علیرضا اعوانی، مدیرعامل شرکت گاز استان تهران در نشست خبری با اصحاب رسانه در پاسخ به پرسش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری موج درباره قطع گاز صنایع استان اظهار کرد: قطع گاز بخش صنایع مستمر نیست و مصرف و تولید صنایع متغیر است. محدودیت‌ها از ابتدای سال با ناترازی شبکه گاز آغاز شد و ابتدا از کارخانه‌های سیمان شروع شد؛ در ابتدای سال محدودیت ۵۰ درصدی اعمال شد و سپس در اوایل دی ماه، به جز کارخانه سیمان تهران، سایر واحدها با محدودیت کامل مواجه شدند.

وی افزود: سیمان تهران به دلیل مجاورت با پایتخت و امکان استفاده از سوخت مایع، از محدودیت خارج شد تا اثرات آلایندگی به حداقل برسد. سایر کارخانه‌های سیمان از اواخر دی ماه با محدودیت کامل و گاهی حدود ۵۰ درصدی دریافت گاز مواجه شدند. این محدودیت‌ها دائمی نیست و از سوی شرکت ملی گاز ایران مدیریت می‌شود.

اعوانی با تأکید بر اینکه تصمیم‌گیری‌های محدودیت گاز در استان تهران به‌صورت مستقل انجام نشده است، تصریح کرد: شبکه انتقال گاز کشور یک شبکه پیوسته است و مدیریت آن توسط شرکت ملی گاز ایران انجام می‌شود. ما تنها مشترکین صنعتی تاثیرگذار را که می‌توانستند سوخت مایع جایگزین دریافت کنند، مشمول محدودیت کردیم.

مدیرعامل شرکت گاز استان تهران گفت: حداکثر حدود ۱۰۰ واحد صنعتی از جمله صنایع آجر، گچ، کاشی و سرامیک و برخی صنایع بلور تا ۵۰ درصد کاهش مصرف گاز داشتند، اما بیش از ۱۰۰ واحد صنعتی با قطع گاز مواجه نشدند و کمترین چالش را نسبت به سایر استان‌ها تجربه کردیم.

وی تصریح کرد: استان تهران با اولویت‌بندی و مدیریت دقیق، توانست با کمترین اختلال این محدودیت‌ها را کنترل کند، در حالی که استان‌های سردسیری و خراسان ممکن بود با مشکلات بیشتری مواجه شوند.

مدیرعامل شرکت گاز استان تهران با اشاره به گستردگی شبکه گازرسانی و سهم بالای این استان در مصرف و توزیع گاز کشور گفت: استان تهران بزرگ‌ترین شرکت گازرسانی کشور به‌شمار می‌رود و از نظر تعداد مشترکان، میزان فروش و حجم شبکه، در رتبه نخست قرار دارد.

 اعوانی اظهار کرد: استان تهران دارای ۴۹ شهر، ۱۶ شهرستان، ۳۵ بخش و ۷۳ دهستان است و با مساحتی حدود ۱۳ هزار و ۸۴۱ کیلومتر مربع، حدود ۰.۸۴ درصد از مساحت کل کشور را شامل می‌شود. بر اساس آخرین سرشماری، جمعیت استان حدود ۱۳ میلیون و ۲۶۴ هزار نفر اعلام شده، اما برآوردها نشان می‌دهد جمعیت واقعی بیش از این رقم است.

وی افزود: شرکت گاز استان تهران از نظر شاخص‌های عملیاتی، بزرگ‌ترین شرکت گاز کشور محسوب می‌شود، به‌طوری‌که حدود ۵.۲ درصد از کل شبکه گازرسانی کشور در این استان قرار دارد.

به‌طور متوسط حدود ۱۱ درصد فروش گاز کشور در استان تهران انجام می‌شود و این عدد در سال جاری به حدود ۱۴ درصد رسیده است.

مدیرعامل شرکت گاز استان تهران ادامه داد: ۱۳.۸۳ درصد از مشترکان گاز کشور در استان تهران ساکن هستند و حدود ۹.۳ درصد از انشعابات گاز کشور نیز به این استان اختصاص دارد. از نظر تعداد مشترکان، استان تهران رتبه نخست کشور را دارد و پس از آن استان‌های خراسان رضوی، اصفهان و سایر استان‌ها قرار می‌گیرند.

