، محمد برزگری، معاون تحول هوشمندسازی سازمان امور مالیاتی در نشست خبری با اصحاب اظهار کرد: مجموع مالیات پرداختی صاحبان مشاغل در بخش‌های بی‌سمت حدود ۸۰ همت بوده که نزدیک به یک‌چهارم کل مالیات اخذشده از این گروه را شامل می‌شود.

وی با اشاره به رویکرد جدید سازمان امور مالیاتی در بهبود فضای کسب‌وکار افزود: یکی از اهداف اصلی، ارتقای پیش‌بینی‌پذیری برای فعالان اقتصادی است؛ به این معنا که به جای ورود به فرآیندهای رسیدگی طولانی پس از ارائه اظهارنامه، تعامل با مؤدی در زمان تسلیم اظهارنامه و به‌صورت سیستمی انجام می‌شود. 

معاون تحول هوشمندسازی سازمان امور مالیاتی با بیان اینکه تعویق مالیات معاملات نسیه از مطالبات مکرر فعالان اقتصادی بوده است، گفت: در زنجیره‌های اقتصادی، تولیدکنندگان و فروشندگان کالا را به‌صورت نسیه عرضه می‌کنند، اما پیش از دریافت وجه، ملزم به پرداخت مالیات بر ارزش افزوده بودند. با اصلاحات انجام‌شده، مؤدی می‌تواند پرداخت مالیات بر ارزش افزوده این معاملات را تا زمان دریافت وجه به تعویق بیندازد و مشمول جریمه نیز نشود.

برزگری تصریح کرد: در پاییز ۱۴۰۴، میزان مالیات تعویق‌افتاده از محل معاملات نسیه به حدود ۹۴ همت رسید که رکورد قابل توجهی محسوب می‌شود. در مقابل، خریداران نیز تا زمان پرداخت، از اعتبار مالیاتی متناظر بهره‌مند نمی‌شوند؛ بنابراین سازوکاری «برد-برد» میان فعال اقتصادی و حاکمیت شکل گرفته است.

وی با اشاره به اجرای سازمان امور مالیاتی کشور و راه‌اندازی سامانه مؤدیان اظهار داشت: برای نخستین‌بار، ۵۸۰ هزار اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده سال ۱۴۰۳ در کمتر از شش ماه قطعی شد. این در حالی است که در سال‌های گذشته، رسیدگی به اظهارنامه‌ها گاه چندین سال به طول می‌انجامید.

برزگری این اقدام را رکوردی در تاریخ نظام مالیاتی کشور دانست و تأکید کرد: سیستمی شدن فرآیندها موجب کاهش مراجعات حضوری، تسریع در رسیدگی و افزایش شفافیت شده است.

معاون تحول هوشمندسازی سازمان امور مالیاتی با ارائه آماری از تأثیر اجرای سامانه بر شاخص‌های مالیاتی گفت: در دوره پیش از اجرای سامانه مؤدیان، رشد تعدیل‌شده بدهی ابرازی مؤدیان حدود سه درصد بود، اما پس از اجرای سامانه و بدون لحاظ تورم و افزایش یک‌درصدی نرخ مالیات، رشد بدهی ابرازی در سال ۱۴۰۳ نسبت به ۱۴۰۲ به ۲۲ درصد رسید.

وی ادامه داد: در مقابل، رشد درخواست‌های بستانکاری و استرداد مالیات که پیش از اجرای سامانه به‌طور متوسط سالانه ۲۳ درصد افزایش داشت، پس از اجرای سامانه کاهش یافته است؛ موضوعی که نشان‌دهنده افزایش دقت در ثبت اطلاعات و کاهش خطاها و ادعاهای غیرواقعی است.

برزگری از اعمال الزام جدید در دوره تابستان ۱۴۰۴ خبر داد و گفت: پیش از این، مؤدیان می‌توانستند اطلاعات معاملات خارج از سامانه را به‌صورت تجمیعی ثبت کنند، اما اکنون موظف‌اند مشخصات طرف معامله را نیز درج کنند. این اقدام موجب شناسایی مغایرت‌ها و تعارض‌های اطلاعاتی شده است.

وی افزود: در برخی نمونه‌های بررسی‌شده، مجموع تعارضات شناسایی‌شده به بیش از ۲۵ همت می‌رسد. هرچند این رقم لزوماً به معنای مالیات قطعی نیست، اما نشان‌دهنده انحرافات قابل توجه در ثبت معاملات است که با سیستمی شدن فرآیندها آشکار شده است.

معاون سازمان امور مالیاتی از اجرای پروژه‌ای با عنوان «افشای داوطلبانه» (VDP) خبر داد و گفت: در این طرح، چنانچه اطلاعات ثبت‌شده توسط مؤدی با تأیید طرف مقابل مطابقت نداشته باشد، پیش از ورود به فرآیند رسیدگی، فرصت اصلاح داوطلبانه در اختیار وی قرار می‌گیرد.

وی تأکید کرد: هدف این پروژه، جایگزینی تعامل هوشمند و سیستمی به جای رویکردهای صرفاً قهری و پلیسی است؛ رویکردی که به گفته وی، آثار درآمدی قابل توجهی به‌ویژه در شرکت‌های بزرگ حوزه نفت، گاز و پتروشیمی داشته است.

برزگری با بیان اینکه مأموریت اصلی سازمان امور مالیاتی تأمین منابع پایدار بودجه دولت است، اظهار کرد: با وجود کاهش رسیدگی‌های سنتی و حضوری، میزان ابراز و وصول مالیات افزایش یافته است. این امر نشان می‌دهد حرکت به سمت داده‌محوری و هوشمندسازی، اثربخشی بیشتری نسبت به روش‌های صرفاً کنترلی و مقطعی دارد.

وی در پایان با اشاره به فرآیندهای وصول مالیات گفت: پس از قطعی شدن مالیات، در صورت عدم پرداخت، ابزارهای قانونی برای وصول اجرایی به کار گرفته می‌شود، اما رویکرد کلان سازمان، تقویت تمکین داوطلبانه از طریق شفافیت و هوشمندسازی است.