، قاسم خرمی، رئیس سازمان مدیریت صنعتی ایران در بیست‌ونهمین دوره رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران با تشریح شاخص‌ها و نتایج این رتبه‌بندی اظهار کرد: در این فرآیند، ۱۰۰ شرکت برتر از میان ۵۰۰ شرکت بر اساس ۳۳ شاخص از جمله میزان فروش، ارزش افزوده، صادرات، رشد اقتصادی و میزان دارایی ارزیابی می‌شوند.

وی افزود: بررسی نتایج کلی رتبه‌بندی شرکت‌های برتر در سال گذشته نشان می‌دهد سهم ارزش افزوده ۵۰۰ شرکت برتر از تولید ناخالص داخلی کشور حدود ۱۳ درصد بوده که سهم ۱۰۰ شرکت برتر به ۱۱ درصد می‌رسد.

رئیس سازمان مدیریت صنعتی ادامه داد: همچنین از مجموع فروش ۵۰۰ شرکت برتر، ۸۸ درصد مربوط به ۱۰۰ شرکت برتر است؛ به‌گونه‌ای که فروش ۱۰۰ شرکت برتر معادل ۳۸ درصد تولید ناخالص داخلی کشور برآورد می‌شود.

خرمی با اشاره به اهمیت داده‌های حاصل از رتبه‌بندی شرکت‌های برتر گفت: بررسی اطلاعات شرکت‌های حاضر در این رتبه‌بندی نشان می‌دهد گروه محدودی از بنگاه‌ها سهم قابل توجهی از فروش و صادرات کشور را در اختیار دارند و همین مسئله اهمیت تحلیل داده‌های این رتبه‌بندی برای شناخت ساختار اقتصاد کشور را افزایش می‌دهد.

وی افزود: در میان شرکت‌های برتر، صنایع مختلف از جمله پتروشیمی، شرکت‌های چندرشته‌ای صنعتی و مجموعه‌های فعال در حوزه اقتصاد دانش‌بنیان حضور قابل توجهی دارند و سهم این شرکت‌ها در شاخص‌های مختلف اقتصادی از جمله فروش و صادرات قابل توجه است.

رئیس سازمان مدیریت صنعتی با بیان اینکه رتبه‌بندی شرکت‌های برتر را می‌توان نقشه کلان توسعه صنعتی کشور دانست، تصریح کرد: آمارهای به‌دست‌آمده از این رتبه‌بندی می‌تواند تصویر دقیق‌تری از وضعیت بنگاه‌های بزرگ کشور، میزان تمرکز فروش، سهم صنایع مختلف و جایگاه شرکت‌های دانش‌بنیان در اقتصاد ارائه دهد و به‌عنوان مبنایی برای سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد. 

خرمی درباره میزان مشارکت شرکت‌ها در رتبه‌بندی امسال نیز گفت: با وجود شرایط دشوار اقتصادی و آسیب‌های ناشی از جنگ، میزان مشارکت شرکت‌ها در سال جاری نسبت به سال گذشته با ریزش قابل توجهی مواجه نشده است.

وی با اشاره به محرمانگی اطلاعات دریافتی از شرکت‌ها اظهار کرد: اطلاعاتی که در فرآیند رتبه‌بندی از شرکت‌ها دریافت می‌شود، در اختیار سازمان مدیریت صنعتی قرار می‌گیرد و این اطلاعات صرفاً برای انجام ارزیابی‌ها و استخراج شاخص‌های مورد نیاز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

رئیس سازمان مدیریت صنعتی همچنین به اقدامات این سازمان برای حمایت از بنگاه‌های آسیب‌دیده اشاره کرد و گفت: در چارچوب مسئولیت‌های سازمان مدیریت صنعتی تلاش شده است بخشی از خدمات آموزشی و مشاوره‌ای مورد نیاز این بنگاه‌ها به‌صورت رایگان ارائه شود تا شرکت‌هایی که در جریان جنگ با آسیب مواجه شده‌اند، بتوانند با استفاده از این خدمات روند بازسازی و فعالیت خود را از سر بگیرند.

خرمی افزود: سازمان مدیریت صنعتی به‌عنوان بازوی فکری و اجرایی، «بازسازی و بازآفرینی صنایع آسیب‌دیده» را به‌عنوان یک مأموریت راهبردی در قالب پویش ملی «دوباره می‌سازمت وطن» با مشارکت نهادهای دولتی و نخبگان حوزه مشاوره کسب‌وکار آغاز کرده است.

 رتبه‌بندی شرکت‌ها از سال ۱۳۷۷ آغاز شد

در ادامه این نشست، بهنام فیض‌آبادی، مدیر رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران، درباره روند اجرای این طرح اظهار کرد: فرآیند رتبه‌بندی شرکت‌های برتر از سال ۱۳۷۷ در سازمان مدیریت صنعتی آغاز شده و این مدل با بهره‌گیری از الگوهای معتبر بین‌المللی شکل گرفته است.

وی افزود: در طول این سال‌ها و متناسب با نیازهای اقتصادی کشور، شاخص‌های مورد ارزیابی توسعه پیدا کرده و امروز عملکرد شرکت‌ها بر اساس ۳۳ شاخص بررسی می‌شود.

فیض‌آبادی ادامه داد: در این فرآیند، اطلاعات هزاران شرکت از منابع مختلف و همچنین گزارش‌های حسابرسی‌شده‌ای که شرکت‌ها ارائه می‌کنند، جمع‌آوری و پس از بررسی و پردازش، مبنای رتبه‌بندی قرار می‌گیرد و در نهایت ۵۰۰ شرکت برتر در گروه‌های مختلف معرفی می‌شوند.

