مدیرعامل شستا:
شرکت‌های بزرگ آینده توسعه کشورها را می‌سازند
مدیرعامل شستا با تأکید بر نقش نوآوری در توسعه شرکت‌های بزرگ، گفت: شرکت‌های بزرگ آینده توسعه کشورها را می‌سازند و نوآوری باید به موتور توسعه این شرکت‌ها تبدیل شود.
، محمدرضا سعیدی در همایش پیشتازان نوآوری شستا که با حضور دکتر محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت برگزار شد، با گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید، شهدای جنگ‌های اخیر و ناآرامی‌های اخیر، یاد و خاطره چهار شهید شستا را نیز گرامی داشت و گفت: روحشان شاد و امیدوارم لایق این باشیم که بتوانیم ادامه‌دهنده راه آن‌ها برای کشور باشیم.
سعیدی افزود: امروز همه ما دور هم هستیم تا بتوانیم برای اعتلای کشور کار کنیم و امیدوارم این اتفاق بیفتد.
مدیرعامل شستا با اشاره به برگزاری نخستین همایش نوآوری در این مجموعه گفت: اینکه امروز نشست نوآوری برای نخستین بار در شستا برگزار می‌شود، خود بارقه‌ای از امید است. اهمیت این موضوع برای شما آن‌قدر بوده که در این جلسه حضور دارید.
وی با بیان اینکه بخش عمده سهام شستا متعلق به سازمان تأمین اجتماعی است، اظهار کرد: کثیری از مردم حق بیمه پرداخت می‌کنند و پس از پرداخت حق بیمه، بخشی از این منابع سرمایه‌گذاری می‌شود. هرچند بنا به دلایلی، سال‌هاست این موضوع مقداری با چالش مواجه شده است، اما به هر حال بخشی از این بیمه‌ها پرداخت می‌شود و این منابع باید جایی سرمایه‌گذاری شوند.
سعیدی ادامه داد: بنابراین، این منابع امانتی در دست ماست. گزارش امروز من در حوزه نوآوری به این موضوع برمی‌گردد که نوآوری، بقا و تعهد به نسل‌هایی است که هنوز نیامده‌اند.
وی افزود: اجازه دهید در این مسیر صحبت کنم و با یک روایت شروع کنم. فرض کنید فردی در سال ۱۴۰۵ وارد بازار کار شده، شاغل شده و می‌خواهد حق بیمه خود را پرداخت کند. این فرد در سال ۱۴۳۵ بازنشسته خواهد شد و پس از سال ۱۴۳۵، سازمان تأمین اجتماعی باید دست‌کم بر اساس آمارهای امید به زندگی، ۳۰ سال به او پرداخت داشته باشد.
سعیدی گفت: بنابراین، این فرد را نمی‌شناسیم، اما با او قرار و تعهدی داریم و آن این است که در طول این سال‌ها باید احساس امنیت و اطمینان داشته باشد. ما در مقابل این فرد مسئول هستیم. این موضوع به تصمیم‌هایی بستگی دارد که امروز می‌گیریم و اینکه چگونه در مجموعه شستا کار می‌کنیم.
وی با طرح این پرسش که چه چیزی ارزش این امانت را در این روایت ۶۰ ساله زنده نگه می‌دارد، اظهار کرد: شاید پاسخ کوتاه این باشد که حتماً نوآوری است، اما اگر دلیل آن دقیقاً روشن نباشد، فقط می‌تواند یک ادعا باشد.
مدیرعامل شستا با بیان اینکه از این منظر سه موضوع را مطرح می‌کند، گفت: نخست اینکه چرا نوآوری و چرا نوآوری برای کسی که ما یک تعهد ۶۰ ساله به او داریم و باید برایش یک ایستادن امن فراهم کنیم؟ موضوع دوم، نیاز به آینه‌ای است که شرکت‌های شستا به آن نگاه کنند، خودشان را در آن ببینند و بدانند کجا ایستاده‌اند. به همین دلیل، برای نخستین بار در مجموعه شستا این آینه را طراحی کردیم.