اعوانی با اشاره به وضعیت گازرسانی روستایی تصریح کرد: در مجموع ۵۵۱ روستا در استان تهران مشمول گازرسانی بوده‌اند که از این تعداد، ۵۳۸ روستا گازدار شده‌اند و در حال حاضر ۹۹.۶ درصد روستاهای استان تحت پوشش شبکه گاز قرار دارند. ۱۳ روستای باقی‌مانده به دلیل نبود توجیه فنی و اقتصادی و با توجه به سرانه تعیین‌شده از سوی وزارت نفت، هنوز گازدار نشده‌اند.

وی افزود: در حال حاضر سرانه گازرسانی برای هر خانوار حدود ۴۵ میلیون تومان است و در صورت افزایش این سرانه و بهبود شرایط اقتصادی، امکان گازرسانی به این روستاها نیز فراهم خواهد شد. در حال حاضر عملیات اجرایی گازرسانی به دو روستا در دست اجراست.

مدیرعامل شرکت گاز استان تهران با تشریح زیرساخت‌های فنی شبکه گاز استان گفت: در سطح استان ۷۰ ایستگاه CGS (ایستگاه‌های دروازه شهری) فعال است که فشار گاز ورودی را از ۷۰۰ تا هزار PSI به حدود ۲۵۰ PSI کاهش می‌دهد. همچنین ۹۷۹ ایستگاه TBS در داخل شهرها وجود دارد که فشار گاز را از ۲۵۰ به ۶۰ PSI تبدیل می‌کند. علاوه بر این، ۴۸۰ ایستگاه اندازه‌گیری و ایستگاه‌های تغییر فشار صنعتی در استان فعال است.

اعوانی افزود: تعداد انشعابات یا علمک‌های گاز در استان تهران به بیش از یک میلیون و ۳۸۶ هزار مورد رسیده است. طول خطوط تغذیه حدود ۳ هزار و ۷۰۱ کیلومتر و طول شبکه توزیع بیش از ۲۰ هزار و ۶۳۹ کیلومتر است که در مجموع طول شبکه گاز استان به حدود ۲۴ هزار کیلومتر می‌رسد.

وی با اشاره به تعداد مشترکان گفت: در حال حاضر بیش از ۶ میلیون و ۳۷۵ هزار خانوار در استان تهران مشترک گاز هستند که از این تعداد حدود ۵ میلیون و ۷۵۸ هزار خانوار شهری و ۲۷۹ هزار مشترک روستایی هستند.

مدیرعامل شرکت گاز استان تهران درباره نیروی انسانی این شرکت اظهار کرد: در مجموع ۳ هزار و ۶۷۳ نفر در قالب قراردادهای مختلف، شامل قرارداد مستقیم، مدت معین و ارکان ثالث، در شرکت گاز استان تهران فعالیت می‌کنند و با احتساب نیروهای پیمانکاری و نظارتی، بیش از ۴ هزار و ۱۰۰ نفر در مجموعه گاز استان تهران مشغول به کار هستند.

اعوانی با اشاره به آمار مصرف گاز در سال ۱۴۰۳ گفت: از مجموع حدود ۲۶ میلیارد و ۷۶۹ میلیون مترمکعب گاز مصرف‌شده در استان تهران، به‌طور میانگین ۴۷ درصد در بخش خانگی، ۱۶ درصد در بخش صنعتی، ۱۰ درصد در بخش تجاری و عمومی، ۳ درصد در بخش حمل‌ونقل (جایگاه‌های CNG) و حدود ۲۵ درصد در نیروگاه‌ها مصرف شده است. البته سهم نیروگاه‌ها متناسب با شرایط زمانی دچار تغییر می‌شود.

 وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای پایداری شبکه گاز در فصل سرد سال خاطرنشان کرد: پیش از آغاز فصل سرما، برنامه‌ریزی گسترده‌ای برای مقاوم‌سازی، تعمیرات و افزایش پایداری شبکه انجام شده است تا تأمین گاز بیش از ۴ میلیون مشترک بدون وقفه انجام شود. یکی از مهم‌ترین اقدامات، اجرای پروژه بلوک‌بندی شبکه گاز شهر تهران با هدف کاهش آسیب‌پذیری در شرایط بحرانی از جمله زلزله است که این پروژه تاکنون بیش از ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و بخش عمده تجهیزات آن نصب و آماده بهره‌برداری است.

