، در حالی که پس از رد پیشنهاد آخر جمهوری اسلامی ایران از سوی ترامپ برای آغاز مذاکرات جدید و تعیین تکلیف جنگ، اخباری در خصوص بن بست دیپلماتیک مطرح می شود، این مسئله مورد پرسش است که اساساً نقش پاکستان به عنوان میانجی درست و مؤثر بوده است؟ در این رابطه نوذر شفیعی، کارشناس حوزه پاکستان، به خبرنگار سیاسی خبرگزاری موج گفت: نخست باید روشن شود که پاکستان یک میانجیگر نیست بلکه یک تسهیلگر است. کار این کشور انتقال پیام بین ایران و آمریکاست اما اگر جایی نیاز به نقش آفرینی باشد این نقش را ایفا می‌کند.

وی افزود: در این راستا پاکستان دارای طرح و برنامه نیست. بنابراین میانجی محسوب نمی‌شود. زیرا کشوری میانجیگر تعریف می شود که دارای طرح و برنامه باشد و تلاش کند طرفین را ترغیب کند طبق آن طرح به توافق برسند. اما در حال حاضر پاکستان صرفاً بر اساس طرح ۱۰ ماده‌ای ایران و ۱۴ ماده‌ای آمریکا عمل می‌کند و سعی دارد مواضع دو طرف را بر این اساس تعدیل کند.

این استاد دانشگاه تأکید کرد: کشوری که چنین نقشی را بر عهده می گیرد، اعتبار بین المللیش ارتقا پیدا می کند. به ویژه که موضوع مذکور اهمیت زیادی هم برای جامعه جهانی دارد. همچنین تحولاتی که در خلیج فارس رخ می دهد منافع پاکستان را تهدید می کند و از این رو اسلام آباد بر اساس امنیت سیاسی و اقتصادی خودش تلاش دارد که این روند به نتیجه برسد. برای مثال بسیاری از کارگران پاکستانی که در کشورهای حوزه خلیج فارس کار می‌کردند الان بیکار شدند؛ علاوه براین سرمایه گذاری کشورهای عربی در پاکستان در وضعیت کنونی آسیب‌پذیر شده است.

وی ادامه داد: از سویی با توجه به اینکه پاکستان منافع انرژیش را از حوزه خلیج فارس تامین می‌کرد به مشکل خورده است؛ نکته دیگر آنکه پاکستان با عربستان دارای یک توافقنامه امنیتی است که اگر به این کشور حمله شود باید در کنار عربستان قرار بگیرد بر این اساس اکنون پاکستان باید علیه ایران عمل می‌کرد اما چون مردمش حامی دولت ایران هستند و در مقابل دولت اسلام آباد دارای توافق با ریاض است این وضعیت متعارض باشع شد تا پاکستان وارد میدان شود. مسئله مهم دیگر بحث «دکترین منیر» پاکستان است که طبق آن،  این کشور باید به مرکز ثبات منطقه و به مرکز اتصالات بین‌المللی تبدیل شود. لذا پاکستان پذیرفت این نقش آفرینی را انجام دهد. اما آیا موفق بوده است؟ واقعیت این است که کشورها صرفاً نقش تسهیلگر دارند، ضمن اینکه خصوصیات کشور میانجی و همچنین موضوع مورد اختلاف هم اهمیت دارد.

شفیعی اظهار داشت: برای موفقیت در موضوعاتی که مرتبط با میانجی است وسعت سرزمینی، قدرت اقتصادی، اندازه جمعیت و این مسائل اهمیت پیدا می کند. برای همین بین میانجی‌گری عمان و پاکستان فرق وجود دارد. اما موضوع مورد اختلاف هم اهمیت زیادی دارد که در اینجا بین مواضع و خواست ایران و آمریکا اختلافات بسیار عمیق و حیاتی هستند و نه تنها پاکستان بلکه هر کشور دیگری هم بود در حل آن دچار مشکل می شد. بر این اساس در کلیت فرقی نمی‌کند که میانجی عمان باشد یا پاکستان؛ چنانکه دیدیم میانجیگری قطر و عمان هم به نتیجه نرسید و اکنون آمریکا دارد به چین متوسل می‌شود.

وی تصریح کرد: با این حال مهمتر از خصوصیات کشور میانجی، همان موضوع مورد اختلاف است. در این راستا میانجی باید بی‌طرف باشد، صداقت داشته باشد و هر چقدر آن کشور در مناقشه دارای آسیب پذیری بیشتری باشد برای پیشبرد کار بهتر است. زیرا تلاش بیشتری برای به نتیجه رسیدن آن می‌کند و این در مورد پاکستان صادق است. به طور کلی اسلام آباد به صورت جدی عمل می کند ولیم واضع طرفین قابلیت تعدیل ندارد و اکنون به بن‌بست رسیده است.