، روز جمعه (۱۷ بهمن) مسقط میزبان دور جدیدی از گفتگوهای هسته­ ای ایران و آمریکا بود. برخی این نشست را در ادامه مذاکرات قبلی می­دانند که چهار روز قبل از برگزاری نشست ششم، با حمله اسرائیل به حالت تعلیق درآمد. نخست قرار بود این جلسه در استانبول با میانجی­گری ترکیه و حضور چندین وزیرخارجه کشورهای منطقه برگزار شود اما با مخالفت جمهوری اسلامی ایران روبرو شد و در نهایت مقرر گردید محل نشست، مسقط و صرفاً دوجانبه، محدود به موضوع هسته­ای و البته به صورت غیرمستقیم باشد. دولت ترامپ این شروط را پذیرفت و در روز جمعه نمایندگان هر دو کشور در عمان اولین جلسه را برگزار کردند.

مذاکرات حدود ساعت ۱۱ صبح به وقت ایران (حدود ۹:۳۰ صبح به وقت محلی مسقط) آغاز شد و در دو مرحله انجام گرفت. هیئت ایرانی به رهبری عباس عراقچی ابتدا با بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، دیدار کرد و طرح مقدماتی ایران را ارائه داد. سپس، وزیر خارجه عمان این طرح را به هیئت آمریکایی منتقل کرد. تیم آمریکا شامل ویتکاف، جرد کوشنر داماد ترامپ و همچنین فرمانده سنتکام! بود، اقدامی که با واکنش منفی ایران روبرو شد. از دید تهران حضور یک فرمانده نظامی، سرنوشت گفتگوها را مخاطره می­انداخت.

در روز جمعه دو مرحله گفتگو صورت گرفت و پس از آن تیم­ها اعلام کردند باید با دولت­هایشان مشورت کنند. در این رابطه عراقچی در گفتگو با خبرنگار صدا و سیما اعلام کرد «شروع خوبی برای مذاکرات بود. توافقی بر ادامه گفت‌وگوها وجود دارد. هماهنگی برای چگونگی ادامه در پایتخت‌ها تصمیم‌گیری خواهد شد.»  وی تأکید کرد  مذاکرات صرفاً بر مسئله هسته‌ای متمرکز بود و امیدوار است آمریکا از تهدیدها خودداری کند تا مذاکرات پیش برود.

نکته مهم این بود که جلسه روز جمعه منحصر به ارائه چارچوب مذاکرات و شفافیت مواضع بود و می­توان گفت عملاً طرفین وارد بحث­های ماهوی نشدند. در این خصوص وزیر خارجه عمان گفت که مذاکرات «بر ایجاد شرایط مناسب برای ازسرگیری مذاکرات دیپلماتیک و فنی» تمرکز داشت و ممکن است دورهای بعدی نیز برگزار شود.

با توجه به اینکه همواره در افکارعمومی ایران مذاکرات هسته­ای زمان­بر است و تا جایی که ممکن است سالها به طول انجامد، وزارت خارجه کشورمان در بیانیه­ای اعلام کرد تمرکز ویژه ایران بر رفع تحریم­هاست و در این رابطه زمان برای ما اهمیت دارد. این بیانیه در واقع پیامی به مردم ایران بود که بدانند فشارهای اقتصادی قرار است در نتیجه مذاکرات هسته­ای در ازای رفع تحریم­ها از سوی آمریکا، کم شود و تهران هم مایل نیست گفتگوها طولانی شود.

حضور یک نظامی آمریکایی در جریان مذاکرات

حضور ژنرال براد کوپر، فرمانده سنتکام در مسقط از دید ایران ترکیبی از مذاکره و نمایش قدرت تعبیر شد. در این رابطه رسانه­ها اعلام کردند این اقدام آمریکا، همراه با جابه‌جایی تجهیزات دریایی، فشار نظامی را بر مذاکرات تحمیل می‌کند و مسئولیت عواقب آن بر عهده آمریکاست. حضور کوپر نمادی از رویکرد دوگانه آمریکا (دیپلماسی همراه با تهدید نظامی) بود و لذا و نگرانی­ها را از احتمال شکست مذاکرات و بازگشت به تنش‌های نظامی افزایش داد.

نتیجه دور اول گفتگوها

مهمترین دستاورد نشست نخست پس از هشت ماه از وقفه در گفتگوها، تأکید طرفین بر «ادامه مذاکرات» بود. طرف ایران گفتگوها را «شروعی خوب» توصیف کرد هرچند که هنوز تا رسیدن به توافق نهایی راه پر پیچ و خمی وجود دارد. در این جلسه جمهوری اسلامی ایران طرح مقدماتی خود را ارائه داد که بر برنامه هسته‌ای تمرکز داشت، در حالی که آمریکا خواستار گنجاندن مسائل موشکی (محدودیت برد به ۵۰۰ کیلومتر)، پایان حمایت از گروه‌های نیابتی مانند حزب‌الله و تأکید بر مسائل حقوق بشری بود. تصمیم‌گیری نهایی به پایتخت‌ها سپرده شد و ممکن است دورهای بعدی برگزار شود. با این حال، همچنان اختلافات بر سر موضوعات مورد گفتگو باقی است و مشخص نیست که تهران و واشنگتن چه تصمیمی بگیرند.

اتفاق عجیب دیگری که می­توان آن را بخشی از نتیجه گفتگوها دانست و درست پس از پایان نشست رخ داد، مسئله تحریم جدید آمریکا علیه بخش نفتی ایران بود. در این خصوص آمریکا بلافاصله پس از پایان مذاکرات، تحریم‌های تازه‌ای علیه ۱۴ کشتی و نهادهای مرتبط با صادرات نفت و پتروشیمی ایران اعلام کرد. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت این تحریم‌ها برای کاهش درآمدهای جمهوری اسلامی ایران است. در واقع در حالی که هدف تیم ایرانی، برداشتن تحریم­هاست، واشنگتن تحریم­های مضاعفی اعمال کرد که همین مسئله تردیدها را نسبت به سرنوشت گفتگوها افزایش داد. از این رو بنا به گزارش رسانه ­های آمریکایی خطر جنگ و درگیری همچنان زیاد است.

تداوم نگرانی کشورهای منطقه

علی­رغم حمایت گسترده کشورهای همسایه ایران از شروع دوباره مذاکرات، اما آنها همچنان نگران هستند. هنوز قطعی نیست این گفتگوها منتج به استفاده از دیپلماسی برای پایان دادن به اختلافات باشد. از دید آنها حضور نظامی گسترده آمریکا خطر جنگ را پابرجا نگه داشته است ضمن اینکه اخباری در خصوص افزایش لجستیک نظامی به منطقه نیز منتشر می­شود. در این میان اسرائیل نگران به نتیجه رسیدن گفتگوهاست. از دید این رژیم، مذاکرات آنهم از نوع هسته­ای، خطر موشک­های ایرانی و حمایت تهران از محور مقاومت را رفع نمی­کند. بنابراین نوع نگرانی اسرائیل با سایر کشورهای منطقه کاملاً متفاوت است.