، «کاظم غریب‌آبادی» معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه، در گفت‌وگو با شبکه خبر صدا و سیما، درباره دلایل انجام دور جدید مذاکرات با آمریکا پیش از جنگ و با وجود تهدیدات گفت: مذاکره و دیپلماسی در هر شرایطی یکی از ابزارهاست، گفت: در شرایط تهدید هم باید از ظرفیت‌های نظامی خود و هم از ابزارهای دیگر مثل ابزار دیپلماسی به طور بهینه و حداکثری استفاده کنید. دوره جدیدی از مذاکرات که با آمریکا شروع شده بود، با تمام رعایت این جوانب بود. از همان روز اول که کشور وارد مذاکرات شد، مدام به نیروهای مسلح ما هم گوشزد می‌شد که کسی قطعاً امیدی به مذاکرات نداشته باشد.

معاون حقوقی وزارت امور خارجه با تصریح این نکته که بالاخره شما اگر دیپلماسی را رد می‌کردید آثاری داشت، توضیح داد: تقاضای مذاکره از سوی جمهوری اسلامی ایران طرح نشده بود. آمریکایی‌ها چندین بار تقاضا و درخواست برای مذاکره داشتند و به یاد دارید که روسای دولت‌های برخی از کشورهای منطقه با رئیس‌جمهور ما تماس داشتند و تقاضا کردند که ایران به درخواست‌های آمریکا پاسخ مثبت دهد و وارد مذاکرات شود و مذاکرات را بپذیرد. ما در چنین فضایی وارد مذاکرات شدیم؛ یعنی تقاضای طرف مقابل، درخواست کشورهای منطقه و هدف ما هم این بود که به دیپلماسی «نه» نگوییم. چون بالاخره خود نه گفتن به دیپلماسی می‌توانست آثاری داشته باشد.

غریب‌آبادی ادامه داد: مهم این بود که هوشیار باشیم، بدانیم با طرفی روبرو هستیم که نه می‌توان به او اعتماد کرد و نه صداقت دارد و تجربه حمله مسلحانه‌ای به ایران در میانه مذاکرات قبل آغاز کرده بودند. در چنین فضا و چارچوبی این گفت‌وگوها شکل گرفت و برای همین، این تحلیل وزارت امور خارجه مرتبا به دستگاه‌های امنیتی، اطلاعاتی و نظامی منتقل می‌شد که هرکسی باید کار خود را انجام داده و آماده باشند.

مذاکره کنندگان آمریکایی حرف‌های مهمل می‌زنند

وی درباره فضای مذاکرات در دور جدید گفت: من اظهارات مذاکره‌کنندگان آمریکایی را به ویژه پس از آغاز حملات به جمهوری اسلامی ایران، رصد و گوش کردیم، حرف‌های مهمل و بیهوده‌ای است. در آخرین دور گفت‌وگوها در روز پنجشنبه در ژنو، می‌توانم بگویم که پیشرفت‌های مناسبی در جهت موضوعات مورد مذاکرات انجام شد و موضوع مذاکرات فقط هسته‌ای بود.

این دیپلمات کشورمان افزود: اینکه ویتکاف بحث موشکی، منطقه‌ای و هسته‌ای و حتی نیروی دریایی را مطرح کرد، به هیچ وجه موضوع مذاکرات نبود و ایران زمانی وارد مذاکرات شد که آمریکایی‌ها پذیرفتند که مذاکرات فقط ناظر بر موضوع هسته‌ای باشد. ما پیام‌های مکتوب آن‌ها را داریم و اگر لازم باشد می‌توانیم آن‌ها را منتشر کنیم. این مذاکرات ناظر بر موضوع هسته‌ای شکل گرفت، دو سه موضوع درباره هسته‌ای بحث شد و تقریبا پیشرفت هفتاد تا هشتاد درصد در خصوص این موضوعات در روز پنجشنبه حاصل شد که خود طرف آمریکایی هم پیشنهاد دادند که بخش فنی مذاکرات روز دوشنبه با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بررسی شود و پیشنهاد آژانس در راستای بررسی‌های فنی به دور بعدی گفت‌وگوها ارائه شود. این چارچوب گفت‌وگوها بود و اینکه می‌گویند ایران همه درخواست‌ها را رد کرد و دنبال سلاح هسته‌ای بود، حرف‌های بیهوده‌ای است و نشان می‌دهد که آمریکا دنبال دیپلماسی نبود و نیست.

می‌گویند «ایران به دنبال سلاح است»، این سلاح کجاست؟

غریب آبادی در ادامه به ادعاهای مقامات آمریکا و رژیم صهیونیستی پرداخت و گفت: اینکه می‌گویند ایران به دنبال سلاح است؛ کدام سلاح هسته‌ای؟ اکنون بیش از سه دهه است که رژیم صهیونیستی و آمریکا می‌گویند ایران به دنبال سلاح است. این سلاح کجاست؟ نکته جالب این است که دو رژیمی این سخن را مطرح می‌کنند که هر دو خود دارای سلاح هسته‌ای هستند. آمریکا حتی کشورها را تهدید کرده و علیه مردم بی‌گناه در ژاپن از آن استفاده کرده است. اکنون همین‌ها از سلاح هسته‌ای سخن می‌گویند. کدام سلاح؟ در واقع سلاح هسته‌ای بهانه‌ای برای عوام‌فریبی و فریب افکار عمومی بین‌المللی است.

