، بندر شهید رجایی به عنوان بزرگ‌ترین بندر تجاری ایران، نقش کلیدی در زنجیره تأمین و اقتصاد ملی کشور ایفا می‌کند. این بندر با بهره‌گیری از موقعیتی استراتژیک در سواحل خلیج فارس و در مجاورت تنگه هرمز، مسیر ارتباطی ایران با بازارهای جهانی را هموار کرده است.

بندر شهید رجایی در فاصله ۲۳ کیلومتری غرب بندرعباس قرار دارد و با مساحتی بالغ بر ۲۴۰۰ هکتار، یکی از گسترده‌ترین مجموعه‌های بندری خاورمیانه به شمار می‌رود. این بندر به عنوان اصلی‌ترین گلوگاه تجاری کشور، به ۸۰ بندر بین‌المللی متصل است و بخش عمده‌ای از تبادلات کالاهای صادراتی، وارداتی و ترانزیتی از طریق آن انجام می‌شود.

ظرفیت‌های عملیاتی و اقتصادی

بندر شهید رجایی با در اختیار داشتن دو پایانه کانتینری مدرن، قابلیت جابجایی بیش از ۶ میلیون TEU کانتینر در سال را داراست. ظرفیت فعلی تخلیه و بارگیری انواع کالا در این بندر بالغ بر ۹۰ میلیون تن در سال برآورد شده است که معادل بیش از ۵۳ درصد عملیات بندری کل کشور است.

گمرک مستقر در این بندر، با سهمی نزدیک به ۸۰ درصد از ارزش تجارت خارجی ایران، به عنوان اصلی‌ترین مرکز ترخیص کالا و صادرات غیرنفتی کشور شناخته می‌شود.

طرح‌های توسعه‌ای و سرمایه‌گذاری‌ها

در راستای تقویت زیرساخت‌ها و افزایش ظرفیت عملیاتی، طرح‌های توسعه‌ای متعددی در بندر شهید رجایی در دست اجراست. این طرح‌ها شامل توسعه پایانه‌های کانتینری، احداث اسکله‌های جدید، تعریض مسیرهای دسترسی و تجهیز بنادر به سیستم‌های هوشمند لجستیکی است.

بیش از ۳۵۰ هزار میلیارد ریال سرمایه‌گذاری داخلی برای توسعه فاز سوم پایانه کانتینری بندر در نظر گرفته شده که پس از تکمیل، ظرفیت جابجایی کانتینرها را تا بیش از ۸ میلیون TEU در سال افزایش خواهد داد.

از سوی دیگر، مذاکرات با کشورهای منطقه‌ای همچون ازبکستان برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی در بخش لجستیک و حمل‌ونقل بندر نیز در حال انجام است، تا شهید رجایی به مرکز ثقل ترانزیت کالا در کریدور شمال–جنوب تبدیل شود.

نقش پس‌کرانه‌ها در توسعه پایدار

توسعه پس‌کرانه‌های بندر شهید رجایی به عنوان بخش مکمل طرح‌های توسعه‌ای، با هدف ایجاد مناطق صنعتی، انبارهای کالایی، و مراکز لجستیکی در دست پیگیری است. با در اختیار داشتن بیش از ۸۰۰ هکتار پس‌کرانه آماده بهره‌برداری، این بندر به مرکزی برای ارائه خدمات ارزش افزوده مانند بسته‌بندی، فرآوری کالا، و صادرات مجدد بدل خواهد شد.

ایجاد شهرک‌های صنعتی در حاشیه بندر نیز از جمله برنامه‌هایی است که می‌تواند به اشتغال‌زایی، رونق اقتصادی منطقه و افزایش سهم ایران در زنجیره تأمین جهانی کمک کند.

اهمیت راهبردی در سطح ملی و منطقه‌ای

بندر شهید رجایی نه تنها در تأمین نیازهای تجاری کشور نقشی بی‌بدیل دارد، بلکه در رقابت‌های منطقه‌ای با بنادری چون جبل علی و سلاله، جایگاه راهبردی ایران را در تجارت جهانی حفظ می‌کند.

با توجه به افزایش تحرکات اقتصادی در منطقه خلیج فارس، توسعه پایدار و هوشمندانه بندر شهید رجایی، تضمین‌کننده قدرت لجستیکی و اقتصادی کشور در سال‌های آینده خواهد بود.

انفجار در بندر شهید رجایی؛ خسارات انسانی و توقف فعالیت‌ها

در همین حال، بندر شهید رجایی امروز ۶ اردیبهشت، شاهد وقوع یک حادثه تلخ بود. انفجار در یکی از محوطه‌های دپوی کالا، منجر به بروز آتش‌سوزی گسترده شد که تلاش برای مهار آن همچنان ادامه دارد. بر اساس گزارش‌های رسمی، این حادثه تاکنون جان ۴ نفر را گرفته و ۵۱۶ نفر را مجروح کرده است.

فعالیت‌های تخلیه و بارگیری کالا در این بندر به منظور حفظ ایمنی به طور موقت متوقف شده و تیم‌های امدادی و کارشناسان فنی در محل حاضر هستند. با وجود این حادثه، مسئولان بندر بر عزم خود برای ادامه مسیر توسعه و ارتقای جایگاه بندر شهید رجایی به عنوان محور اصلی تجارت دریایی کشور تأکید کرده‌اند.