، ابوالفضل واحدی، چهارشنبه ششم آبان در نشست شورای دانشگاه شیراز با تشریح وضعیت آموزش عالی کشور، شتاب تحولات علمی و فناورانه را عاملی تعیین‌کننده در ضرورت بازنگری در سیاست‌ها و شیوه‌های آموزشی دانست و اظهار کرد: آموزش عالی یکی از سرمایه‌های راهبردی کشور و از دستاوردهای قابل عرضه آن است؛ ازاین‌ رو، صیانت از این سرمایه و ارتقای کیفیت عملکرد آن باید در کانون توجه سیاست‌گذاران قرار گیرد.

وی با اشاره به گسترش فناوری‌های نوین آموزشی از جمله هوش مصنوعی، یادگیری شخصی‌سازی‌شده، آموزش ترکیبی، واقعیت افزوده و مجازی و شیوه‌های نوین ارزیابی، بر ضرورت بازنگری در الگوهای سنتی آموزش تأکید کرد.

معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری افزود: دانشگاه‌ها در شرایط جدید باید از آموزش صرفاً محتوامحور فاصله بگیرند و به سمت الگوهایی حرکت کنند که در آن‌ها یادگیری، توانمندی عملی، مهارت‌آموزی و پاسخگویی به نیازهای واقعی جامعه جایگاه محوری داشته باشد.

وی فرسودگی تجهیزات، محدودیت منابع و تغییر پارادایم در آموزش عالی را ازجمله مسائلی دانست که ضرورت اتخاذ رویکردهای جدید در مدیریت دانشگاه‌ها را برجسته می‌کنند.

واحدی با اشاره به آمار آموزش عالی در مردادماه ۱۴۰۵، گستردگی این نظام را نشان‌دهنده اهمیت و درعین‌حال پیچیدگی سیاست‌گذاری در این حوزه دانست و گفت: شمار دانشجویان کشور در مجموعه دستگاه‌های آموزشی مورد بررسی، با احتساب دانشگاه آزاد اسلامی، حدود سه میلیون و ۵۰۳ هزار نفر و تعداد اعضای هیئت‌علمی تمام‌وقت حدود ۷۸ هزار نفر اعلام شد.

معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در ادامه به روند کاهشی شمار داوطلبان ورود به آموزش عالی و تغییر ترکیب داوطلبان در گروه‌های آزمایشی مختلف اشاره کرد و گفت: شمار کل داوطلبان کنکور سراسری از حدود یک میلیون و ۳۰۷ هزار نفر در سال ۱۳۹۰ به حدود ۹۸۰ هزار نفر در سال ۱۴۰۴ رسیده است. در همین بازه، نسبت داوطلبان گروه‌های آزمایشی نیز تغییر کرده و این تحولات، ضرورت بازنگری در ظرفیت‌ها و سیاست‌های پذیرش دانشجو را بیش از گذشته مطرح می‌کند.

وی با ترسیم زنجیره‌ای از پیامدهای احتمالی افت کیفیت ورودی‌ها، نقص در یادگیری، تداوم ضعف پایه‌های علمی و کاهش کیفیت خروجی‌های دانشگاهی را از مسائلی دانست که در صورت بی‌توجهی می‌توانند آینده صنعت و حتی امنیت کشور را تحت تأثیر قرار دهند.

به گفته واحدی، ارتقای کیفیت آموزش عالی را نمی‌توان صرفاً به اصلاح چند درس یا تغییر شیوه امتحان محدود کرد؛ بلکه این هدف به توجه هم‌زمان به کیفیت آموزش در مراحل پیشین، توانمندی دانشجویان ورودی، روش‌های تدریس، نظام ارزیابی و میزان تسلط دانش‌آموختگان بر شایستگی‌های موردنیاز جامعه وابسته است.

