، حسین صادقی در نخستین همایش تخصصی فناوری پرتودهی محصولات کشاورزی و صنایع غذایی در اردبیل اظهار کرد: فناوری پرتودهی می‌تواند گره‌گشای بخشی از مسائل استان باشد و امیدواریم با توسعه این فناوری، اقدامات مؤثری در حوزه کشاورزی، صنایع غذایی و صادرات انجام شود.

معاون سازمان انرژی اتمی ایران با اشاره به کاربردهای گسترده صنعت هسته‌ای به‌ویژه فناوری پرتودهی افزود: یکی از مهم‌ترین کاربردهای این فناوری در حوزه پزشکی است و در حال حاضر چهار مرکز پرتودهی در تهران فعال هستند که برای استریل‌سازی تجهیزات و ادوات پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

صادقی ادامه داد: حتی برخی قطعات مورد استفاده در پیوند اعصاب، استخوان و پوست پیش از پیوند تحت پرتودهی قرار می‌گیرند و این فرایند از سال ۱۳۶۴ در کشور انجام می‌شود.

معاون سازمان انرژی اتمی با اشاره به فعالیت سایت‌های پرتودهی کشور بیان کرد: سایت یزد از سال ۱۳۷۵ فعالیت خود را آغاز کرده و علاوه بر استریل‌سازی برخی مواد مورد استفاده در صنعت نفت، در حوزه مواد غذایی و مواد پودری نیز کاربرد دارد.

وی گفت: سایت بناب نیز از سال ۱۳۹۲ با تکیه بر متخصصان داخلی فعالیت خود را آغاز کرده و در زمینه پرتودهی مواد غذایی و پودری فعال است و قرار است این ظرفیت در اصفهان و مناطق جنوبی کشور نیز توسعه پیدا کند.

صادقی درباره سایت قزوین نیز اظهار کرد: این مرکز به‌صورت دومنظوره در حوزه پرتودهی و استریل‌سازی مواد غذایی و دارویی فعالیت دارد و در بخش صنعتی نیز برای پرتودهی سیم و کابل مورد استفاده قرار می‌گیرد تا مقاومت آنها در برابر نور خورشید و شرایط محیطی افزایش یابد.

وی افزود: فناوری پرتودهی می‌تواند عمر مفید برخی محصولات پلیمری و سیم و کابل را از حدود پنج سال به ۲۵ سال افزایش دهد و در یک سال گذشته فرایند پرتودهی تمامی سیم و کابل‌های مورد نیاز در این بخش انجام شده است.

معاون سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه صنعت خودروسازی کشور نیز به سیم و کابل‌های مقاوم در برابر حرارت نیاز دارد، تصریح کرد: استفاده از فناوری پرتودهی می‌تواند در تأمین این نیاز صنعتی نقش مؤثری داشته باشد.

صادقی با اشاره به هزینه بالای احداث مراکز بزرگ پرتودهی گفت: از سال ۱۴۰۱ و با توجه به برنامه احداث مراکز پرتودهی، مشخص شد ایجاد مراکز بزرگ با هزینه‌های بسیار بالا امکان‌پذیر نیست؛ چراکه احداث چنین مراکزی به بیش از ۱۰ تا ۲۰ هزار میلیارد تومان سرمایه نیاز داشت.

وی افزود: بر همین اساسس با دستور رئیس سازمان انرژی اتمی و با توجه به اهمیت موضوع، تصمیم گرفته شد سامانه‌های کوچک و تک‌منظوره یا چندمنظوره پرتودهی در نقاط مختلف کشور ایجاد شود تا متناسب با نیاز هر منطقه، محصولات مشخصی تحت فرآیند پرتودهی قرار گیرند.

صادقی ادامه داد: با توجه به ظرفیت‌های استان‌های مختلف و سند آمایش سرزمین، با همکاری وزارت جهاد کشاورزی ۱۲ منطقه در کشور شناسایی شده است تا در هر منطقه، محصول شاخص همان منطقه با استفاده از فناوری پرتودهی فرآوری شود.

وی با اشاره به توسعه این مراکز در کشور گفت: هشتمین مرکز در خراسان افتتاح شده و نهمین مرکز نیز در گیلان افتتاح خواهد شد که یکی از کاربردهای آن پرتودهی برنج ایرانی برای جلوگیری از آفت‌زدگی و حفظ کیفیت محصول است.

اردبیل‌می‌تواند به پایانه صادراتی محصولات‌پرتودهی‌شده‌تبدیل شود

معاون سازمان انرژی اتمی با اشاره به ظرفیت‌های ویژه اردبیل بیان کرد: طی یک سال گذشته و پس از رونمایی از طرح‌های مرتبط با پرتودهی، ظرفیت‌های اردبیل مورد بررسی قرار گرفته و این استان ویژگی‌هایی دارد که می‌تواند آن را به یکی از مراکز مهم این حوزه تبدیل کند.

صادقی، شرایط اقلیمی اردبیل را یکی از این ظرفیت‌ها دانست و گفت: دمای پایین هوا در اردبیل این امکان را فراهم می‌کند که بسیاری از محصولات بدون نیاز به سردخانه‌های پرهزینه نگهداری و برای صادرات آماده شوند.

وی افزود: در شرایط معمول، بسیاری از محصولات صادراتی باید در دمای حدود سه تا پنج درجه نگهداری شوند، اما می‌توان با استفاده از فناوری پرتودهی شرایط نگهداری برخی محصولات را تا دمای حدود ۲۰ درجه فراهم کرد و از این ظرفیت برای صادرات استفاده کرد.

صادقی با اشاره به ظرفیت اردبیل در حوزه خشکبار و محصولات صادراتی گفت: بخشی از محصولات خشکبار از مرزهای استان صادر می‌شود و یکی از مشکلات این بخش، نیاز به سردخانه است. فناوری پرتودهی می‌تواند این مشکل را تا حد زیادی کاهش دهد.

وی به تولید بالای پسته در شمال شرق کشور نیز اشاره کرد و افزود: بخش قابل توجهی از پسته تولیدی کشور صادر می‌شود و با توجه به مسائل مربوط به نگهداری و صادرات این محصول، این ایده مطرح شده است که یک پایانه صادراتی مجهز در اردبیل ایجاد شود.

معاون سازمان انرزی اتمی ایران ادامه داد: در چنین پایانه‌ای می‌توان محصولات را در برابر آفات و حشرات کنترل و سپس مراحل پرتودهی، نگهداری و بسته‌بندی را انجام داد تا محصولات با استانداردهای لازم برای صادرات به کشورهای حوزه دریای خزر، روسیه و منطقه قفقاز آماده شوند.

صادقی تأکید کرد: هدف این است که صادرات محصولات کشاورزی با ایمنی و کیفیت بیشتر و در حجم وسیع انجام شود و امیدواریم ایجاد چنین پایانه‌ای برای نخستین بار در اردبیل دنبال شود.

وی با اشاره به تجربه مشابه در کرمانشاه گفت: در این استان نیز با توجه به تولید و صادرات نخود، موضوع ایجاد چنین ظرفیتی در حال پیگیری است و امیدواریم اردبیل با توجه به ظرفیت‌های ویژه خود، در این زمینه پیشرو باشد.

صادقی خاطرنشان کرد: امیدواریم اردبیل نخستین استانی باشد که پایانه صادراتی مبتنی بر فناوری پرتودهی محصولات کشاورزی را ایجاد می‌کند و بتواند به الگویی برای حل یکی از مسائل مهم کشور در حوزه نگهداری، فرآوری و صادرات محصولات کشاورزی تبدیل شود.