وی تأکید کرد: هدف مرکز رتبه‌بندی صرفاً تهیه یک فهرست یا برگزاری یک رویداد نیست، بلکه تلاش می‌شود اطلاعاتی فراتر از اعداد و صورت‌های مالی در اختیار مدیران و حاکمیت قرار گیرد تا مشخص شود چه عواملی در شکل‌گیری عملکرد و جایگاه یک شرکت مؤثر بوده است.

مدیر رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران با اشاره به حوزه‌های ارزیابی شرکت‌ها گفت: رتبه‌بندی شرکت‌ها در هفت حوزه اصلی انجام می‌شود که اندازه و رشد شرکت، سودآوری و عملکرد، بهره‌وری، صادرات، نقدینگی، وضعیت بدهی و ارزش بازار از جمله مهم‌ترین این حوزه‌ها هستند.

وی افزود: در ارزیابی عملکرد بنگاه‌ها، تنها میزان فروش یا سود شرکت مورد توجه قرار نمی‌گیرد، بلکه شاخص‌هایی مانند رشد فروش، فروش سرانه، ارزش افزوده ایجادشده، رشد دارایی‌ها و رشد اشتغال نیز بررسی می‌شود؛ چراکه این شاخص‌ها می‌توانند تصویر دقیق‌تری از عملکرد واقعی یک بنگاه ارائه کنند.

فیض‌آبادی تصریح کرد: اعداد و اطلاعات مالی در واقع بازتاب تصمیم‌های مدیریتی و استراتژی‌های بنگاه هستند. برای نمونه، رشد فروش می‌تواند نتیجه سیاست‌های توسعه بازار باشد و تغییر در ساختار دارایی‌ها نیز ممکن است حاصل تصمیم‌های سرمایه‌گذاری شرکت باشد.

وی ادامه داد: تحلیل این داده‌ها می‌تواند به مدیران کمک کند دلایل تغییر جایگاه شرکت خود را بهتر شناسایی کنند و مشخص شود چه تصمیم‌ها و سیاست‌هایی موجب بهبود یا کاهش عملکرد بنگاه شده است.

مدیر رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران با اشاره به طبقه‌بندی شرکت‌ها در گروه‌های صنعتی گفت: شرکت‌ها در ۳۲ گروه صنعتی و بر اساس استاندارد ISIC طبقه‌بندی می‌شوند تا بنگاه‌ها علاوه بر ارزیابی جایگاه عمومی خود، امکان مقایسه عملکردشان با سایر شرکت‌های فعال در گروه صنعتی مربوطه را نیز داشته باشند.

فیض‌آبادی افزود: یک مدیر ارشد باید همواره بداند شرکتش در چه جایگاهی قرار دارد، رقبای آن کجا ایستاده‌اند و در کدام شاخص‌ها عملکرد بهتری نسبت به رقبا دارد و در چه شاخص‌هایی نیازمند بهبود است. این مقایسه یکی از کارکردهای مهم رتبه‌بندی شرکت‌هاست.

وی خاطرنشان کرد: تلاش مرکز رتبه‌بندی این است که از «داده» به «اطلاعات»، از اطلاعات به «تحلیل» و از تحلیل به «بینش» برسیم؛ به‌گونه‌ای که مدیران بنگاه‌ها و تصمیم‌گیران اقتصادی بتوانند بر مبنای شناخت دقیق‌تر از وضعیت موجود، تصمیم‌های بهتری برای آینده اتخاذ کنند.

فیض‌آبادی با بیان اینکه عملکرد بنگاه‌ها بخشی از تصویر اقتصاد کلان کشور را شکل می‌دهد، گفت: اگر مدیران بتوانند تصمیم‌های مؤثرتری اتخاذ کنند، آثار این تصمیم‌ها در سطح اقتصاد و جامعه نیز نمایان خواهد شد.

مدیر رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران در ادامه از برنامه این مرکز برای توسعه خدمات تحلیلی خبر داد و اظهار کرد: یکی از برنامه‌های در دست اجرا، طراحی و ارائه یک دستیار هوش مصنوعی برای مدیران است تا مدیران بتوانند علاوه بر گزارش‌های تخصصی، از ظرفیت بانک اطلاعاتی مرکز رتبه‌بندی برای انجام تحلیل‌های عمیق‌تر و دقیق‌تر استفاده کنند.

وی همچنین به برنامه‌های جدید در حوزه رتبه‌بندی شرکت‌ها اشاره کرد و گفت: اقتصاد چرخشی و زنجیره تأمین بسته از جمله محورهایی است که در دوره جدید مورد توجه قرار گرفته و تلاش می‌کنیم شرکت‌های فعال در این حوزه نیز در ارزیابی‌های جدید شناسایی و معرفی شوند.

فیض‌آبادی همچنین از تداوم طرح رتبه‌بندی بنگاه‌های کوچک و متوسط خبر داد و افزود: با همکاری سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی، مدلی متناسب با شرایط شرکت‌های کوچک و متوسط طراحی شده است.

وی ادامه داد: پس از اجرای نخستین دوره این طرح در سال گذشته، رتبه‌بندی بنگاه‌های کوچک و متوسط در سال جاری نیز دنبال خواهد شد تا علاوه بر بنگاه‌های بزرگ، تصویری دقیق‌تر از وضعیت عملکرد و ظرفیت شرکت‌های کوچک و متوسط کشور نیز به دست آید.