وی ادامه داد: موضوع سوم این است که بالاخره به کجا می‌رسیم؟ این را به‌عنوان دانش‌آموخته حوزه مدیریت و محقق این حوزه عرض می‌کنم. شرکت‌های بزرگ، آینده توسعه کشورها را می‌سازند و این توسعه حتماً بر نوآوری در شرکت‌های بزرگ مبتنی است. حتی شرکت‌های کوچک‌تر نیز اگر قرار است به‌عنوان اقمار شرکت‌های بزرگ فعالیت کنند، باید در این مسیر قرار بگیرند.
سعیدی تصریح کرد: ما باید نوآوری را در شرکت‌های بزرگ توسعه دهیم تا بتواند موتور توسعه این شرکت‌ها باشد. اینکه به کجا برویم، مسیری است که از دل این آینه بیرون می‌آید و تلاش می‌کنم آن را توضیح دهم.
ضرورت طراحی قابلیت‌های جدید برای ساخت آینده
مدیرعامل شستا با بیان اینکه دارایی امروز ما تنها امکان ساخت آینده‌ای را فراهم می‌کند که از امروز برمی‌آید، نه لزوماً آینده‌ای که می‌خواهیم، گفت: دارایی امروز ما دو راه پیش روی ما می‌گذارد؛ یا با آینده‌ای که رخ می‌دهد همراه خواهیم شد یا به سمت آینده‌ای می‌رویم که انتظارش را داریم. میان این دو، شکافی وجود دارد که برای پر کردن آن، نیازمند طراحی قابلیت‌های جدید و منابع جدید درون سازمان هستیم تا بتوانیم پاسخگوی نیازهای در حال ظهور باشیم و آن شکاف را پر کنیم.
وی با اشاره به تغییر راه‌حل‌های پاسخ به نیازهای بشری در طول تاریخ اظهار کرد: نیازهای بشری همواره ثابت‌اند، اما راه‌حل‌های پاسخ به این نیازها متفاوت هستند. برای مثال، نیاز به روشنایی را در نظر بگیرید؛ روزی شمع این نیاز را برطرف می‌کرد، روزی دیگر چراغ نفتی و…
سعیدی خاطرنشان کرد: نکته مهم این است که آینده لزوماً متعلق به کسانی نیست که امروز ارزش خلق می‌کنند، بلکه متعلق به کسانی است که بتوانند قابلیت خلق ارزش را در نظام جدید و در مواجهه با تغییرات محیطی به دست آورند. این دقیقاً همان نکته‌ای است که ما در مجموعه شستا به دنبال آن هستیم.
وی ادامه داد: ایستادن در مسیر امروز، به معنای شرط‌بندی روی تغییر نکردن آینده است. اگر امروز را داریم، شرط تداوم آینده این است که بتوانیم به جایگاه درست برسیم و آن شکاف را پر کنیم.
تغییرات محیطی و ضرورت ساخت قابلیت‌های سازمانی
مدیرعامل شستا با اشاره به تغییرات محیطی و فناوری‌های نوظهور گفت: محیط ما در حال تغییر است؛ جهش فناوری، فناوری‌های در حال ظهور، تغییر ترجیحات مشتریان، تغییر قواعد و مقررات، رقبای ناشناخته، شرایط ناشناخته و بحران‌های ترکیبی را داریم. بنابراین، برای پاسخ به این موارد نیاز داریم خودمان تغییر کنیم. تنها عنصر ثابت امروز جهان، تغییر است. اگر بر امروز و توانمندی‌های امروزمان اصرار کنیم، قطعاً فردا شکست خواهیم خورد.
وی با اشاره به افق ۶۰ ساله تعهدات سازمان تأمین اجتماعی اظهار کرد: در این افق ۶۰ ساله، فردی از لحظه ورود به کار تا زمان بازنشستگی همراه ماست. در این مسیر، موج‌های مختلف تغییر و تحول را داریم که دائم در حال فراز و فرود هستند. موج‌های جدیدی نیز ظهور می‌کنند؛ مانند آنچه این روزها از آثار هوش مصنوعی در جای‌جای زندگی شاهد هستیم.
سعیدی افزود: برای اینکه بتوانیم از این شوک‌ها به‌درستی عبور کنیم و به عبارتی آینده را پوشش دهیم، لازم است ساخت قابلیت‌های سازمانی را در دستور کار خود قرار دهیم؛ قابلیت‌هایی که قابلیت‌ساز باشند و بتوانیم پاسخگوی این موج‌ها باشیم.
