، هنوز خورشید از پشت افق سر برنیاورده بود که خیابان‌های منتهی به مصلای امام خمینی(ره) دیگر جایی برای قدم برداشتن نداشت. زن و مرد، پیر و جوان، خانواده‌هایی که فرزندانشان را بر دوش گرفته بودند و جوانانی که پرچم ایران و تصاویر رهبر شهید انقلاب را در دست داشتند، از ساعت‌ها قبل خود را به محل مراسم رسانده بودند؛ نه فقط برای وداع با پیکر رهبرشان، بلکه برای آنکه پیامی روشن به جهان مخابره کنند؛ ایران ایستاده است.

با آغاز رسمی مراسم، پرچم سرخ «یالثارات الحسین(ع)» بر فراز مصلای تهران به اهتزاز درآمد؛ پرچمی که برای بسیاری از حاضران نماد خون‌خواهی و ادامه راه شهیدان بود. در میان امواج جمعیت، یک شعار بیش از همه طنین‌انداز می‌شد؛ «انتقام، انتقام.» شعاری که از نگاه شرکت‌کنندگان، تنها یک شعار احساسی نبود، بلکه مطالبه‌ای برای پاسخ به عاملان ترور رهبر شهید انقلاب به شمار می‌رفت.

 از مصلا تا جهان؛ پیام یک ملت

امروز، مصلی تهران تنها محل برگزاری یک مراسم تشییع نبود؛ قلب تپنده ایران بود. میلیون‌ها نفر در قاب دوربین‌های داخلی و خارجی، تصویری از همبستگی و حضور مردمی را به نمایش گذاشتند که به باور آنان، پاسخ عملی به همه محاسباتی بود که طی هفته‌های گذشته درباره آینده ایران مطرح می‌شد.

در حالی که برخی تحلیلگران خارجی معتقد بودند فشارهای نظامی و هدف قرار دادن عالی‌ترین مقام کشور می‌تواند زمینه بی‌ثباتی یا شکاف داخلی را فراهم کند، حضور گسترده مردم در مراسم، روایت دیگری را به نمایش گذاشت؛ روایتی از انسجام، همبستگی و وفاداری.

از منظر بسیاری از ناظران، این حضور مصداق پدیده‌ای بود که در علوم سیاسی از آن با عنوان «تجمع حول پرچم» یاد می‌شود؛ شرایطی که در آن جامعه در برابر تهدید خارجی، بیش از گذشته حول حاکمیت و هویت ملی متحد می‌شود.

 بازتاب جهانی؛ رسانه‌هایی که از «تشییع قرن» نوشتند

شکوه این مراسم تنها در خیابان‌های تهران باقی نماند. دوربین صدها رسانه بین‌المللی، ساعت‌ها این اجتماع را به صورت زنده مخابره کردند و هر یک با ادبیات خود به توصیف آن پرداختند.

روزنامه لبنانی الاخبار از این مراسم با عنوان «تشییع قرن» یاد کرد و آن را یکی از بزرگ‌ترین آیین‌های بدرقه یک رهبر سیاسی و مذهبی در جهان دانست.

شبکه الجزیره شمار شرکت‌کنندگان را دست‌کم ۱۰ میلیون نفر برآورد و در گزارش خود به فضای عزاداری، حضور گسترده مردم و شعارهای مطرح‌شده در مراسم پرداخت.

شبکه TRT نیز با اشاره به پیش‌بینی حضور ۱۵ تا ۲۰ میلیون نفر، شعارهای انتقام و حضور پرشور مردم را از مهم‌ترین محورهای پوشش خود قرار داد.

حتی رسانه‌های اسرائیلی نیز نتوانستند از کنار این اجتماع عبور کنند. تایمز اسرائیل گزارش داد که مراسم از نخستین ساعات با شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» همراه بوده است.

روزنامه ماریو نیز با اذعان به ابعاد گسترده این مراسم، آن را نشانه‌ای از تداوم ساختار سیاسی ایران توصیف کرد و نوشت این مراسم، تصویر کشوری شکست‌خورده نیست، بلکه نمایش انسجام و اقتدار ایران است.

 آمده‌ایم عهدمان را تجدید کنیم

در میان انبوه جمعیت، هر چهره روایت متفاوتی داشت؛ اما مقصد همه یکی بود.

یکی از دلدادگان رهبر شهید انقلاب در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری موج، در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، گفت: برای دیدار رهبرمان آمده‌ایم. دوست داشتیم این دیدار در شرایط دیگری رقم بخورد، اما امروز آمده‌ایم تا بگوییم راهش ادامه دارد.

وی ادامه داد: هر جا باشم، سعی می‌کنم به اندازه توانم به توصیه‌ها و سخنان ایشان عمل کنم. ولایت‌مدار بمانم و راهی را که نشان داد ادامه دهم. سال‌ها باید تلاش کنیم تا شاید بتوانیم ذره‌ای از زحماتی را که برای این کشور کشید جبران کنیم.

کمی آن‌سوتر، مادری دست فرزند خردسالش را گرفته بود و آرام زیر لب صلوات می‌فرستاد. جوانانی که شاید سال‌های ابتدایی رهبری او را به خاطر نداشتند، امروز در صف‌های طولانی ایستاده بودند تا آخرین سلام خود را تقدیم کنند.

 اقتداری که بدون ترجمه فهمیده شد

آنچه در تهران رقم خورد، برای بسیاری از ناظران صرفاً یک مراسم تشییع نبود؛ نمایشی از سرمایه اجتماعی، انسجام ملی و قدرت بسیج مردمی بود؛ تصویری که بدون نیاز به ترجمه، پیام خود را به جهان رساند.

در قاب صدها دوربین، خیابان‌هایی دیده می‌شد که موج انسان در آن جریان داشت؛ مردمی که با پرچم ایران، تصاویر رهبر شهید و شعارهای خود، تلاش داشتند نشان دهند مسیر انقلاب، با شهادت متوقف نمی‌شود.

بسیاری از حاضران یک جمله مشترک را تکرار می‌کردند؛ اینکه شهادت، پایان راه نیست، بلکه آغاز مسئولیتی بزرگ‌تر برای ادامه مسیر است.

امروز، تهران تنها میزبان یک آیین بدرقه نبود؛ میزبان روایتی بود که میلیون‌ها نفر تلاش کردند آن را به جهان مخابره کنند؛ روایت ملتی که می‌خواست بگوید در برابر فشار، تهدید و ترور، بیش از گذشته در کنار یکدیگر ایستاده است.