، سید محمد ساداتی‌نژاد، مدیرکل امور بین‌الملل محیط زیست و توسعه پایدار وزارت امور خارجه در مراسم گرامیداشت روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی با اشاره به شعار امسال این روز با عنوان «مراتع؛ شناخت، احترام و احیا» اظهار کرد: بیش از ۵۰ درصد عرصه‌های کشور را مراتع تشکیل می‌دهند و این منابع طبیعی از مهم‌ترین زیست‌بوم‌های آسیب‌پذیر ایران محسوب می‌شوند که حفاظت و احیای آن‌ها نیازمند توجه ویژه است.

وی افزود: بیابان‌زایی دیگر یک تهدید دوردست نیست، بلکه واقعیتی تلخ است که حدود یک‌سوم مساحت کره زمین را درگیر کرده و زندگی میلیاردها نفر را تحت تأثیر قرار داده است. خشک شدن مراتع و تالاب‌ها، فرونشست زمین، کاهش حاصلخیزی خاک و وقوع طوفان‌های گردوغبار از جمله پیامدهایی است که امنیت غذایی، سلامت انسان و معیشت جوامع محلی را با چالش مواجه کرده است.

مدیرکل امور بین‌الملل محیط زیست و توسعه پایدار وزارت خارجه با اشاره به جایگاه کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی سازمان ملل متحد گفت: این کنوانسیون در کنار کنوانسیون تغییر اقلیم و کنوانسیون تنوع زیستی، سه معاهده اصلی زیست‌محیطی جهان هستند که با هدف تدوین برنامه‌های ملی، انتقال دانش فنی و جذب منابع مالی بین‌المللی برای مقابله با بحران‌های محیط زیستی شکل گرفته‌اند. 

وی با بیان اینکه ایران به دلیل قرار گرفتن در کمربند خشک و نیمه‌خشک جهان از کشورهای در معرض بیابان‌زایی است، تصریح کرد: با وجود این شرایط، جمهوری اسلامی ایران طی سال‌های گذشته اقدامات گسترده‌ای در حوزه مدیریت روان‌آب‌ها، احیای جنگل‌ها، تثبیت کانون‌های بحرانی گردوغبار و مقابله با تخریب سرزمین انجام داده است.

ساداتی‌نژاد توسعه همکاری‌های منطقه‌ای را لازمه کنترل پدیده گردوغبار دانست و افزود: بخش قابل توجهی از منشأ ریزگردها در خارج از مرزهای کشور قرار دارد و مقابله مؤثر با این پدیده بدون همکاری کشورهای همسایه امکان‌پذیر نیست. از همین رو، وزارت امور خارجه پیگیری موضوع مهار کانون‌های فرامرزی گردوغبار را در دستور کار خود قرار داده است.

وی درباره اقدامات دیپلماتیک ایران در این حوزه گفت: ارائه قطعنامه تعیین روز جهانی مقابله با گردوغبار، ایجاد دهه بین‌المللی مقابله با طوفان‌های گردوغبار، تشکیل ائتلاف جهانی مقابله با گردوغبار، مذاکره با کشورهای همسایه از جمله عراق و افغانستان و همچنین مشارکت فعال در اجلاس‌های بین‌المللی محیط زیستی از جمله اقدامات وزارت امور خارجه در سال‌های اخیر بوده است.

مدیرکل امور بین‌الملل محیط زیست و توسعه پایدار وزارت خارجه با اشاره به موانع موجود در مسیر مقابله با بیابان‌زایی اظهار کرد: تحریم‌های یکجانبه، محدودیت دسترسی به منابع مالی بین‌المللی، سیاسی شدن برخی صندوق‌های تخصصی جهانی و سهم اندک موضوع بیابان‌زایی از منابع مالی بین‌المللی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی کشور در این حوزه است.

وی همچنین از عدم همکاری کافی برخی کشورهای منشأ ریزگردها انتقاد کرد و گفت: مهار کانون‌های گردوغبار فرامرزی نیازمند همکاری فنی، مالی و اجرایی کشورهای منطقه است و بدون مشارکت همه طرف‌ها دستیابی به نتایج پایدار دشوار خواهد بود.

ساداتی‌نژاد با اشاره به برگزاری هفدهمین کنفرانس اعضای کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی سازمان ملل (COP۱۷) در مغولستان افزود: این اجلاس با شعار «احیای زمین، احیای امید» برگزار می‌شود و موضوعاتی همچون مدیریت مراتع، مقابله با خشکسالی و کنترل گردوغبار در دستور کار آن قرار دارد.

وی تأکید کرد: وزارت امور خارجه با همکاری وزارت جهاد کشاورزی، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری و سازمان حفاظت محیط زیست در تلاش است زمینه حضور مؤثر هیئت جمهوری اسلامی ایران در این اجلاس را فراهم کند تا مطالبات، نیازها و اولویت‌های کشور در عرصه بین‌المللی با قدرت بیشتری پیگیری شود.

مدیرکل امور بین‌الملل محیط زیست و توسعه پایدار وزارت خارجه در پایان خاطرنشان کرد: مقابله با بیابان‌زایی تنها یک مسئولیت ملی نیست، بلکه نیازمند دیپلماسی فعال محیط زیستی، همکاری‌های منطقه‌ای و استفاده از ظرفیت‌های بین‌المللی است و وزارت امور خارجه در این مسیر از تمامی دستگاه‌های متولی حمایت خواهد کرد.