علیرضا اعوانی اظهار کرد: در شرایطی که فشار مصرف افزایش پیدا می‌کند، سناریوهای مدیریت بحران از پیش طراحی شده و گروه‌های فوق‌العاده عملیاتی، تجهیزات و ناوگان خودرویی برای واکنش سریع پیش‌بینی شده‌اند. این اقدامات در کنار برنامه‌های مقاوم‌سازی شبکه، نقش مهمی در کاهش آسیب‌پذیری تأسیسات گاز ایفا می‌کند.

وی افزود: در سال‌های گذشته، جمع‌آوری و اصلاح علمک‌های گاز به‌عنوان یک اقدام پیشگیرانه انجام شده و همزمان طراحی و اجرای سیستم اسکادا برای پایش و کنترل لحظه‌ای شبکه در دستور کار قرار گرفته است. احداث ساختمان پشتیبانی و مقاوم‌سازی ساختمان ایستگاه‌ها نیز با هدف حفظ عملکرد شبکه در زمان وقوع زلزله و حوادث غیرمترقبه انجام شده است.

مدیرعامل شرکت گاز استان تهران با اشاره به موضوع ناترازی تولید و مصرف گاز گفت: با آغاز فصل سرما و افزایش مصرف، هماهنگی‌های لازم با شرکت ملی نفت انجام می‌شود تا در صورت نیاز، سوخت مایع در اختیار صنایع قرار گیرد. بر اساس قراردادهای موجود، اولویت با استفاده از گاز طبیعی است، اما آمادگی لازم برای شرایط اضطراری نیز فراهم شده و خوشبختانه در سال اخیر، صنایع استان تهران با کمترین محدودیت گاز مواجه بوده‌اند.

اعوانی ادامه داد: پیش از شروع فصل سرما، هماهنگی‌های لازم برای تأمین سوخت جایگزین انجام می‌شود تا در زمان اوج مصرف، پایداری شبکه گاز خانگی حفظ شود. این برنامه‌ریزی‌ها موجب شده مدیریت مصرف بدون ایجاد بحران و با حداقل محدودیت انجام شود.

وی با اشاره به الزامات جدید برای ادارات و مراکز تجاری تصریح کرد: امسال برای نخستین‌بار، ضوابط مصرف گاز در ادارات و مراکز دولتی پشتوانه قانونی پیدا کرده است. بر اساس این ضوابط، تمامی دستگاه‌های اجرایی موظف هستند دمای محیط کار را روی ۲۰ درجه سانتی‌گراد تنظیم کرده، سیستم‌های گرمایشی را قبل از شروع ساعت اداری روشن و یک ساعت پیش از پایان ساعت کاری خاموش کنند.

مدیرعامل شرکت گاز استان تهران افزود: برای نظارت بر اجرای این مصوبات، ۱۲۰ گروه پایش در سطح استان فعال شدند که با مراجعه به مراکز اداری، تجاری و دولتی، دمای محیط را اندازه‌گیری می‌کردند. در صورت عدم رعایت، ابتدا اخطار داده می‌شد و در صورت تداوم تخلف، گاز مجموعه متخلف به مدت یک هفته قطع می‌شد.

اعوانی با اشاره به برخی چالش‌ها در حوزه مصرف غیربهینه گفت: در برخی مراکز مانند استخرها، مواردی از سوءمصرف مشاهده شد که در زمان اوج مصرف، به‌منظور حفظ پایداری شبکه خانگی، محدودیت‌هایی برای این مراکز اعمال شد. این اقدامات از قبل برنامه‌ریزی و با پایش دقیق انجام گرفت. 

مدیرعامل شرکت گاز استان تهران افزود: در همین راستا، بیش از ۳۸ میلیون پیامک هشدار و توصیه صرفه‌جویی برای مشترکان پرمصرف و مراکز تجاری ارسال شد. همچنین همانند سال گذشته، پویش «دو درجه کمتر» با اطلاع‌رسانی گسترده و از طریق پیامک و رسانه‌ها به مردم یادآوری شد که تأثیر قابل توجهی در کاهش مصرف گاز داشت.