وی تأکید کرد: تعهد بلندمدت ما در شستا این است که بتوانیم قابلیت‌هایی بسازیم که این پشتیبانی را انجام دهند.
طراحی مدل نوآوری در مجموعه شستا
مدیرعامل شستا با اشاره به ضرورت طراحی آینه‌ای برای بررسی وضعیت شرکت‌های این مجموعه گفت: برای انجام این کار، نیاز داشتیم آینه‌ای داشته باشیم تا شرکت‌های شستا به آن نگاه کنند، وضعیت خود را در آن ببینند و بر اساس آن، اصلاحات لازم را انجام دهند.
وی افزود: به همین منظور، نیازمند توسعه یک مدل نوآوری در مجموعه شستا بودیم. بهترین‌های کشور را جمع کردیم و مسئولیت این پروژه نیز بر عهده فردی از دانشگاه امیرکبیر، مشاور فناوری مجموعه، بود. این کار در حوزه معاملات فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان شستا انجام شد.
سعیدی ادامه داد: پنج نظریه اصلی در مطالعات نوآوری را بررسی کردیم؛ از جمله نظریه‌های مرتبط با قابلیت‌های پویا، اکوسیستم، منابع و مجموعه‌های دیگر. این پنج نظریه اصلی را به‌عنوان چتر و ستون‌های اصلی ارزیابی نوآوری در نظر گرفتیم و هفت پیشران را استخراج کردیم.
وی با اشاره به طراحی ابزار ارزیابی نوآوری گفت: یک خط‌کش با هفت بعد اصلی و ۷۲ سنجه ساختیم تا بتوانیم این موضوع را با ۳۴۰ پارامتر عملیاتی بررسی کنیم. بنابراین، خط‌کش ما شامل ۷۲ سنجه با هفت بعد اصلی بود که آن را روی بیش از ۱۰۰ شرکت مجموعه شستا قرار دادیم.
نتایج ارزیابی نوآوری در شرکت‌های شستا
مدیرعامل شستا با تشریح نتایج این ارزیابی گفت: آینه‌ای که در مجموعه شستا ساخته شد، ابعاد مختلفی از جمله رهبری آینده‌نگر، سرمایه انسانی، فرهنگ نوآوری، قابلیت‌های نوآوری، زیرساخت دیجیتال، پیوند با بیرون و تأمین مالی نوآوری را در بر می‌گیرد.
وی توضیح داد: منظور از پیوند با بیرون، ارتباط با اکوسیستم بیرونی است. این شرکت‌ها مورد بررسی قرار گرفتند و نتایج ۱۲ شرکت برتر را در اینجا مشاهده می‌شود.
سعیدی افزود: در بخش رهبری آینده‌نگر و سرمایه انسانی وضعیت ما بد نیست و خوب است، اما آنچه برای ما مشکل ایجاد کرده و چالش ما است و باید به آن بپردازیم، زیرساخت و پیوند با بیرون، یعنی ارتباط با اکوسیستم نوآوری است.
وی با اشاره به وضعیت تأمین مالی نوآوری در شستا اظهار کرد: اکوسیستم نوآوری در شستا در اینجا خود را نشان می‌دهد و بدتر از آن، تأمین مالی نوآوری است. روز اولی که به شستا آمدم، یکی از نخستین گزارش‌هایی که درخواست کردم، گزارش نوآوری بود. عدد شستا در این حوزه دو صفر و ۰.۲۷ بود و تصمیم گرفتیم روی این حوزه دست بگذاریم.
سعیدی ادامه داد: هرچند جنگ بود، ناآرامی بود و بعضی‌ها می‌گفتند در این شرایط از نوآوری صحبت می‌کنید، اما من به‌عنوان دانش‌آموخته این حوزه می‌دانستم که در دنیا نوآوری و حل مسئله از دل شوک‌ها بیرون آمده است.
به همین دلیل، نوآوری در شرایط بحران را در دستور کار قرار دادیم.
وی افزود: دائم گفتیم و پیگیری کردیم و پیش رفتیم تا این کار انجام شود. خوشبختانه امروز نتیجه آن را، هرچند هنوز مطلوب شستا نیست، مشاهده می‌کنیم و همین موضوع باعث شده است که امروز این همایش برگزار شود.
