کیومرث سفیدی در گفت‌وگویی تفصیلی با خبرگزاری موج، ضمن تشریح وضعیت کنونی محیط زیست استان، از برنامه‌ها و اقدامات این مجموعه برای مدیریت بحران‌های زیست‌محیطی خبر داد.

وی  با بیان اینکه پسماند مهم‌ترین معضل زیست‌محیطی استان و یکی از چالش‌های اساسی مدیریت شهری است، اظهار کرد: در حوزه جمع‌آوری، حمل، دفن و بازیافت پسماند با مشکلات متعددی مواجه هستیم و در بسیاری از شهرهای استان محل دفن بهداشتی استاندارد وجود ندارد.

سفیدی افزود: وضعیت شهر اردبیل نسبت به سایر شهرها مطلوب‌تر است اما محل دفن موجود با محدودیت جدی(۶هکتار) مواجه بوده و کمبود زمین دارد و امکان توسعه آن نیز به سادگی فراهم نیست.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل با اشاره به تدوین طرح جامع مدیریت پسماند استان گفت: اعتبارات اولیه این طرح از سوی استانداری پذیرفته شده و پیگیری‌های لازم برای اجرایی شدن آن در حال انجام است.

وی ادامه داد: از تمامی ظرفیت‌های قانونی و اجرایی از جمله همکاری دستگاه قضایی، دادستانی و فرمانداری‌ها برای ساماندهی وضعیت پسماند استفاده کرده‌ایم و جلسات متعددی با شهرستان‌های مختلف برگزار شده است.

سفیدی با بیان اینکه وضعیت مدیریت پسماند در شهرستان‌ها یکسان نیست، تصریح کرد: برخی شهرستان‌ها اقدامات قابل قبولی انجام داده‌اند. به عنوان نمونه در خلخال فنس‌کشی محل دفن انجام شده و در مشگین‌شهر نیز وضعیت نسبت به گذشته بهبود یافته است، اما همچنان تا رسیدن به شرایط استاندارد فاصله داریم.

وی تأکید کرد: واقع‌بینانه اگر نگاه کنیم، رسیدن به وضعیت مطلوب مدیریت پسماند در استان حداقل یک دهه زمان نیاز دارد.

تولید روزانه ۹۰۰ تن پسماند در استان

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل با اشاره به حجم بالای تولید زباله در استان گفت: روزانه حدود ۹۰۰ تن پسماند در استان تولید می‌شود که این رقم در ایام اوج سفرهای گردشگری و حضور مسافران افزایش قابل توجهی پیدا می‌کند.

وی افزود: چرخه مدیریت پسماند زمانی معنا پیدا می‌کند که تفکیک از مبدأ انجام شود. متأسفانه در حال حاضر بخش عمده تفکیک در مقصد صورت می‌گیرد، در حالی که تفکیک در مبدأ کم‌هزینه‌تر، مؤثرتر و علمی‌تر است.

سفیدی از اجرای طرح محله پاک در استان خبر داد و اظهار کرد: این طرح با جدیت دنبال می‌شود و تلاش داریم فرهنگ تفکیک زباله از مبدأ و مشارکت شهروندان را تقویت کنیم.

وی درباره راهکارهای کوتاه‌مدت مدیریت پسماند گفت: با توجه به مشکلات موجود، استفاده از فناوری‌هایی مانند زباله‌سوزها و واحدهای تولید کمپوست می‌تواند بخشی از مشکلات فعلی را کاهش دهد، هرچند این راهکارها جایگزین مدیریت اصولی پسماند نیستند.

پیشنهاد ایجاد اتاق‌های تفکیک زباله  در شهرک های جدید

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل افزود: در برخی مناطق از جمله شهرک شهید سلیمانی نیز پیشنهاد ایجاد اتاق‌های تفکیک زباله و استفاده از مخازن رنگ‌بندی شده برای جداسازی پسماند مطرح شده است.

وی خاطرنشان کرد: در شرایط فعلی ابتدا باید از وضعیت بحرانی عبور کنیم و سپس به سمت اجرای روش‌های ایده‌آل و پیشرفته مدیریت پسماند حرکت کنیم.

سفیدی با اشاره به مشکلات برخی محل‌های دفن زباله در استان اظهار کرد: در تعدادی از مناطق، محل دفن در موقعیت‌های نامناسب و بالادست منابع آبی قرار دارد که می‌تواند آب‌های زیرزمینی و آب‌های جاری را در معرض آلودگی قرار دهد.

وی گفت: در حوزه پسماندهای عفونی وضعیت استان نسبتاً مطلوب است و پسماندهای خطرناک نیز برای امحا و مدیریت به استان‌های دیگر منتقل می‌شوند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل افزود: میزان پسماند صنعتی استان چندان بالا نیست و بسیاری از واحدهای صنعتی بخشی از فرآیند بازیافت را در داخل مجموعه‌های خود انجام می‌دهند.

وی با تأکید بر اینکه استان در حال حاضر امکان دفع بهداشتی و بازیافت کامل پسماندها را ندارد، گفت: مهم‌ترین راهکار، کاهش تولید پسماند از سوی شهروندان است.

