرنیا سن‌دیگو، جانز هاپکینز و برکلی با استفاده از فناوری ویرایش ژن کریسپر (CRISPR) موفق شدند ژن خاصی را در پشه‌های ناقل مالاریا تغییر دهند که مانع انتقال این بیماری مرگبار به انسان‌ها می‌شود. طبق گزارشی در مجله نیچر، این محققان تنها با جایگزینی یک اسید آمینه در ژن‌های پشه‌ها، توانسته‌اند زنجیره انتقال مالاریا را بشکنند؛ بدون اینکه به سلامت یا قدرت تولید مثل پشه‌ها آسیبی وارد شود.

بر اساس آمار، پشه‌ها عامل اصلی انتقال مالاریا به ۲۶۳ میلیون نفر در سراسر جهان هستند و بیماری مالاریا سالانه حدود ۶۰۰ هزار قربانی می‌گیرد. با وجود روش‌های قبلی مانند استفاده از حشره‌کش‌ها، مقاومت ژنتیکی پشه‌ها و انگل‌ها چالش‌های بزرگی ایجاد کرده بود؛ اما روش ویرایش ژن با کریسپر فرصت جدیدی برای نابودی این چرخه فراهم می‌کند.

در این پروژه، ژنی موسوم به L۲۲۴ که به انگل مالاریا اجازه ورود به غدد بزاقی پشه را می‌داد، با آلل Q۲۲۴ جایگزین شد. به این ترتیب، اگرچه پشه‌ها همچنان قادر به گرفتن انگل مالاریا از افراد مبتلا هستند، اما دیگر نمی‌توانند آن را به سایر انسان‌ها منتقل کنند. این فرایند از ابزار CRISPR-Cas۹ همچون یک “قیچی ژنتیکی” برای حذف آلل ناخواسته و درج نسخه خوش‌خیم استفاده می‌کند.

به گفته جورج دیموپولوس از دانشگاه جانز هاپکینز، این ویرایش دقیق ژنتیکی، گونه‌های مختلف انگل مالاریا را مسدود کرده و قابلیت اجرای آن در جمعیت‌های گوناگون پشه‌ها وجود دارد. دیموپولوس افزود: «ما با دستکاری یک ژن ساده، سپری قوی در پشه‌ها ایجاد کرده‌ایم که انتقال مالاریا را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.»

از مزایای ویژه این روش، حفظ جمعیت طبیعی و اکوسیستم پشه‌ها، به دلیل عدم اثرگذاری بر تولید مثل یا سلامت عمومی آن‌هاست. با انتشار آلل اصلاح‌شده Q۲۲۴ در نسل‌های بعدی پشه‌ها، این ویژگی ضد‌مالاریا به تدریج در سراسر جمعیت آن‌ها منتشر خواهد شد تا چرخه انتقال بیماری عملا مختل شود.

این دستاورد علمی به عنوان یک رویکرد نوین زیست‌فناورانه، امیدهای بسیاری را برای کنترل و ریشه‌کنی مالاریا در سال‌های آینده ایجاد کرده است.