، صنعت خودرو به عنوان یکی از صنایع پیشران اقتصاد ایران همواره متأثر از تحولات سیاسی و تحریم هایی بوده که جامعه ایران را هدف قرار گرفته است. با توجه به ارتباط گسترده صنعت خودروسازی با صنایع بالادستی، شبکه حمل‌ونقل، تأمین‌کنندگان مواد اولیه و صدها شرکت قطعه‌سازی هرگونه تغییر در روندهای تجاری می تواند این حوزه را تحت تأثیر قرار دهد و روال توسعه آن را خدشه دار سازد.

در این میان در کنار عدم ثبات اقتصادی و تغییرات ارزی شدید که هزینه تولید را همواره بالا می برد، وقوع جنگ نظامی فشار مضاعفی به زنجیره تأمین خودرو وارد ساخت. در هر دو جنگی که در یکسال گذشته ایران تجربه کرد، خودرو سازی با اختلال در حمل‌ونقل کالا، افزایش هزینه‌های لجستیکی، دشواری در تأمین برخی مواد اولیه و قطعات مورد نیاز، در کنار محدودیت‌های قبلی در زمینه مبادلات مالی روبرو شد.

در این راستا یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی دچار مشکلات جدی شد، صنعت قطعه‌سازی کشور بود. قطعه‌سازان به عنوان ستون فقرات صنعت خودرو، نقش تعیین‌کننده‌ای در استمرار فعالیت خطوط تولید دارند و کوچک‌ترین اختلال در فعالیت آن‌ها می‌تواند به کاهش تیراژ تولید و تأخیر در تحویل خودروها منجر شود. در جریان بحران اخیر، بسیاری از واحدهای قطعه‌سازی با مشکلاتی روبرو شدند که شاید مهمترین آن افزایش هزینه‌های تأمین مواد اولیه، بالا رفتن قیمت انرژی و دشواری در تأمین برخی اقلام مورد نیاز بود. براین اساس برخی شرکت ها به اجبار تصمیم به کاهش ظرفیت تولید و یا توقف‌های موقت گرفتند.

نتیجه چنین وضعیتی، کاهش سرعت تأمین قطعات مورد نیاز خودروسازان و در نهایت ایجاد وقفه در برنامه‌های تولید و تحویل خودرو بود. به همین دلیل، بخشی از تأخیرهای ایجاد شده در تحویل محصولات، ناشی از شرایط ویژه‌ای بود که به واسطه جنگ و تبعات اقتصادی آن بر صنعت کشور تحمیل شد. در واقع در دوران جنگ نقص یا کمبود قطعه، کاهش تولید و تأخیر در تحویل خودروها امری اجتناب ناپذیر است.

بیشتر بخوانید:

لزوم ورود دولت به بازسازی صنایع فولادی و پتروشیمی با هدف کمک به افزایش تولید خودرو

علاوه بر صنعت قطعه‌سازی، صنایع بالادستی از جمله فولاد، پتروشیمی، صنایع شیمیایی و بخش حمل‌ونقل نیز تحت تأثیر شرایط ناشی از جنگ قرار گرفتند. هرگونه اختلال در فعالیت این بخش‌ها، به طور مستقیم بر زنجیره تولید خودرو اثرگذار است و موجب افزایش هزینه‌های تولید می‌شود.

از این رو، صنعت خودرو را نمی‌توان به صورت جداگانه بررسی کرد، بلکه باید آن را مجموعه‌ای به هم پیوسته دانست که عملکرد هر حلقه آن بر سایر بخش‌ها اثر می‌گذارد. با وجود همه این مشکلات، بسیاری از قطعه‌سازان تلاش کردند از توقف کامل خطوط تولید جلوگیری کنند و اجازه ندهند چرخ صنعت خودرو از حرکت بازبماند. این موضوع اهمیت راهبردی حمایت از سازندگان داخلی را بیش از گذشته آشکار ساخت.

در چنین شرایطی، همراهی دولت، خودروسازان و شبکه قطعه‌سازی برای عبور از بحران اهمیت ویژه‌ای دارد. تأمین نقدینگی مورد نیاز واحدهای قطعه‌سازی، تسهیل دسترسی به ارز، رفع موانع تولید، تسریع در پرداخت مطالبات سازندگان و تقویت همکاری میان خودروسازان و تأمین‌کنندگان داخلی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند زمینه بازگشت صنعت خودرو به شرایط عادی را فراهم کند.

در کنار دولت و فعالان صنعتی، مردم نیز می‌توانند نقش مهمی در عبور کشور از این شرایط ایفا کنند. پرهیز از رفتارهای هیجانی در بازار، حمایت از تولید ملی و اعتماد به توان داخلی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش فشارهای روانی و اقتصادی کمک کند. حمایت از محصولات داخلی و تقویت فرهنگ مصرف کالای ایرانی، می‌تواند به حفظ اشتغال صدها هزار نفر در زنجیره خودرو و قطعه‌سازی کمک کند به ویژه آنکه اکنون بنا به شرایط جنگی که کشور پشت سر گذاشت، موج بیکاری افزایش یافت.

براین اساس جبران خسارات جنگ بر صنعت خودروسازی با همکاری دولت، بخش خصوصی و مردم امکان پذیر است و انتظار می رود پایان رسمی جنگی در چارچوب یک توافق ضمانت دار، بتواند شرایط را برای این صنعت پایه ای بهبود بخشد.