مکاتبه با دستگاه‌های اجرایی برای حذف ظروف یکبار مصرف

سفیدی افزود: استفاده کمتر از پلاستیک، حذف ظروف یکبار مصرف، استفاده از کیسه‌های پارچه‌ای، کاهش مصرف‌گرایی و افزایش عمر کالاها باید به فرهنگ عمومی تبدیل شود.

وی صنعت مد و مصرف‌گرایی افراطی را از عوامل افزایش تولید پسماند دانست و گفت: باید به سمت استفاده از کالاهای بادوام حرکت کنیم.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل همچنین از مکاتبه با دستگاه‌های اجرایی برای حذف ظروف یکبار مصرف خبر داد و افزود: حتی در حوزه نانوایی‌ها نیز موضوع کاهش مصرف کیسه‌های پلاستیکی در دستور کار قرار گرفته است.

احکام قضایی برای متخلفان زیست‌محیطی

سفیدی در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به اقدامات حقوقی و قضایی محیط زیست اظهار کرد: طی ماه‌های اخیر چند حکم مؤثر قضایی در حوزه محیط زیست صادر شده است.

وی گفت: در پرونده‌های مرتبط با رودخانه قره‌سو و تخلیه فاضلاب، احکام لازم اخذ شده و در برخی موارد نیز برای دستگاه متخلف حکم جلب صادر و ملزم به پاسخگویی شده است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل افزود: هدف ما پلمب واحدها نیست، بلکه تلاش می‌کنیم ضمن حفظ تولید و اشتغال، الزامات زیست‌محیطی نیز رعایت شود.

وی به یکی از پرونده‌های قدیمی یک کشتارگاه اشاره کرد و گفت: این پرونده که از سال ۱۳۹۷ در جریان بود، اکنون در آستانه تعیین تکلیف قرار گرفته و بخشی از احکام صادره در قالب اقدامات جایگزین حبس برای کمک به محیط زیست اجرا خواهد شد.

۱۳ میلیارد تومان هزینه برای کاهش آلایندگی کارخانه آسفالت

سفیدی با اشاره به اقدامات انجام شده در مشگین‌شهر اظهار کرد: کارخانه آسفالت شهرداری مشگین‌شهر که پیش‌تر با محکومیت زیست‌محیطی مواجه شده بود، با صرف حدود ۱۳ میلیارد تومان نسبت به نصب تجهیزات کنترلی و فیلترهای مورد نیاز اقدام کرده است.

وی ادامه داد: این امر در خصوص کاهش آلایندگی هوا در کنگرلو انجام شده است تا ساکنین منطقه از حق طبیعی خود که آب و هوایی پاک است بهره مند شوند.

احیای نئور و اخذ سند تالاب نئور به نام متولی قانونی آن

وی درباره وضعیت دریاچه نئور نیز گفت: محیط‌بانان مستقر در منطقه طی ماه‌های اخیر چندین مورد صید غیرمجاز را شناسایی و متخلفان را به مراجع قضایی معرفی کرده‌اند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل افزود: اخذ سند تالاب نئور به نام متولی قانونی آن از مطالبات جدی ماست و انتظار داریم دستگاه‌های مرتبط همکاری لازم را در این زمینه داشته باشند.

وی از برنامه ایجاد ایستگاه مطالعات دائمی دریاچه نئور خبر داد و گفت: این دریاچه در ارتفاع حدود ۲۴۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد و یکی از ارزشمندترین زیست‌بوم‌های آبی کشور محسوب می‌شود. فرآیند احیای آن آغاز شده اما تحقق کامل اهداف نیازمند زمان است.

سفیدی همچنین به اجرای طرح انتقال آهو به زیستگاه‌های مغان اشاره کرد و گفت: فاز نخست این طرح انجام شده و پس از پایان فصل زادآوری، مراحل بعدی انتقال در ماه‌های آینده ادامه خواهد یافت.

وی تأکید کرد: صرف رهاسازی آهو به معنای احیای حیات وحش نیست و باید زیستگاه‌های امن، مناسب و دارای منابع غذایی کافی نیز تقویت شوند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل در ادامه  از توسعه سامانه‌های پایش آنلاین صنایع خبر داد و گفت: این سامانه در پتروشیمی مستقر شده و برای برخی صنایع دیگر از جمله کارخانه سیمان نیز تجهیزات لازم خریداری شده است.

وی افزود: نصب دستگاه‌های سنجش آلودگی هوا در نقاط مختلف شهر اردبیل از جمله محدوده مصلی و بازار نیز در برنامه قرار دارد تا اطلاعات دقیق در راستای تصمیم ‌گیری‌های لازم به دست آید.

سفیدی در پایان با اشاره به تجهیز ناوگان خودرویی محیط زیست استان اظهار کرد: طی ماه‌های اخیر یک دستگاه خودروی عملیاتی تویوتا و سه دستگاه خودروی سواری به ناوگان اضافه شده است.

وی گفت: مهم‌ترین هدف ما تغییر نگاه دستگاه‌های اجرایی و مردم به مقوله محیط زیست است و اگر در این زمینه موفق شویم، گام بزرگی برای آینده استان برداشته خواهد شد.