معاون آموزشی وزارت علوم، در ادامه چگونگی حرکت به سمت نظامی هوشمندتر، مهارت‌محورتر، مأموریت‌گرا و پاسخ‌گوتر را از پرسش‌های محوری آموزش عالی دانست و بر ضرورت تحول در شیوه‌های آموزش و حرکت از انتقال صرف محتوا به سمت کسب شایستگی و توانمندی عملی تأکید کرد.

وی با بیان اینکه تحقق این تحول در پنج مسیر مکمل دنبال می‌شود، گفت: نخست، آموزش هوشمند و داده‌محور که شامل تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، توسعه آموزش شخصی‌سازی‌شده، تدوین استانداردهای کلاس ترکیبی هوشمند و بهره‌گیری از آموزش الکترونیکی در کنار آموزش حضوری است.

واحدی ادامه داد: دوم، آموزش مهارت‌محور و اشتغال‌پذیر که به‌روزرسانی برنامه‌های درسی، تقویت آموزش‌های مهارتی و افزایش توانایی دانشجویان برای به‌کارگیری آموخته‌های خود در محیط واقعی کار را دنبال می‌کند.

معاون آموزشی وزارت علوم ادامه داد: سوم، آموزش مأموریت‌گرا و پاسخ‌گو که حمایت از رشته‌های آینده‌ساز، مزیت‌آفرین و راهبردی، پشتیبانی از استعدادهای درخشان و سامان‌دهی مؤسسات آموزش عالی براساس آمایش آموزش عالی را دربرمی‌گیرد.

وی گفت: چهارم، ارتقای کیفیت و اعتباربخشی از طریق استقرار نظام اعتباربخشی، تقویت مراکز توسعه و تعالی آموزش و فراهم‌کردن زمینه ارزیابی و بهبود مستمر کیفیت آموزشی دنبال می‌شود.

به گفته معاون آموزشی وزارت علوم، پنجم، تاب‌آوری و انعطاف‌پذیری که در آن تصمیم‌گیری متناسب با شرایط، تقویت توان مقابله با بحران‌ها، توسعه مدیریت استانی آموزش عالی و برنامه‌ریزی برای تداوم آموزش در شرایط جنگ و پساجنگ مورد توجه قرار می‌گیرد.

واحدی همچنین بر اهمیت حکمرانی یکپارچه و عبور از مدیریت بخشی تأکید کرد؛ رویکردی که می‌تواند هماهنگی میان سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی آموزشی، ارزیابی کیفیت و مأموریت‌های دانشگاه‌ها را تقویت کند.

معاون آموزشی وزارت علوم در بخش دیگری از این نشست با اشاره به جایگاه تاریخی و فرهنگی شیراز و نقش این شهر در تعاملات اجتماعی و همزیستی مسالمت‌آمیز، دانشگاه شیراز را یکی از سرمایه‌های ارزشمند علمی کشور دانست و هشتادمین سال تأسیس این دانشگاه را تبریک گفت.

وی با اشاره به دستاوردهای دانشگاه شیراز در تربیت دانش‌آموختگان متخصص، توسعه آموزش عالی و نقش‌آفرینی در عرصه‌های مختلف علمی و اجتماعی، بر اهمیت حفظ و تقویت ظرفیت‌های دانشگاه‌های بزرگ و باسابقه کشور تأکید کرد.

معاون آموزشی وزارت علوم همچنین با اشاره به تجربه‌های اخیر کشور در شرایط جنگی، از نقش دانشگاه‌ها در تداوم فعالیت‌های علمی و فناورانه و کمک به تاب‌آوری کشور یاد کرد و آموزش عالی را، علاوه‌بر جایگاه علمی و آموزشی، یکی از پشتوانه‌های راهبردی کشور در مواجهه با بحران‌ها دانست.

وی در ادامه با تأکید بر ضرورت روشن نگه‌داشتن چراغ علم و دانش در شرایط دشوار، بر لزوم بهره‌گیری از ظرفیت‌های فردی و خرد جمعی نخبگان برای پیشرفت علمی کشور تأکید کرد.