، عباس عراقچی روز دوشنبه (۱۲ خرداد) به مصر سفر کرد و روز بعد بنا به دعوت دولت لبنان، وارد این کشور شد. در این سفر یک روزه، وی با رئیس جمهور، نخست وزیر، رئیس مجلس و همتای لبنانی خود ملاقات و گفتگو کرد.

این نخستین سفر رسمی عراقچی پس از تشکیل دولت جدید لبنان و پس از نبردی سیاسی و نظامی بود که در حاشیه جنگ غزه، این کشور را هم درگیر کرد. در واقع فضای سیاسی امروز لبنان پس از درگیری نظامی حزب‌الله و اسرائیل در سال ۲۰۲۴ بسیار متفاوت است. پس از این نبرد، دولتی در لبنان برسرکار آمد که نیروهای حزب الله در آن نقشی نداشتند اما به رغم این تحول بزرگ، عراقچی ابراز امیدواری کرد «فصل جدیدی» از روابط دو کشور «در شرایط جدید در لبنان و منطقه» ایجاد شود.

گفته می شود محورهای اصلی سفر عراقچی به بیروت و دیدار‌هایش، رایزنی با مقام‌های این کشور بر سر «تحولات مهم‌ منطقه به ویژه تحولات غزه، سوریه و تحولات بین‌المللی از جمله مذاکرات هسته‌ای» بوده است. به گزارش رسانه‌ها، عراقچی در تقریبا تمام ملاقات هایش با مقامات لبنانی بر روابطی مبتنی بر «عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر» تأکید کرد.

وی همچنین اعلام کرد جمهوری اسلامی از تلاش‌های لبنان برای خارج کردن نیروهای اسرائیلی از خاک خود حمایت می‌کند. وزیر خارجه ایران در دیدار با جوزف عون، رئیس جمهوری لبنان، نیز از «آمادگی شرکت‌های ایرانی برای کمک به دولت لبنان در امر بازسازی» سخن گفت اما گفته می شود یوسف رجی، وزیر خارجه لبنان، در گفتگوهایش با عراقچی گفته است: «تا زمانی که خلع سلاح حزب‌الله انجام نشود، بودجه‌ای برای بازسازی در کار نخواهد بود.»

لازم به ذکر است دولت کنونی لبنان خواستار خلع سلاح حزب‌الله و ادغام آن در ارتش است و جوزف عون، رئیس جمهوری لبنان نیز وعده داده است انحصار دولتی تسلیحات را در این کشور اجرا کند. این اتفاق می تواند تغییر شگرف در ساختار حکومتی لبنان ایجاد کند. از دهه ۸۰ میلادی تا امروز حزب الله به واسطه در اختیار داشتن توان نظامی، نقش مهمی در روند حفظ خاک لبنان در مقابل اسرائیل و همچنین جلوگیری از تسری بحران داخلی سوریه به این کشور داشته است.

فشار برای خلع سلاح حزب الله از نوامبر ۲۰۲۴ تا امروز هنوز شکل عملیاتی به خود نگرفته است و با وجه به اقدامات ایذایی حزب الله در جنوب لبنان در مقابل اسرائیل، به نظر نمی رسد به زودی این امر محقق شود. گفتنی است در نوامبر گذشته توافقی میان حزب‌الله و اسرائیل برای آتش‌بس امضا شد که بر اساس آن، حزب‌الله باید مواضع خود در جنوب لبنان را ترک کند و ارتش لبنان کنترل منطقه را به عهده بگیرد. با این حال، نیروهای اسرائیلی کماکان در جنوب لبنان مستقر هستند.

در این میان منوط کردن بازسازی ها به خلع سلاح حزب الله، اقدامی در جهت اعمال فشار افکار عمومی این کشور بر این سازمان باشد اما با وجود همه این چالش‌ها، مشارکت مردمی چشم‌گیری در انتخابات شهرداری های لبنان که اخیراً برگزار شد، پیامی ملی و سیاسی برای همه ناظرات داشت. در این انتخابات لیست‌های «توسعه و وفاداری» (وابسته به جنبش أمل و حزب‌الله لبنان) در ۱۰۹ شهرداری جنوب لیطانی شرکت کردند. این لیست‌ها در ۷۱ شهرداری به‌صورت توافقی (بدون رقابت) پیروز شدند، درحالی‌که این رقم در سال ۲۰۱۶ تنها ۳۵ شهرداری بود. این رشد قابل تأمل، نشانگر حمایت گسترده مردم از مسیر مقاومت و توسعه است. این پیروزی‌ها در شهرداری‌های بزرگ نیز تکرار شد تا بیانگر اجماع عمومی در حمایت از توسعه در چهارچوب مقاومت باشد.

در چنین فضایی پیشبرد طرح حذف حزب الله از جایگاه اثرگذاری امکان پذیر نیست. نکته دیگر اینکه لبنان به واسطه قدرت تآثیرش بر حوزه مدیترانه، تحولات داخل سوریه و همچنین مسئله فلسطین و اسرائیل برای جمهوری اسلامی اهمیت حیاتی دارد. این کشور درگیر بحران اقتصادی که سختی توانسته از کورانهای سیاسی عبور کند و دولتی تشکیل دهد، هنوز چندان قدرتمند نیست که بر مشکلات داخلی و خارجی فائق آید. حفظ روابط در این شرایط برای منافع آینده ایران اهمیت دارد. در نهایت حزب الله با رویکرد حمایت مردمی قادر است فشارها را پشت سر بگذارد و خود را بازسازی کند. در آن زمان روابط دوستانه جمهوری اسلامی ایران و لبنان، به این سازمان کمک خواهد کرد.