، سخنرانی شب سه­ شنبه ترامپ در کنگره که به عنوان «سخنرانی سالانه رئیس جمهور» اهمیت زیادی برای رسانه های آمریکا داشت، دربرگیرنده اتهامات سیاسی و نظامی بزرگی علیه جمهوری اسلامی ایران بود. وی در اظهاراتش به تندی ایران را «حامی شماره یک تروریسم در جهان» خواند و تأکید کرد اجازه نخواهد داد این کشور سلاح هسته‌ای داشته باشد. این در حالی است که تهران بیش از دو دهه که از آغاز مذاکرات هسته ای با غرب می گذرد، بارها و بارها اعلام کرده هدفش دستیابی به سلاح هسته ای و کشتار جمعی نیست و برای ممنوعیت این کار هم فتوای شرعی دارد که این سلاح را حرام می داند. همچنین تا پیش از جنگ ۱۲ روزه، بازرسان آژانس به طور مرتب از سایت های هسته ای ایران بازدید می کردند و در واقع تمام فعالیت های هسته ای ایران تحت نظارت آژانش بود.

موضوع مهم دیگری که ترامپ در سخنان مدعی شد این بود که جمهوری اسلامی ایران هنوز «کلمات کلیدی» که وی مدنظرش است در مذاکرات بیان نکرده است. به نظر می رسد منظور رئیس جمهور امریکا از کلمات کلیدی، واژه «تسلیم» باشد که چند روز قبل ویتکاف در گفتگو با فاکس نیوز از تعجب ترامپ بابت عدم تسلیم جمهوری اسلامی ایران علیرغم فشارهای نظامی خبر داد. ترامپ همچنین در کنگره ادعا کرد ایران به بازسازی «همه چیز» ادامه می دهد. منظور وی انجام اقدامات ترمیمی جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه است اما اگر واقعیت را بررسی کنید متوجه می شود پس از آن حمله، کماکان غنی سازی متوقف مانده، سایت های مورد حمله هیچ فعالیتی ندارند اما در حوزه تجهیزات نظامی، خیلی بدیهی است که ایران تصمیم به ترمیم خسارات، ارتقا و افزایش تجهیزات دفاعی بگیرد که بیشتر وزن این تجهیزات مربوط به حوزه موشکی است که قابلیت خود را به خوبی در جنگ ۱۲ روزه نشان داد.

در همین راستا رئیس جمهوری آمریکا توانمندی موشکی ایران را تهدیدی برای اروپا هم اعلام کرد. به نظر می رسد هدف وی از این کار همراه کردن اروپایی ها با تشدید فشارهای نظامی علیه جمهوری اسلامی است. ترامپ تلاش کرد به نوعی تهران را تهدیدی بزرگ برای اروپا نشان داد همان طور که اروپایی­ها اکنون نگران تحرکات نظامی روسیه در اطراف کشورهایشان هستند. در گام بعد، ترامپ به کشته شدن هزاران سرباز آمریکایی اشاره کرد که بیش از چهار دهه قبل در خاورمیانه جان باخته اند. مسئله مهم آنکه وی کشته شدن این سربازان را به حساب جمهوری اسلامی گذاشت.

بنابراین به طور کلی کمتر از ۴۸ ساعت قبل از آغاز دور سوم مذاکرات در ژنو، ترامپ از چند جنبه مهم بر ضد جمهوری اسلامی ایران سخن گفت آنهم در مهمترین سخنرانی سالانه خود. لذا این رویکرد در تعارض کامل با تمایل وی به حل اختلافات با دیپلماسی است که باعث شد تا مذاکرات از سر گرفته شود و برای جلسه سوم آن در ژنو برنامه ریزی گردد. اما پرسشی که اکنون مطرح می شود این است که آیا هدف ترامپ و تیمش از چنین سخنانی آنهم در فضایی که تحرکاتی نظامی آمریکا در خاورمیانه به اوج رسیده است، آماده سازی افکار عمومی داخلی کشور برای شروع جنگ علیه ایران است؟

ترامپ نشان داده است غیرقابل پیش بینی است. می توان این احتمال را هم در نظر گرفت که وی فقط می خواهد پیش از شروع مذکرات هسته ای، فشارهای سیاسی، دیپلماتیک و نظامی را بر تهران چنان بالا ببرد که تصمیم گیران در جمهوری اسلامی را دچار خطای محاسباتی کند. از این رو سخنرانی کنگره می­تواند صرفاً یک تهدید برای اثرگذاری در نشست سوم مذاکرات هسته ای باشد.