، امروز جمعه مذاکرات هسته ای میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به میزبانی عمان برگزار می شود. می توان این نشست را ششمین دور از گفتگوهای هسته ای بین دو کشور دانست که پنج دور آن قبل از جنگ ۱۲ روزه برگزار شد. در خرداد ماه قرار بود دور ششم روز ۲۶ خرداد یکشنبه در مسقط انجام شود که سه روز پیش از نشست، اسرائیل به ایران حمله کرد.

اکنون در فضای دیگری، ترامپ خواهان نشستی دیگر شد هرچند که مطالباتش برای این گفتگو فراتر از مسائل هسته ای بود اما تهران نپذیرفت و در نهایت وی عقب نشینی کرد و قبول کرد که موضوع گفتگو متمرکز بر برنامه هسته ای ایران باشد. در این میان نقش کشورهای منطقه، «حمایت از دیپلماسی» است. تمام همسایگان ایران خواهان تداوم گفتگوها برای کاهش تنش و جلوگیری از وقوع جنگ هستند. براساس میزبانی ترکیه، قرار بود وزرای خارجه کشور منطقه نیز در این جلسه حضور یابند که جمهوری اسلامی اعلام کرد فقط مایل است به صورت دوجانبه و آنهم به صورت غیرمستقیم وارد تعاملی دوباره با آمریکا شود.

در این میان، اروپا همچنان غایب است. در نشست های قبلی هم اروپایی ها حضور نداشتند. در آن زمان مقامات وزارت خارجه کشورمان عنوان کردند آمریکا مایل به نقش آفرینی اروپایی ها نیست و می خواهد فقط خودش از جانب غرب این گفتگوها را پیش ببرد. اما در این مرحله این جمهوری اسلامی است که دیگر نمی خواهد با اروپا سر یک میز مذاکره در حوزه هسته ای بنشید. زیرا آنها با عدم اجرای تعهدات برجامی خود، زمینه ساز شکست این توافق شدند و در نهایت هم با بهانه واهی، دو قطعنامه علیه ایران در شورای حکام به تصویب رساندند و موجب فعال شدن مکانیسم ماشه نیز شدند. آخرین اقدام آنها بر ضدجمهوری اسلامی، گنجاندن نام سپاه پاسداران در فهرست گروه های تروریستی اتحادیه اروپا بود.

بیشتر بخوانید:

اهمیت تغییر مکان مذاکرات ایران و آمریکا در چیست؟

آیا به زودی شاهد مذاکره مستقیم ایران و آمریکا خواهیم بود؟

نکته دیگر اینکه اروپایی این روزها آشکارا به فشار و ارعاب علیه جمهوری اسلامی ایران دست زده اند. آنها به اشکال مختلف نشان داده اند خواهان افزایش فشارهای تحریمی و تمرکز بر مسائل امنیتی گسترده تر در گفتگوها با تهران هستند. از این رو روز گذشته وزیر خارجه فرانسه ضمن حمایت از گفتگوهای میان تهران و واشنگتن، مدعی شد جمهوری اسلامی باید از تبدیل شدن به تهدیدی برای محیط منطقه‌ای و منافع امنیتی اروپا دست بردارد.

در این اظهارنظر، موضوع اصلی بحث توانمندی موشکی ایران است. پس از جنگ 12 روزه، غرب متوجه قدرت موشکی ایران  در عمل شد و لذا اکنون در کنار مسئله هسته ای، مسئله موشک ها هم مطرح می شود بی آنکه اشاره گردد این ابزار دفاعی محسوب می شود. در این خصوص یک کارشناس اسرائیلی توانمندی موشکی ایران را «گنبد آهنین» ایران نامید. شاید بتوان این توصیف را درست ارزیابی کرد.

واقعیت این است که بخش دیگری از تقابل امروز اروپا با جمهوری اسلامی به نزدیکی روابط تهران به مسکو برمی گردد. غرب در شرایطی که زمینه ساز گفتگوهای صلح روسیه و اوکراین شده، تلاش دارد روس ها را از هر اهرمی که موجب قدرتش می شود، محروم سازند. در این راستا همکاری با تهران بخشی از این مسئله است.

در همین خصوص صدراعظم آلمان بر افزایش فشارها برای پایان سریع برنامه هسته‌ای ایران تأکید کرد. با توجه به مواضع حمایتی آلمان از اسرائیل، وی از قابلیت موشکی ایران به عنوان عامل تهدید کشورهای منطقه نام برد! در مجموع اروپا گفتگوهای جدید ایران و آمریکا را مثبت ارزیابی کرده اما این مسئله را باید در راستای حرکت اروپایی ها بین دیپلماسی و فشار علیه ایران تحلیل کرد.