مدیرعامل شستا تأکید کرد: این وضعیت نشان می‌دهد که باید در راهبری خود تجدیدنظر کنیم تا بتوانیم این بخش از مسئله را که در سیاست‌ها و سازوکارهای مشترک ما نهفته است، حل کنیم.
نوآوری در شستا به‌صورت جزیره‌ای انجام می‌شود
سعیدی با اشاره به نتایج بررسی‌های انجام‌شده گفت: این بررسی‌ها نشان می‌دهد که با وجود انجام بخشی از نوآوری در ۱۲ شرکت شستا و فعالیت شرکت‌های دیگر در این حوزه، نوآوری در مجموعه شستا به‌صورت جزیره‌ای و سیلویی انجام می‌شود و ارتباط شبکه‌ای برقرار نیست.
وی افزود: بنابراین، توان نوآوری در چند نقطه متمرکز است، اما بخش عمده‌ای از سبد شستا در حوزه نوآوری نیازمند بهبود و توانمندسازی است. این آینه این موضوع را برای ما کشف کرد و نشان داد.
سعیدی ادامه داد: از این تحقیق و این آینه مشخص شد که ما اراده و استعداد لازم را داریم و مدیرانی داریم که می‌خواهند از نوآوری برای خلق ارزش استفاده کنند. نوآوری باید ارزش بسازد و مسائل مردم و جامعه را حل کند.
وی تصریح کرد: ما در شستا فقط به فکر تعهد برای آن ۶۰ سال نیستیم، بلکه به دنبال حل مسائل جامعه‌مان هستیم. بنابراین، نوآوری باید مسائل کشور را حل کند تا بتوانیم با یک تیر دو نشان بزنیم.
تقویت ارتباط با اکوسیستم بیرونی و منابع نوآوری
مدیرعامل شستا با اشاره به ضرورت ایجاد ارتباط میان بخش‌های مختلف نوآوری گفت: این مدل نشان داد که اگر قرار است این اتصال برقرار شود، باید سه حوزه را تقویت کنیم. یکی پیوند با برون‌سازمان و اکوسیستم نوآوری و دوم منابع نوآوری، اعم از منابع مالی و سایر منابع و قابلیت‌های کاوش آینده. این‌ها سازه‌های این پل هستند که در مجموعه شستا باید از امروز برای تقویت آن‌ها تصمیم بگیریم.
وی خاطرنشان کرد: نوآوری زمانی رشد می‌کند که جرئت آزمودن و توانایی یادگیری از بیرون وجود داشته باشد.
سعیدی در ادامه با اشاره به وضعیت فعلی شرکت‌ها گفت: وضعیتی که اکنون مشاهده می‌کنید، محصول همین شرایط است. ما بهبود فرایند را داریم، اتکای بیشتر به منابع داخلی داریم.
مدیرعامل شستا در ادامه با تأکید بر ضرورت ترکیب قابلیت‌های امروز با جست‌وجوگری برای آینده، اظهار کرد: باید بتوانیم هم وضعیت موجود را پوشش دهیم و هم اصطلاحاً اکتشاف و جست‌وجوگری برای آینده را دنبال کنیم؛ به‌گونه‌ای که قابلیت‌های امروز در کنار جست‌وجوگری فردا با یکدیگر ترکیب شوند.
وی افزود: زمانی موفق می‌شویم که رابطه ما با استارت‌آپ‌ها، دانشگاه‌ها، شرکای فناوری و مشتریان، رابطه‌ای ارگانیک باشد. مهم‌تر از این، باید بتوانیم این ارتباط را در مجموعه برقرار کنیم. نوآوری زمانی می‌تواند محقق شود که یادگیری به‌صورت پیوسته در مجموعه وجود داشته باشد.
مدیرعامل شستا با اشاره به اینکه شرکت‌ها در مسیر نوآوری به نسخه واحد نیاز ندارند، گفت: ما به دنبال ارائه نسخه واحد برای شرکت‌ها نیستیم؛ هر شرکت اثر انگشت خودش را دارد. برای یک شرکت ممکن است نوآوری در توسعه محصول جدید، برای دیگری در توسعه فرایند جدید و برای شرکت دیگر در بهبود کیفیت باشد.
