، هنوز روزهایی که میلیون‌ها ایرانی در سوگ امام خمینی(ره)، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، به خیابان‌ها آمدند و یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات تاریخ معاصر را رقم زدند در حافظه مردم ما وجود دارد و اکنون  در آستانه برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید، خاطرات آن روزها بار دیگر در ذهن بسیاری از مردم زنده شده است.

برای بسیاری از نسل انقلاب، این روزها یادآور خرداد ۶۸ است، مردمی که آن زمان جوان بودند، امروز با موهای سپید و در کنار فرزندان و نوه‌هایشان خود را برای حضور در مراسمی دیگر آماده می‌کنند.

نسل جوان اما تجربه‌ای از خرداد ۶۸ ندارد، بسیاری از آنان تصاویر آن روزها را تنها در قاب تلویزیون و کتاب‌های تاریخ دیده‌اند، اما معتقدند حضور در مراسم تشییع رهبر شهید، بخشی از حافظه تاریخی نسل آنان خواهد شد.

محمودرضا امینی، کارشناس ارشد راهبردی و حکمرانی اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری موج با اشاره به تفاوت فضای رسانه‌ای امروز با زمان ارتحال امام خمینی(ره)، اظهار کرد: در سال ۱۳۶۸، فضای رسانه‌ای عمدتاً مبتنی بر رسانه‌های مکتوب و برخی رسانه‌های سنتی بود، اما امروز علاوه بر رسانه‌های رسمی، میلیون‌ها انسان‌رسانه در بستر فضای مجازی در حال روایت‌سازی هستند و همین مسئله ابعاد این رخداد را متفاوت کرده است.

وی افزود: امروز مفهوم رسانه فقط به روزنامه، رادیو و تلویزیون محدود نمی‌شود، بلکه همه ظرفیت‌های مجازی، رسانه‌های رسمی و غیررسمی،مستندسازان، فیلمسازان، تولیدکنندگان محتوا و کاربران شبکه‌های اجتماعی بخشی از فرآیند اطلاع‌رسانی هستند و طبیعی است که بازتاب این حادثه نیز نسبت به گذشته متفاوت باشد.

امینی تصریح کرد: شرایط اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و امنیتی کشور نیز با دوران ارتحال امام خمینی(ره) تفاوت دارد و همین عوامل، بر نحوه بازتاب این رخداد تأثیرگذار خواهد بود.

رسانه‌های جهان نمی‌توانند از کنار این حادثه عبور کنند

این کارشناس ارشد حکمرانی اسلامی با بیان اینکه تشییع رهبر شهید به یک رویداد جهانی تبدیل خواهد شد، گفت: چه رسانه‌های داخلی و چه رسانه‌های خارجی، چه موافق و چه مخالف، نمی‌توانند نسبت به این حادثه بی‌تفاوت باشند، زیرا برداشت مشترک همه این است که با یک تشییع استثنایی و کم‌سابقه مواجه هستیم.

وی افزود: حتی اگر برخی رسانه‌ها تلاش کنند این رویداد را با نگاه خود تحلیل کنند، اصل حادثه به اندازه‌ای بزرگ است که بازتاب گسترده آن اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

از تصاویر ماندگار خرداد ۶۸ تا ثبت لحظه‌های تاریخی امروز

امینی با اشاره به صحنه‌های ماندگار ارتحال امام خمینی(ره) اظهار داشت: تصاویر حضور مردم در مصلی، اشک‌ها، عزاداری‌ها، سوگواری اقوام مختلف و صحنه‌های احساسی آن روزها هنوز در حافظه تاریخی ملت ایران باقی مانده است.

وی ادامه داد: امروز نیز مستندسازان، کارگردانان، خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای در حال ثبت لحظاتی هستند که می‌تواند سال‌ها بعد به بخشی از حافظه تاریخی کشور تبدیل شود.

وحدت ملی؛ مهم‌ترین وجه مشترک دو بدرقه بزرگ تشییع پیکر امام راحل و رهبر شهید است

این کارشناس ارشد راهبردی و حکمرانی اسلامی مهم‌ترین شباهت میان مراسم تشییع امام خمینی(ره) و رهبر شهید را وحدت مردم دانست و گفت: در چنین بزنگاه‌هایی، اختلافات سیاسی و اجتماعی رنگ می‌بازد و مردم فارغ از گرایش‌ها و سلایق مختلف، حول یک نقطه کانونی مشترک گرد هم می‌آیند.

وی خاطرنشان کرد: این وحدت را در مقاطع مختلفی همچون تشییع شهید آیت‌الله بهشتی و سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی نیز شاهد بودیم، اما تشییع رهبر شهید به دلیل شرایط ویژه منطقه‌ای و بین‌المللی، ویژگی‌های منحصر به فردی خواهد داشت.