وی با اشاره به عملکرد عملیاتی شرکت گاز استان تهران اظهار کرد: از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون، حدود ۱۳۷ هزار عملیات در سامانه‌های شرکت ثبت شده و بیش از ۵ هزار و ۸۷ مورد حادثه آنی با سرعت رسیدگی شده است. حتی در شرایط خاص و دشوار، از جمله ۱۲ روز جنگ تحمیلی، همکاران ما با اقدام به‌موقع و قطع سریع گاز مناطق آسیب‌دیده، از بروز حوادث ثانویه و آتش‌سوزی جلوگیری کردند و خوشبختانه حتی یک مورد حادثه گسترده ناشی از گاز در این شرایط به ثبت نرسید.

مدیرعامل شرکت گاز استان تهران با ارائه جزئیات اقدامات اجرایی و مدیریت مصرف در فصل سرما، بر نقش تاثیرگذار استان تهران در پایداری شبکه گاز کشور تأکید کرد و گفت: اقدامات انجام‌شده در استان تهران نه تنها شبکه محلی را پایدار نگه داشته بلکه تأثیرات قابل توجهی بر مدیریت مصرف گاز در سطح ملی نیز داشته است.

علیرضا اعوانی افزود: در ۲۴ ساعت گذشته، مصرف گاز در استان تهران به ۱۲۶ میلیون و ۶۵۲ هزار مترمکعب رسید که از مجموع حدود ۸۶۰ میلیون مترمکعب گاز تولیدی کشور، سهم قابل توجهی معادل بیش از ۱۴ درصد را تشکیل می‌دهد.

وی به اقدامات پایش و نظارت اشاره کرد و گفت: از ابتدای فصل سرما تاکنون، ۱۱۱۳ مرکز تجاری و عمومی بازدید شده، ۱۲۶۵ مورد پایش برای مراکز تجاری، ۶۸۲ مورد برای سیستم‌های گرمایش تابشی و ۱۵۱۷ مورد برای ویلاها و ساختمان‌های خالی از سکنه انجام شده است.

اعوانی توضیح داد: گرمایش تابشی به رغم راندمان بالای حرارتی، مصرف انرژی بالایی دارد و استفاده از آن در فضای باز منجر به اتلاف انرژی می‌شود، بنابراین در این موارد پایش و محدودیت اعمال شده است.

مدیرعامل شرکت گاز استان تهران ادامه داد: ۲۵ مورد از ساختمان‌های دولتی و ۲۲۷ مورد از مراکز تجاری به دلیل عدم رعایت الگوی مصرف قانونی با قطع موقت گاز مواجه شدند. همچنین ۱۱۰ مورد انشعابات در بخش خصوصی و ۱۵۱۷ مورد در اماکن خالی از سکنه قطع شد. علاوه بر این، ۸۳ مورد اخطار به ساختمان‌های دولتی و مراکز تجاری صادر شد تا رعایت قوانین مدیریت مصرف گاز تضمین شود.

اعوانی با اشاره به هماهنگی با نیروگاه‌ها بیان کرد: با مدیریت صحیح مصرف خانگی، صنعتی و تجاری، حجم قابل توجهی گاز به نیروگاه‌ها تحویل شد. به رغم افزایش مصرف خانگی و شدت سرمای طولانی، با تحویل گاز و سوخت مایع بیشتر، خاموشی نیروگاه‌ها رخ نداد.

وی افزود: از ابتدای سال تا اسفند ماه، حدود ۴ درصد گاز بیشتری نسبت به سال گذشته به نیروگاه‌ها تحویل شده است، که سهمی موثر در تأمین برق پایدار استان و کشور داشته است.

مدیرعامل شرکت گاز استان تهران همچنین به تفکیک تحویل گاز به نیروگاه‌های اصلی استان از جمله نیروگاه دماوند، رودشور و پرند اشاره کرد و افزود: جدول‌های آماری ارائه‌شده نشان می‌دهد در هر ماه با برنامه‌ریزی دقیق و مدیریت مصرف، گاز تحویلی به نیروگاه‌ها افزایش یافته و تأثیر مثبت آن بر شبکه برق و گاز کشور محسوس بوده است.