، پس از آتش بس جنگ ۳۹ روزه که عملیات نظامی مشترک اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران بود، اخباری در مورد وجود دو پایگاه نظامی اسرائیل در داخل خاک عراق آنهم بدون اطلاع بغداد منتشر شد. بنا به گزارش نیویورک تایمز این دو پایگاه در صحرا عراق ایجاد شده بود که در طول جنگ هم از آن به عنوان مکان پشتیبانی نیروی هوایی اسرائیل مورد استفاده قرار می گرفت اما اکنون تخلیه است.

در ادامه این رویداد بزرگ که نشان می دهد آمریکا هم از آن به نحوی آگاه بوده، اکنون سی.ان.ان گزارش داده است اسرائیل در طول جنگ دوم با ایران، به عنوان بخشی از شبکه‌ای از پایگاه‌های مخفی در سراسر خاورمیانه، مخفیانه واحدهای ویژه را به آذربایجان اعزام کرده است. دو منبع به سی‌ان‌ان گفتند این نیروها از چندین مکان در جنوب آذربایجان در نزدیکی مرز شمالی ایران، تنها ۶۰ مایل از شهر تبریز در شمال غربی ایران که اسرائیل در طول جنگ به آن حمله کرد، فعالیت می‌کردند.

طبق گزارش‌ها، واحدهای کماندوی ویژه و اطلاعاتی نیز در آنجا مستقر شده‌اند و مأموریت‌های جمع‌آوری اطلاعات و عملیات پهپادی انجام می‌دهند. این منابع به سی‌ان‌ان گفتند استقرار مخفیانه در آذربایجان یکی از چندین موقعیت نظامی است که اسرائیل در سراسر خاورمیانه حفظ کرده است و نقش همسایگان ایران - برخی با اجازه، برخی ظاهراً بدون اجازه - را در تسهیل عملیات اسرائیل علیه جمهوری اسلامی برجسته می‌کند.

استقرار در آذربایجان شامل ده‌ها سرباز، از جمله اعضای نیروهای عملیات ویژه اسرائیل، نیروهای نجات ویژه و پرسنل موساد بوده است. اما در واکنش به این خبر، سخنگوی سفارت آذربایجان در ایالات متحده در بیانیه‌ای به سی‌ان‌ان، این ادعاها را رد کرد و گفت: «ما ادعاهای بی‌اساس در مورد استفاده ادعایی از خاک آذربایجان برای عملیات علیه کشورهای ثالث را قویاً رد می‌کنیم.»

اگرچه این خبر می تواند درست نباشد، زیرا سفارت آذربایجان در آمریکا آن را رد کرده اما موردی که در عراق رخ داد و واقعیت هم داشت، نشان می دهد این موضوع ممکن است رگه هایی از واقعیت هم داشته باشند. به ویژه آنکه سی.ان.ان. در همین گزارش اعلام کرده اسرائیل سایت های نظای مخفی در امارات و سومالی لند هم دارد. این نیروها که در ابتدا به عنوان تیم‌های نجات اضطراری بالقوه برنامه‌ریزی شده بودند، طبق گزارش‌ها دامنه فعالیتشان گسترش یافته و به مواضع نظامی و جمع‌آوری اطلاعات تبدیل شده‌اند.

در ادامه این افشاگری، وبسایت عبری زبان «نتزیو نت» نیز در گزارشی نوشت: اخیراً گزارش‌های رسانه‌ای تیتر خبرها را به خود اختصاص دادند مبنی بر اینکه اسرائیل در طول جنگ با ایران، از سومالی‌لند نیز عملیات انجام می‌داد. اگر این گزارش واقعاً درست باشد، این یکی از جالب‌ترین جنبه‌های کارزار علیه ایران است، زیرا اهمیت استراتژیک عظیم سومالی‌لند را برای اسرائیل در عرصه دریای سرخ و خلیج فارس آشکار می‌کند.

طبق گزارش‌های منتشر شده، اسرائیل در طول جنگ شبکه‌ای از سایت‌های مخفی را در چندین کشور، از جمله آذربایجان، عراق، امارات متحده عربی و سومالی‌لند، اداره می‌کرد. در مورد سومالی‌لند، ادعا می‌شود اسرائیل یک نقطه عملیاتی ایجاد کرده است که به هواپیماهای اسرائیلی اجازه می‌دهد در مسیر رسیدن به مقاصدی در ایران توقف و سوخت‌گیری کنند.

چرا سومالی‌لند؟

سومالی‌لند در یک نقطه جغرافیایی کلیدی واقع شده است: در ساحل خلیج عدن، نزدیک تنگه باب المندب، در سواحل یمن، که تا حدودی تحت کنترل حوثی‌ها است، در مسیر کشتیرانی که دریای سرخ و اقیانوس هند را به هم متصل می‌کند. بنابراین، از دیدگاه اسرائیل، این یک «ناو هواپیمابر زمینی» است که بین بندر ایلات و خلیج فارس واقع شده است.

اگر گزارش‌ها صحیح باشند، فعالیت در سومالی‌لند یک پایگاه حمله اصلی نبوده، بلکه یک پایگاه پشتیبانی بوده است: یک نقطه سوخت‌گیری برای هواپیماها، یک ایستگاه نجات و امداد برای خلبانان در مواقع اضطراری، جمع‌آوری اطلاعات در مورد تحرکات ایران و حوثی‌ها در دریای سرخ، نظارت بر پرتاب موشک و پهپاد از یمن، یک مرکز لجستیک برای پشتیبانی از عملیات دوربرد.

گزارش‌ها نشان می‌دهد برخی از سایت‌های ایجاد شده در این منطقه در ابتدا برای مأموریت‌های نجات در صورت سقوط هواپیما در نظر گرفته شده بودند و بعداً گسترش یافتند تا شامل مأموریت‌های پشتیبانی اطلاعاتی و عملیاتی شوند.

ارتباط آن با به رسمیت شناختن سومالی‌لند توسط اسرائیل چیست؟

اسرائیل اولین بازیگر سیاسی بود که در پایان سال ۲۰۲۵ رسماً سومالی‌لند را به عنوان یک کشور مستقل به رسمیت شناخت. اندکی پس از آن، تماس‌های دیپلماتیک و دیدارهای رسمی بین طرفین آغاز شد. حتی در آن زمان، مفسران ارزیابی کردند این اقدام نه تنها سیاسی، بلکه استراتژیک نیز بوده است، به دلیل موقعیت سومالی‌لند در مقابل یمن و نزدیک باب المندب. همچنین گزارش‌های قبلی در مورد علاقه اسرائیل به بندر بارباروسا و احتمال حضور امنیتی در منطقه وجود داشته است.

از دیدگاه انصارالله یمن، هرگونه حضور اسرائیل در سومالی‌لند به عنوان تهدیدی مستقیم برای کریدور دریای سرخ تلقی می‌شود. رهبران این سازمان حتی در گذشته هشدار داده‌اند دارایی‌های اسرائیل در سومالی‌لند به اهداف مشروع آنها تبدیل خواهد شد. بنابراین اگر این اخبار درست باشد به عبارت دیگر، سومالی‌لند نه تنها متحد دیپلماتیک جدید اسرائیل است، بلکه ممکن است به حلقه مرکزی در استراتژی اسرائیل برای کنترل دریای سرخ و باب المندب تبدیل شود.