امینی با اشاره به جایگاه علمی، دینی و سیاسی رهبر شهید تصریح کرد: ایشان شخصیتی بودند که علاوه بر تأثیرگذاری داخلی، در سطح جهان اسلام و منطقه نیز جایگاه ویژه‌ای داشتند و طبیعی است که شهادت چنین شخصیتی، واکنش‌های گسترده‌ای را در میان مسلمانان و آزادگان جهان به همراه داشته باشد.

وی افزود: این حادثه صرفاً یک فقدان سیاسی نیست، بلکه شهادت شخصیتی است که در حوزه‌های مختلف علمی، فرهنگی، قرآنی و بین‌المللی تأثیرگذار بوده است.

حضور مستمر مردم در میادین شهرها  نه از روی هیجانات احساسی بلکه نوعی بعثت اجتماعی است

این کارشناس ارشد حکمرانی اسلامی با اشاره به حضور مستمر مردم در صحنه طی ماه های اخیر در میادین شهرهای مختلف کشور گفت: مردم تنها با احساسات خود وارد میدان نشده‌اند، بلکه نوعی بعثت اجتماعی و احساس مسئولیت در میان آنان شکل گرفته است.

امینی افزود: حضور شبانه مردم در خیابان‌ها، پیگیری مسائل کشور، اظهار نظر درباره موضوعات مختلف و مشارکت فعال آنان نشان می‌دهد جامعه با یک پویایی جدید مواجه شده و این حضور صرفاً یک واکنش مقطعی نیست.

وی با بیان اینکه پیش‌بینی می‌شود مراسم تشییع رهبر شهید از نظر جمعیت، شور مردمی و انعکاس رسانه‌ای، رویدادی کم‌نظیر باشد، اظهار کرد: همان‌گونه که تصاویر ورود و ارتحال امام خمینی(ره) در حافظه ملت ایران ماندگار شد، این مراسم نیز می‌تواند به یکی از مهم‌ترین نقاط تاریخ معاصر تبدیل شود.

امینی با تأکید بر ضرورت آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای خدمت‌رسانی به زائران خاطرنشان کرد: با توجه به پیش‌بینی حضور گسترده مردم، لازم است ظرفیت مدارس، ورزشگاه‌ها، نمایشگاه‌ها و سایر اماکن عمومی برای اسکان و پذیرایی از زائران مورد استفاده قرار گیرد.

وی گفت: همانند راهپیمایی اربعین، موکب‌ها و مردم نیز می‌توانند نقش مهمی در میزبانی از عزاداران ایفا کنند تا این مراسم باشکوه با کمترین مشکلات برگزار شود.

تشییع رهبر شهید صرفاً بدرقه یک شخصیت نبوده و نمایش پیوند مردم با آرمان‌ها ملی است

امینی تأکید کرد: تشییع رهبر شهید صرفاً بدرقه یک شخصیت نیست، بلکه نمایش پیوند مردم با آرمان‌ها، وحدت ملی و ثبت فصلی جدید در حافظه تاریخی ایران و جهان اسلام خواهد بود.

کارشناسان مسائل اجتماعی معتقدند اینگونه اجتماعات، علاوه بر جنبه‌های عاطفی، بخشی از حافظه جمعی ملت‌ها را شکل می‌دهد. حافظه‌ای که نسل به نسل منتقل می‌شود و رویدادهای بزرگ را در ذهن جامعه ماندگار می‌سازد.

در این میان، شباهت‌های زیادی میان فضای این روزها و خرداد ۱۳۶۸ به چشم می‌خورد؛ حضور اقشار مختلف مردم، حرکت کاروان‌های مردمی از شهرهای مختلف، برپایی موکب‌ها و مشارکت گسترده مردم در خدمت‌رسانی، صحنه‌هایی است که بسیاری را به یاد روزهای وداع با امام خمینی(ره) می‌اندازد.

شاید مهم‌ترین تفاوت، حضور نسلی باشد که آن روزها هنوز متولد نشده بودند؛ نسلی که اکنون در کنار نسل اول انقلاب ایستاده و در شکل‌گیری برگ دیگری از تاریخ معاصر ایران سهیم شده است.

امروز، پس از گذشت نزدیک به چهار دهه از خرداد ۶۸، بار دیگر میلیون‌ها ایرانی خود را برای وداعی تاریخی آماده می‌کنند؛ بدرقه‌ای که بی‌شک در حافظه جمعی ملت ایران ماندگار خواهد شد و سال‌ها بعد، روایت آن از زبان پدران و مادران برای فرزندان و نوه‌ها نقل خواهد شد.