وی در پاسخ به این پرسش که چرا آمریکا به ایران حمله کرد؟ گفت: یک دلیل را باید از هفت اکتبر به بعد تحلیل کرد و دلیل دیگر به ابتدای انقلاب اسلامی بازمی‌گردد. ببینید، پیش از انقلاب اسلامی این‌ها سیطره کامل بر ایران داشتند؛ آمریکا سیطره کامل داشت و انگلیس نیز سیطره کامل داشت. بدون اراده آن‌ها هیچ اقدامی در ایران انجام نمی‌شد. این‌ها کاملاً بر منابع و درآمدهای ما مسلط بودند، بر نفت ما تسلط داشتند و سیاست‌ها را شکل می‌دادند. برای آن‌ها بسیار سخت بود که چنین کشوری را از دست بدهند؛ به‌ویژه اکنون که ترامپ و اطرافیانش توجه زیادی به مباحث مالی، منابع انرژی و نفت دارند.

آمریکا فکر می‌کرد ایران هدف آسانی است

معاون حقوقی وزارت امور خارجه با اشاره به اینکه دیدیم که درباره ونزوئلا چگونه عمل کردند، گفت: از مقابله با باندهای قاچاق مواد مخدر، دموکراسی و حقوق بشر سخن می‌گویند اما بلافاصله پس از آن اقدام خلاف حقوق بین‌الملل که انجام دادند و ربایش رئیس‌جمهور ونزوئلا، خود ترامپ اعلام کرد که ما به دنبال نفت ونزوئلا بودیم. ببینید، این‌ها در واقع به دنبال همین مسائل هستند.

غریب‌آبادی افزود: بنابراین بخشی از این موضوع به انقلاب اسلامی ایران و استقلالی بازمی‌گردد که ما برقرار کردیم و به‌عنوان یک اصل اساسی در قانون اساسی نیز پیش‌بینی شد. نکته دوم نیز این است که آن‌ها پس از رخدادهایی که از اکتبر در منطقه اتفاق افتاد، تصور کردند که پس از حوادثی که برای حماس، حزب‌الله، لبنان و سپس سوریه و برخی دیگر از تحولات منطقه رخ داد، ایران نیز هدفی بسیار آسان برای آن‌ها خواهد بود و اکنون می‌توانند از ایران نیز عبور کنند و همان اتفاقات را برای ایران رقم بزنند.

وی با تصریح این مهم که آن‌ها در جنگ دوازده‌روزه این موضوع را آزمودند و دیدند که چه ضربه مهلکی از جمهوری اسلامی ایران دریافت کردند، گفت: پس از آن بار دیگر راهبرد خود در برخورد با جمهوری اسلامی را تغییر دادند. ما اغتشاشات هجدهم و نوزدهم دی‌ماه را داشتیم که در آن مرحله نیز در واقع شکست سنگینی خوردند. در مرحله سوم نیز با شهادت مقام معظم رهبری تلاش کردند این انسجام داخلی را دچار گسست کنند و با اقدام نظامی گسترده به اهداف خود برسند، اما این اقدام نیز تاکنون با شکست مواجه شده است. این شکست، شکستی کامل برای آن‌هاست. در واقع مشکل آن‌ها با نظام جمهوری اسلامی ایران است؛ با ماهیت آن و با استقلال آن.

رژیم آمریکا هیچ دلیل مشروعی برای حمله به ایران ندارد

معاون حقوقی وزیر امور خارجه با تاکید بر اینکه این تجاوز کاملاً خلاف حقوق بین‌الملل و مغایر با منشور ملل متحد است؛ گفت: رژیم آمریکا هیچ دلیل مشروعی برای حمله به جمهوری اسلامی ایران ندارد و این اقدام هیچ مبنای قانونی ندارد. این نکته بسیار کلیدی و مهم است. با این پیش‌فرض، آمریکا و حتی رژیم صهیونیستی، این رژیم منحوس، ادعا کردند که هدف آن‌ها صرفاً اماکن نظامی و امنیتی است. حتی اگر هدف آن‌ها نیز همین باشد، باز هم این اقدام تجاوزی نامشروع و غیرقانونی محسوب می‌شود. باید همواره این پیش‌فرض را مدنظر داشته باشیم.

غریب‌آبادی با تاکید بر اینکه نیروهای مسلح ما اکنون قاطعانه از کشور دفاع می‌کنند، گفت: در حال حاضر در جمهوری اسلامی ایران هیچ اولویتی جز تداوم دفاع قاطعانه و جدی از کشور وجود ندارد. ما در جنگ هستیم و رهبر عزیزمان را به شهادت رسانده‌اند. طبیعی است که این اقدامات باید تاوان داشته باشد. این‌گونه نیست که به‌سادگی عملیات‌های تروریستی انجام دهند، مردم بی‌گناه را به شهادت برسانند و سپس اعلام توقف کنند و پس از شش ماه دوباره همان اقدامات را تکرار کنند. آن‌ها باید تاوان بدهند و این تاوان همان اقدامات قاطعانه دفاعی است که ما در حال انجام آن هستیم.

