، علی عبدالعلی‌ زاده روز دوشنبه در همایش روز جهانی غذا با اشاره به محدودیت منابع طبیعی و ضرورت استفاده از فناوری‌ های نوین برای تامین غذای جمعیت رو به رشد جهان افزود: افزایش ظرفیت زیست‌ پذیری زمین یکی از مهمترین مسائل که باید در کانون توجه پژوهشگران و فعالان حوزه نوآوری قرار گیرد.

نماینده رئیس‌جمهور در هماهنگی اجرای سیاست‌های کلی توسعه دریامحور و سواحل مکران اظهار داشت: در سال‌ های اخیر دیدگاه‌ های متفاوتی درباره ظرفیت جمعیت‌ پذیری ایران مطرح شده و برخی این ظرفیت را ۴۵ میلیون نفر، برخی ۶۰ میلیون نفر و حتی عده‌ای بیش از یک میلیارد نفر عنوان کرده‌ اند اما فارغ از این اعداد موضوع اساسی آن است که ظرفیت زیست‌ محیطی زمین محدود است و باید برای افزایش توان پاسخگویی آن به نیازهای انسان‌ ها چاره‌ اندیشی شود.

وی با اشاره به احتمال افزایش جمعیت جهان به ۱۲ تا ۱۳ میلیارد نفر در آینده تصریح کرد: پرسش اصلی این است که چگونه می‌ توان منابع مورد نیاز چنین جمعیتی را تأمین کرد و چه نوآوری‌هایی می‌تواند به افزایش ظرفیت زیستی کره زمین منجر شود.

عبدالعلی‌ زاده با بیان اینکه بخش عمده تولید غذای جهان به منابع خاکی وابسته است، گفت: خاک منبعی محدود و در معرض فرسایش است و ادامه فشار بر این منبع برای افزایش تولید، نمی‌تواند تنها راه پاسخگویی به نیاز غذایی جمعیت آینده باشد.

وی افزود: در کنار منابع خاکی ظرفیت عظیم دریاها در اختیار انسان قرار دارد که هنوز به اندازه کافی برای تولید غذا از آن استفاده نشده است. بنابراین باید در پژوهش‌های کشاورزی، توجه بیشتری به استفاده از منابع دریایی و آب‌های شور معطوف شود.

نماینده رئیس‌جمهور در هماهنگی اجرای سیاست‌های کلی توسعه دریامحور تصریح کرد: نباید نگاه به آب دریا صرفا بر شیرین‌ سازی آن برای مصارف مختلف متمرکز باشد، بلکه لازم است فناوری‌ هایی توسعه یابد که امکان تولید مستقیم محصولات غذایی با استفاده از آب شور را فراهم کند.

وی اظهارداشت: یکی از تحولات اساسی مورد نیاز در بخش کشاورزی، حرکت از تولید متکی بر منابع محدود آب شیرین و خاک به سمت بهره‌گیری گسترده‌تر از آب شور و ظرفیت‌های دریایی است؛ تحولی که می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای تأمین امنیت غذایی ایجاد کند.

ظرفیت تولید هزاران تن ماهی در سازه‌های دریایی

عبدالعلی‌ زاده با اشاره به پیشرفت فناوری‌ های پرورش ماهی در دریا گفت: پرورش ماهی در قفس یکی از نمونه‌های استفاده از ظرفیت منابع دریایی برای تولید غذاست و این فناوری همچنان در حال توسعه و تکامل است.

وی افزود: در کشورهایی مانند چین استفاده از قفس‌های پرورش ماهی با ظرفیت ۱۰۰ تا ۲۰۰ تن دیگر تنها مقیاس تولید نیست و سازه‌ ها و سکوهای بزرگتری توسعه یافته‌اند که ظرفیت تولید آنها به بیش از هفت هزار تن می‌رسد.

نماینده رئیس‌جمهور در هماهنگی اجرای سیاست‌های کلی توسعه دریامحور با تاکید بر لزوم توسعه این فناوری‌ ها افزود: ظرفیت دریا برای تولید محصولات پروتئینی قابل توجه است و باید بررسی شود که چگونه می‌توان سهم بیشتری از نیاز غذایی جمعیت جهان را از طریق منابع دریایی تأمین کرد.

وی خاطرنشان کرد: استفاده از فناوری‌ های نوین در دریا می‌ تواند ضمن افزایش ظرفیت تولید مواد غذایی، وابستگی به منابع خاکی و آب شیرین را کاهش دهد.

نتایج امیدوارکننده تحقیقات کشت گندم در اراضی شور

عبدالعلی‌ زاده به ضرورت توسعه پژوهش‌ های کاربردی در حوزه کشاورزی شورپسند اشاره کرد و اظهار داشت: باید این پرسش را مطرح کنیم که آیا امکان تولید محصولاتی مانند گندم و برنج بدون اتکای کامل به منابع آب شیرین وجود دارد یا خیر.

وی اضافه کرد: در دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه پژوهش‌ هایی در قالب رساله‌های دکتری درباره کشت گندم در اراضی شور اطراف دریاچه ارومیه انجام شده و بر اساس نتایج گزارش‌شده از این تحقیقات، عملکردی بیش از ۱۵ تن در هکتار نیز به دست آمده است.

نماینده رئیس‌جمهور در هماهنگی اجرای سیاست‌های کلی توسعه دریامحور به فعالیت‌ های تحقیقاتی درباره گیاه سالیکورنیا اشاره کرد و گفت: پژوهشگران دانشگاه تهران مطالعاتی را درباره ظرفیت این گیاه برای تولید مواد غذایی با استفاده از آب شور انجام داده‌ اند که نتایج آن امیدوار کننده بوده است.

وی افزود: اکنون با پیگیری‌ های صورت‌ گرفته و همکاری مجموعه‌ های پژوهشی و اجرایی حرکت به سمت تولید انبوه سالیکورنیا در سال جاری در دستور کار قرار گرفته که اقدام مهمی است.

ورود مراکز تحقیقاتی به عرصه کشاورزی دریایی

عبدالعلی‌ زاده با اشاره به تجربه برخی کشورها در توسعه روش‌ های جدید تولید محصولات کشاورزی اظهارداشت: کشورهایی مانند چین و کره جنوبی پژوهش‌هایی را برای کشت برنج در بسترهای شناور و صیدهای مخصوص بر سطح آب آغاز کرده‌ اند که نشان‌ دهنده توجه روزافزون به ظرفیت دریا در تولید غذاست.

وی ضمن قدردانی از فعالیت‌ های انجام‌ شده در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و بخش شیلات افزود: انتظار داریم تحقیقات کشاورزی کشور در کنار توسعه فناوری‌ های پرورش آبزیان، به حوزه کشاورزی دریایی و تولید محصولات زراعی با استفاده از منابع شور گسترش یابد.

نماینده رئیس‌جمهور در هماهنگی اجرای سیاست‌های کلی توسعه دریامحور تصریح کرد: ضروری است سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و دانشگاه‌ ها با همکاری یکدیگر زمینه اجرای طرح‌ های پژوهشی و توسعه فناوری‌ های مورد نیاز برای استفاده از آب شور در تولید محصولات غذایی را فراهم کنند.

عبدالعلی‌زاده با تأکید بر اینکه آینده تامین غذا نیازمند تحول در شیوه استفاده از منابع طبیعی است افزود: باید با تغییر رویکرد پژوهش‌ ها و استفاده از ظرفیت گسترده دریاها، فشار بر منابع محدود خاک و آب شیرین را کاهش دهیم و از نوآوری برای افزایش ظرفیت تولید غذا و تقویت امنیت غذایی بهره ببریم.