،داود کامگار، مدیرعامل شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران در نشست تخصصی سامانه‌های پیش‌بینی و هشدار با محوریت پدیده «ال‌نینو» اظهار کرد: تجربیات ارزشمند عملیاتی در مدیریت مخازن سدها باید از رویکرد صرفاً سازه‌ای به سمت رویکردی پیش‌بینانه، داده‌محور و منطبق بر سناریوهای اقلیمی حرکت کند.

وی افزود: در همین راستا و با همکاری مؤثر نهادهای راهبردی از جمله سازمان هواشناسی کشور، طی سال‌های گذشته اقدامات قابل توجهی برای توسعه و استقرار سامانه‌های پیش‌بینی در کشور انجام شده است و برگزاری این نشست نیز فرصتی مغتنم برای بررسی ابعاد این پدیده اقلیمی و ادامه این مسیر با جدیت بیشتر به شمار می‌رود.

 افزایش احتمال سیلاب‌های شدید در سال‌های همزمان با ال‌نینو

مدیرعامل شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران با اشاره به نتایج پژوهش‌های انجام‌شده در این شرکت گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد در سال‌هایی که با پدیده ال‌نینو همزمان هستند، احتمال وقوع سیلاب‌های شدید در بخش قابل توجهی از کشور به‌طور معناداری افزایش می‌یابد.

کامگار ادامه داد: این موضوع ضرورت ایجاد، تکمیل و بهره‌برداری مؤثر از سدها و مخازن بزرگ ذخیره آب را دوچندان می‌کند تا ضمن کنترل سیلاب‌ها، امکان بهره‌برداری بهینه از منابع آب ذخیره‌شده در ماه‌ها و سال‌های بعد برای تأمین نیازهای آبی کشور فراهم شود.

وی تصریح کرد: مدیریت مناسب این منابع همچنین می‌تواند زمینه را برای حداکثرسازی تولید برق پاک و برق‌آبی، بدون مصرف سوخت‌های فسیلی، فراهم کند و از این منظر، پیش‌بینی دقیق شرایط اقلیمی و مدیریت مخازن از اهمیت مضاعفی برخوردار است.

مدیرعامل شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران با اشاره به بررسی‌های آماری این شرکت گفت: از میان ۱۰ سیلاب عمده ثبت‌شده در کشور، هفت مورد در سال‌هایی رخ داده که شرایط متناظر با پدیده ال‌نینو برقرار بوده است.

کامگار افزود: بر اساس یافته‌های همین پژوهش، ۲۹ درصد از سیلاب‌های رخ‌داده در دوره‌های ال‌نینو در ماه فروردین و ۲۱ درصد آنها در ماه آذر اتفاق افتاده است؛ بنابراین ضرورت پایش مستمر و افزایش آمادگی در این بازه‌های زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

وی با اشاره به برگزاری این نشست تخصصی گفت: این رویداد علمی، سومین نشست تخصصی است که با میزبانی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران و با محوریت پدیده ال‌نینو برگزار می‌شود.

کامگار افزود: پیش از این نیز نشست‌های مشابهی در آذرماه سال ۱۳۹۴ و مهرماه ۱۴۰۲ برگزار شده بود و تداوم این نشست‌ها نشان‌دهنده اهمیت بررسی آثار پدیده‌های اقلیمی بر منابع آب و زیرساخت‌های کشور است.

مدیرعامل شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران با بیان اینکه تغییرات اقلیمی، رژیم هیدرولوژیکی و رفتار رودخانه‌ها را به‌شدت پیچیده کرده است، گفت: وقوع سیلاب‌های ناگهانی، تشدید بارش‌های حدی، تغییر در زمان‌بندی و الگوهای بارش و افزایش ضریب عدم قطعیت در پیش‌بینی‌ها، فرآیند برنامه‌ریزی منابع آب و همچنین بهره‌برداری و مدیریت مخازن را با چالش‌های چندبعدی مواجه کرده است.

وی ادامه داد: در چنین شرایطی، شناخت دقیق و موشکافانه پیامدهای ال‌نینو و آثار آن بر الگوهای بارش و روان‌آب‌ها، همچنین بررسی اثرات تغییرات دمایی بر الگوی مصرف برق، دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای تضمین ایمنی سازه‌ها، صیانت از اموال مردم در مناطق پایین‌دست، تأمین و تنظیم حداکثری آب و افزایش تولید انرژی برق‌آبی است.

کامگار با اشاره به ظرفیت علمی نشست تخصصی برگزارشده اظهار کرد: این سمینار بستری ارزشمند برای گردهمایی و تبادل تجربیات میان متخصصان حوزه‌های هیدرولوژی، هواشناسی، مهندسی رودخانه، مدیریت بحران و بهره‌برداری فراهم کرده است.

وی ابراز امیدواری کرد خروجی این نشست به تدوین دستورالعمل‌ها و راهنماهای عملیاتی به‌روز، ارتقای دقت مدل‌های پیش‌بینی و طراحی سناریوهای کارآمد مدیریت منابع آب منجر شود.

مدیرعامل شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران تأکید کرد: این اقدامات به‌ویژه برای سدهای مخزنی بزرگ کشور در حوزه‌های آبریز کارون، کرخه، سیمره، زهره و سایر حوزه‌های غربی کشور که نسبت به نوسانات اقلیمی حساسیت بیشتری دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد.

کامگار در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت استفاده از تجربیات عملیاتی و ظرفیت سامانه‌های پیش‌بینی برای ارتقای مدیریت مخازن تأکید کرد و گفت: مدیریت مخازن دیگر نمی‌تواند صرفاً بر مبنای شرایط لحظه‌ای و رویکرد سازه‌ای انجام شود، بلکه باید با اتکا به داده‌های هواشناسی، مدل‌های پیش‌بینی و سناریوهای اقلیمی، تصمیم‌گیری‌های پیش‌نگرانه را در دستور کار قرار داد.

وی افزود: توسعه سامانه‌های پیش‌بینی و هشدار می‌تواند به مدیران کمک کند تا پیش از وقوع رخدادهای حدی، برای کنترل سیلاب، تنظیم خروجی مخازن، مدیریت منابع آب و استفاده از ظرفیت تولید برق‌آبی تصمیم‌گیری کنند.