، با ابلاغ بخشنامه جدید سازمان توسعه تجارت ایران، واردکنندگان کالاهای اساسی موظف شده‌اند پیش از حمل محموله‌های خود به کشور، گواهینامه بازرسی در مبدأ (COI) را از شرکت‌های بازرسی معتبر بین‌المللی دریافت کنند؛ الزامی که به گفته مسئولان با هدف ارتقای نظارت بر کیفیت کالاهای وارداتی و جلوگیری از ورود محموله‌های فاقد استانداردهای لازم در دستور کار قرار گرفته است.

این تصمیم در پی نامه رئیس سازمان ملی استاندارد به وزرای صنعت، معدن و تجارت و جهاد کشاورزی و بر اساس مصوبات هیئت وزیران و نهاد ریاست جمهوری ابلاغ شده است. در این نامه تأکید شده که ارائه گواهینامه بازرسی در مبدأ از این پس یکی از الزامات اصلی فرآیند ارزیابی انطباق کالاهای اساسی وارداتی خواهد بود و محموله‌هایی که بدون این گواهی وارد کشور شوند، امکان طی کردن فرآیند ارزیابی و در نتیجه ترخیص را نخواهند داشت.

سازمان ملی استاندارد در توضیح دلایل این تصمیم اعلام کرده است که در ماه‌های اخیر برخی واردکنندگان بدون دریافت گواهی بازرسی در مبدأ اقدام به حمل و ورود کالاهای اساسی کرده‌اند. به اعتقاد این سازمان، چنین روندی می‌تواند ریسک ورود کالاهایی را که از نظر کیفیت، ایمنی یا الزامات بهداشتی با استانداردهای تعیین‌شده مطابقت ندارند افزایش دهد.

کالاهای اساسی به دلیل ارتباط مستقیم با امنیت غذایی و معیشت خانوارها از حساسیت بالایی برخوردارند و هرگونه نقص در کنترل کیفیت آنها می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای مصرف‌کنندگان داشته باشد. از این رو سیاست‌گذار تلاش کرده بخشی از فرآیند کنترل کیفیت را به قبل از حمل کالا و در کشور مبدأ منتقل کند تا از بروز مشکلات احتمالی در زمان ورود کالا به کشور جلوگیری شود.

همچنین یکی دیگر از اهداف اعلام‌شده برای اجرای این الزام، کاهش زمان ترخیص کالا در بنادر و گمرکات است. در سال‌های اخیر رسوب برخی کالاهای وارداتی به دلیل طولانی شدن فرآیندهای نظارتی و آزمایشگاهی بارها به یکی از چالش‌های زنجیره تأمین کشور تبدیل شده است.

بر اساس اعلام سازمان ملی استاندارد، ورود محموله‌ها بدون گواهی بازرسی در مبدأ موجب افزایش بررسی‌های تکمیلی پس از ورود کالا می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند زمان توقف کالا در بنادر را افزایش داده و هزینه‌های اضافی برای واردکنندگان، شرکت‌های حمل‌ونقل و در نهایت مصرف‌کنندگان ایجاد کند.

در واقع دولت معتقد است انجام بازرسی و تأیید اولیه در کشور صادرکننده می‌تواند بخشی از فرآیند کنترل را تسهیل کرده و از انباشت کالاها در مبادی ورودی کشور جلوگیری کند.

بنابراین دولت با اجباری کردن اخذ گواهینامه بازرسی در مبدأ تلاش دارد کنترل کیفیت کالاهای اساسی را از نقطه ورود به کشور به مرحله پیش از حمل منتقل کند. موفقیت این سیاست اما به نحوه اجرای آن، همکاری دستگاه‌های مسئول و همچنین جلوگیری از ایجاد بروکراسی و هزینه‌های اضافی برای فعالان تجاری بستگی خواهد داشت.