وی تصریح کرد: توقف جنگ در اختیار جمهوری اسلامی ایران است؛ یعنی هر زمان که جمهوری اسلامی ایران تصمیم بگیرد، حتی اگر طرف مقابل نیز متوقف شود، تصمیم نهایی در این زمینه با جمهوری اسلامی ایران خواهد بود؛ زیرا آن‌ها تجاوز کرده‌اند و حملات مسلحانه انجام داده‌اند. ما باید زمانی متوقف شویم که بتوانیم اطمینان حاصل کنیم یا تضمینی داشته باشیم که این اقدامات تجاوزکارانه مجدداً تکرار نخواهد شد و آن‌ها نیز مسئولیت اقدامات خود را بپذیرند. این دو شاخصه بسیار کلیدی و مهم هستند.

ایران در نهایت تعیین خواهد کرد که جنگ چه زمانی پایان یابد

این دیپلمات کشورمان با بیان اینکه در حال حاضر ما دست برتر را داریم، توضیح داد: ببینید، هر طراحی و برنامه‌ای که آن‌ها انجام داده‌اند با شکست مواجه شده و حتی اکنون نیز به اهداف خود نرسیده‌اند. جمهوری اسلامی ایران خسارات سنگین و دردناکی به رژیم صهیونیستی، آمریکا و متحدان آن‌ها وارد کرده است. همچنین باید توجه داشت که این تحولات بر اقتصاد جهانی و حوزه انرژی نیز تأثیر گذاشته و این موضوع برای آن‌ها بسیار دردناک است. بنابراین، ما در این زمینه ضربات مهلکی وارد کرده‌ایم و در واقع در اینجا دست برتر را در اختیار داریم. از این رو، جمهوری اسلامی ایران در نهایت تعیین خواهد کرد که جنگ چه زمانی پایان یابد.

غریب‌آبادی با اشاره به تماس‌ برخی کشورها برای توقف درگیری‌ها با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران آغازگر جنگ نبوده و در حال دفاع مشروع از خود است، توضیح داد: در روزهای اخیر تماس‌هایی از سوی کشورهایی مانند چین، روسیه، فرانسه و همچنین برخی کشورهای منطقه با ایران برقرار شده است. علاوه بر این کشورها، برخی دیگر از کشورهای اسلامی و غیر اسلامی نیز در تماس با تهران خواستار اقداماتی برای توقف جنگ یا برقراری آتش‌بس شده‌اند.

وی با اشاره به اینکه چنین درخواست‌هایی از سوی این کشورها مطرح می‌شود، اما موضع ایران در این زمینه روشن است، گفت: جمهوری اسلامی ایران آغازگر جنگ و تجاوز نبوده است. بنابراین اگر درخواستی برای توقف اقدامات مطرح شود، ایران طرفی نیست که بخواهد دفاع خود را متوقف کند، چرا که در حال دفاع از خود است نه انجام اقدام تهاجمی.

معاون حقوقی وزیر امور خارجه ایران با اشاره به مبانی حقوقی این موضوع گفت: اقدامات ایران در چارچوب دفاع مشروع و بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد انجام می‌شود و منشور ملل متحد شرایط پایان دفاع مشروع را مشخص کرده است.

پیش از پایان جنگ باید از عدم تکرار آن مطمئن شویم

معاون وزیر خارجه با اشاره به اینکه نیروهای مسلح ما اکنون قاطعانه از کشور دفاع می‌کنند، گفت: ما در جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر هیچ اولویتی جز تداوم دفاع قاطعانه و جدی از کشورمان نداریم. ما در جنگ هستیم. رهبر عزیز ما را شهید کردند. این‌طور نیست که به این سادگی بیایید عملیات‌های تروریستی انجام دهید، مردم بی‌گناه را شهید کنید و بعد بروید و بگویید که همه‌چیز تمام شد و توقع داشته باشید دیگران برگردند.

غریب‌آبادی گفت: تاوان این اقدامات، در واقع همین اقدامات قاطعانه دفاعی است که ما انجام می‌دهیم. توقف جنگ در دست جمهوری اسلامی ایران است. اگر جمهوری اسلامی تصمیم بگیرد، حتی آنها هم متوقف خواهند شد، تصمیم نهایی در این زمینه با جمهوری اسلامی ایران است؛ چرا که آنها تجاوز کرده‌اند و آنها عملیات مسلحانه انجام داده‌اند. ما باید در زمانی متوقف شویم که بتوانیم احساس کنیم یا تضمینی داشته باشیم که این اقدامات تجاوزکارانه مجدداً رخ نخواهد داد و آنها باید مسئولیت اقدامات خود را بپذیرند. این دو شاخص بسیار کلیدی و مهم است.