سعیدی ادامه داد: بنابراین، ما در عین وحدت، به کثرت نیز نیاز داریم. وحدت ما در حرکت به سمت خلق ارزش پایدار است، اما روش‌ها و مسیرهای نوآوری و فناوری برای هر شرکت متفاوت است. راهبری مشترک نوآوری به معنای ارائه نسخه یکسان برای همه شرکت‌ها نیست.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت نوآوری در شستا، اظهار کرد: همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردم، نوآوری در شستا حالت جزیره‌ای دارد. برنامه ما این است که شبکه یادگیری میان ۱۷۶ شرکت ایجاد شود؛ شرکت‌هایی که به‌صورت سیلویی با یکدیگر کار می‌کنند. اکوسیستم شستا زمینه‌ساز یادگیری گسترده‌ای است تا این جزیره‌ها به یکدیگر متصل شوند و هم‌افزایی ایجاد کنند.
مدیرعامل شستا با اشاره به ظرفیت‌های این مجموعه، دو نقطه قوت بزرگ شستا را برشمرد و گفت: نخست اینکه سرمایه‌گذاری بلندمدت همواره در دستور کار شستا بوده و این کار را طی ۴۰ سال گذشته انجام داده است. دوم اینکه شستا ۹ تا ۱۰ هلدینگ تخصصی دارد که هرکدام قابلیت‌های مربوط به خود را دارند و می‌توانیم از ترکیب این قابلیت‌ها، ترکیب تازه‌ای خلق کنیم و مسائل جدیدی را حل کنیم.
سعیدی افزود: این ظرفیتی نیست که هر مجموعه‌ای در کشور داشته باشد. ارزش این قابلیت‌ها در پورتفوی ارزش‌گذاری شستا کمتر دیده می‌شود و در بازار سرمایه نیز کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد؛ در حالی که اگر ترتیبات نهادی ما اصلاح شود، شستا می‌تواند موتور توسعه کشور و حل مسائل باشد.
وی با تأکید بر اینکه نوآوری برای شستا یک رویداد مقطعی نیست، گفت: نوآوری برای ما یک چرخه مستمر است. ما آزمودن را انجام می‌دهیم؛ همان‌طور که سال گذشته انجام دادیم. سپس از میان اقدامات، گزینش و انتخاب می‌کنیم و در نهایت، آن‌ها را نهادینه می‌کنیم تا کارهای خوب حفظ و گسترش یابند و از نمونه‌های بهتر الگوبرداری کنیم.
مدیرعامل شستا ادامه داد: شستا از این مسیر یاد می‌گیرد و جایزه پیشتازی نوآوری از این پس به‌عنوان یک عامل راهبری در شستا عمل خواهد کرد تا بتواند چرخه یادگیری را در مجموعه ارتقا دهد.
سعیدی تصریح کرد: امروز از نوآوری تقدیر می‌کنیم، اما از فردا باید آن را به یادگیری، قابلیت و ارزش پایدار تبدیل کنیم. اگر بتوانیم قابلیت‌های قابلیت‌ساز را در شستا تقویت کنیم، به این هدف خواهیم رسید.
وی با بیان اینکه تعهد مدیرعامل شستا به آمادگی نوآوری در این مجموعه است، گفت: هر کسی که مدیرعامل باشد، شستا می‌پذیرد که گره اصلی آمادگی نوآوری گروه، پیش از آنکه در شرکت‌ها باشد، در سیاست هلدینگ است و باز کردن این گره را مسئولیت خود می‌داند؛ ابتدا خود مدیرعامل، سپس هلدینگ‌های تابع و بعد همه شرکت‌ها.
مدیرعامل شستا افزود: به نظر من جهادی بالاتر از این نیست. درسی که از دو جنگ آموختم این بود که نوآوری، نوآوری و نوآوری است که می‌تواند اقتدار کشور را در هر حوزه‌ای که نوآوری داشته‌ایم، تقویت کند. بنابراین باید این مسیر را طی کنیم.
سعیدی با اشاره به سابقه فعالیت شستا اظهار کرد: ما شستا را به‌عنوان مجموعه‌ای نوآور و بین‌المللی طی ۴۰ سال ساختیم و اداره کردیم؛ امروز و فردا باید معماری امکان‌ها را فراهم کنیم.
ارسال نظر