، در حال حاضر مرکز ثقل تحرکات نظامی اسرائیل، لبنان است. البته این به معنای عدم فعالیت در کرانه باختری و نوار غزه نیست اما آنچه در دو روز گذشته بیشتر رخ داده، حملات به بخش هایی از جنوب لبنان علیرغم آتش بس و شروع گفتگوها بین طرفین در رم است. در واقع این همزمانی بار دیگر نشان داد توافق چارچوب امنیتی امضاشده در اواخر ژوئن بین اسرائیل و لبنان هنوز با اجرای واقعی فاصله زیادی دارد. این تحولات که شامل هشدار تخلیه روستای منصوریه (المنصوری)، حملات هدفمند و مخالفت صریح اسرائیل با گسترش مناطق آزمایشی است، تصویری روشن از بن‌بست دیپلماتیک و تداوم منطق نظامی در مرز لبنان ارائه می‌دهد.

در همین راستا ارتش اسرائیل صبح چهارشنبه برای نخستین بار پس از بیش از یک ماه، هشدار تخلیه آنلاین برای ساکنان این روستا صادر کرد و از آنان خواست حداقل یک کیلومتر به سمت شمال حرکت کنند. این هشدار بلافاصله با اعلام آغاز «حملات هدفمند» در پاسخ به آنچه تل‌آویو «نقض آتش‌بس از سوی حزب‌الله» خواند، همراه شد. طبق گزارش‌های منابع اسرائیلی، انفجار یک دستگاه انفجاری در ساختمانی در مجدل زون که نیروهای اسرائیلی در آن حضور داشتند، منجر به کشته و زخمی شدن چند سرباز شده بود. در ادامه، حمله پهپادی به سقف یک نمازخانه در قبرستان شهر تبنین موجب جان باختن یک نفر و مجروحیت ۱۱ تن شد. این اولین موج جدی حملات و دستور تخلیه اجباری از زمان برقراری آتش‌بس نسبی اواخر ژوئن (اوایل تیر) بود.

این تحرکات نظامی درست در حالی رخ داد که هیئت‌های لبنانی و اسرائیلی دومین روز مذاکرات خود را در رم تحت نظارت آمریکا سپری می‌کردند. این دور، هفتمین دور گفت‌وگوهای مستقیم پس از امضای توافق چارچوب سه‌جانبه در ۲۶ ژوئن (۵ تیر) در واشنگتن است. توافق مذکور شامل ایجاد مناطق آزمایشی، خلع سلاح تدریجی و قابل راستی‌آزمایی حزب‌الله، عقب‌نشینی مرحله‌ای نیروهای اسرائیلی و استقرار ارتش لبنان است. دو منطقه آزمایشی اولیه (یکی در جنوب و دیگری در شمال رودخانه لیتانی) تعریف شده و در برخی نقاط مانند زوطر غربی، ارتش لبنان مستقر شده است. با این حال، مذاکرات رم نشان داد که دو طرف بر سر گام‌های بعدی اختلاف اساسی دارند.

اسرائیل به‌صراحت اعلام کرده با گسترش مناطق آزمایشی مخالف است و تا زمان خلع سلاح کامل حزب‌الله، هیچ عقب‌نشینی بیشتری از منطقه امنیتی خوداعلام‌شده (خط زرد) انجام نخواهد داد. رسانه‌های اسرائیلی گزارش دادند تل‌آویو حتی با نقش‌آفرینی فرانسه در سازوکار پایلوت زونز نیز مخالفت کرده است. در مقابل، هیئت لبنانی خواستار گسترش این مناطق به داخل منطقه تحت اشغال اسرائیل، تعیین جدول زمانی مشخص برای عقب‌نشینی کامل و توقف عملیات تخریب و انفجارات اسرائیلی است. این اختلاف، ریشه در تفسیر متفاوت دو طرف از توافق ژوئن دارد: لبنان آن را گامی به‌سوی خروج کامل اسرائیل می‌بیند، در حالی که اسرائیل آن را ابزاری مشروط برای تضمین خلع سلاح حزب‌الله و حفظ آزادی عمل نظامی خود تفسیر می کند.

این تناقض میان میز مذاکره و میدان نبرد، شکنندگی آتش‌بس را آشکار می‌سازد. از نگاه اسرائیل توافق چارچوب اساساً مشروط به راستی‌آزمایی خلع سلاح حزب‌الله است و لذا اسرائیلی­ها بارها عنوان کرده اند حضور نظامی‌شان در جنوب لبنان تا تحقق این شرط ادامه خواهد یافت. از سوی دیگر، حزب‌الله و متحدانش این روند را مشروعیت‌بخشی به اشغال و امتیازدهی یک‌طرفه می‌دانند. بنابراین حملات روزهای سه شنبه و چهارشنبه به جنوب لبنان، که درست در جریان مذاکرات رم انجام شد، می‌تواند هم پیام فشار به هیئت لبنانی و هم نشان‌دهنده عدم اعتماد اسرائیل به روند دیپلماتیک باشد.

پیامدهای این وضعیت فراتر از مرز لبنان است. تداوم حضور اسرائیل در جنوب و محدود ماندن مناطق آزمایشی، ارتش لبنان را در موقعیتی ضعیف قرار می‌دهد و احتمال بازگشت درگیری‌های گسترده را افزایش می‌دهد. همچنین این بن‌بست می‌تواند بر مذاکرات گسترده‌تر منطقه‌ای، از جمله تلاش‌ها برای کاهش تنش در جبهه‌های دیگر، تأثیر منفی بگذارد. آمریکا که نقش میانجی اصلی را ایفا می‌کند، تاکنون نتوانسته شکاف عمیق میان خواسته‌های دو طرف را پر کند و اظهارات مقامات آمریکایی بیشتر بر «پیشرفت فنی» تأکید دارد تا حل اختلافات سیاسی.

در مجموع، حملات اخیر اسرائیل مشخص کرد توافق ژوئن هنوز در مرحله آزمایشی و بسیار شکننده باقی مانده است. اسرائیل با ترکیب فشار نظامی و موضع سرسخت در مذاکرات، می‌خواهد ابتکار عمل را حفظ کند، در حالی که لبنان و ارتش آن در تلاش‌اند تا از طریق دیپلماسی، زمینه‌ای برای بازگشت حاکمیت دولتی به جنوب فراهم کنند. تا زمانی که این تناقض میان میدان و میز حل نشود، جنوب لبنان همچنان در وضعیت نه جنگ و نه صلح کامل باقی خواهد ماند و خطر شعله‌ور شدن دوباره درگیری‌ها همچنان بالا است. نکته مهم آنکه چنین فضایی در نوار غزه نیز حاکم است. علیرغم فشار آمریکا و تفاهم اولیه بین شورای صلح و حماس، اسرائیل اعلام کرده میزان حضور نظامی اش در این منطقه را کاهش نمی دهد مگر آنکه حماس به طور کامل خلع سلاح شود و نوار غزه غیرنظامی گردد.