، توسعه بازارهای گردشگری خارجی، تقویت ارتباطات بین‌المللی، افزایش توان تخصصی فعالان صنعت گردشگری و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی جزیره، از مهم‌ترین محورهای دومین سمپوزیوم گردشگری کشورهای عضو اکو است که هم‌زمان با هفته کیش برگزار می‌شود.

در نشست خبری این رویداد که عصر شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵ در مرکز همایش‌های بین‌المللی کیش برگزار شد، مسئولان حوزه گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش و دبیرخانه سمپوزیوم، ضمن تشریح برنامه‌های این دوره، درباره ضرورت تنوع‌بخشی به بازارهای هدف، جذب گردشگر خارجی، ایجاد مسیرهای پروازی جدید و نقش بخش خصوصی در تحقق اهداف گردشگری جزیره توضیحاتی ارائه کردند.

جذب گردشگر خارجی؛ ضرورتی برای پایداری اقتصاد گردشگری کیش

علی حسنلو، معاون گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش، با اشاره به هزینه‌های بالای هتل‌داری و ارائه خدمات گردشگری در جزیره، ورود منابع مالی جدید را یکی از الزامات پایداری این صنعت دانست و گفت: با توجه به شرایط اقتصادی و هزینه‌های فعالیت در حوزه گردشگری، جذب گردشگر خارجی و ورود ارز می‌تواند به تقویت و تداوم فعالیت این بخش کمک کند.

وی با بیان اینکه در سیاست‌گذاری اولیه سازمان، جذب گردشگر خارجی در اولویت قرار داشت، اظهار کرد: گردشگری داخلی نیز از جایگاه مهمی برخوردار است، اما با توجه به هزینه‌های بالای هتل‌ها و خدمات گردشگری کیش، نمی‌توان در بلندمدت صرفاً به بازار داخلی متکی بود.

معاون گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش افزود: در شرایط فعلی کشور و با توجه به محدودیت‌های موجود در برقراری پروازهای بین‌المللی، گردشگری داخلی تا اطلاع ثانوی در اولویت برنامه‌ریزی قرار گرفته است؛ با این حال، برنامه‌های مربوط به بازارهای خارجی متوقف نشده و مقدمات ارتباط با کشورهای هدف همچنان دنبال می‌شود تا در صورت فراهم شدن شرایط پروازی، امکان توسعه سریع‌تر این بازارها وجود داشته باشد.

حسنلو با اشاره به ظرفیت کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) بیان کرد: نزدیکی جغرافیایی، اشتراکات فرهنگی و در برخی موارد قرابت‌های زبانی، این کشورها را به بازارهای مناسبی برای گردشگری کیش تبدیل کرده است. در کنار بازارهای سنتی از جمله کشورهای حاشیه خلیج فارس و عراق، تاجیکستان، پاکستان و ازبکستان نیز در برنامه‌ریزی‌های جدید مورد توجه قرار گرفته‌اند.

وی تجربه ایجاد مسیر پروازی تاجیکستان به کیش را نمونه‌ای از امکان تبدیل ارتباطات اولیه به همکاری عملی دانست و گفت: در ابتدا برخی راه‌اندازی این مسیر را از نظر اقتصادی دشوار می‌دانستند، اما با پیگیری‌های انجام‌شده و ارتباط میان بخش خصوصی، دستگاه‌های دولتی و فعالان گردشگری دو کشور، این مسیر شکل گرفت.

حسنلو ادامه داد: میزبانی از فعالان گردشگری تاجیکستان در کیش، حضور در نمایشگاه گردشگری این کشور و ایجاد ارتباط با گروه‌های گردشگری، رسانه‌ها و هنرمندان، بخشی از اقدامات انجام‌شده برای معرفی ظرفیت‌های جزیره بوده است. به گفته وی، این تجربه می‌تواند در صورت فراهم بودن شرایط، برای توسعه ارتباط با بازارهای پاکستان و ازبکستان نیز مورد استفاده قرار گیرد.

توسعه بازارهای بین‌المللی فراتر از کشورهای عضو اکو

عباس غلامی، دبیرکل سمپوزیوم بازار گردشگری کشورهای عضو اکو، نیز معرفی کیش به‌عنوان یک برند بین‌المللی و ایجاد ارتباط با بازارهای گردشگری کشورهای مختلف را از اهداف اصلی دبیرخانه عنوان کرد.

وی با اشاره به فعالیت‌های آغازشده از دوره نخست سمپوزیوم گفت: از ابتدا دو هدف اصلی دنبال می‌شد؛ نخست معرفی ظرفیت‌های جزیره کیش در سطح بین‌المللی و دوم استفاده از ظرفیت‌های وزارت امور خارجه برای ایجاد ارتباط با کشورهای هدف و دعوت از فعالان گردشگری آن‌ها به جزیره.

غلامی با بیان اینکه کشورهای عضو اکو به دلیل اشتراکات فرهنگی و جغرافیایی در اولویت برنامه‌ها قرار گرفته‌اند، افزود: فعالیت دبیرخانه به کشورهای عضو اکو محدود نخواهد شد و پس از ارزیابی نتایج بازاریابی در این بازارها، ارتباط با سایر تشکل‌ها و مجموعه‌های فعال در صنعت گردشگری نیز در دستور کار قرار می‌گیرد.

دبیرکل سمپوزیوم با اشاره به تعاملات شکل‌گرفته با تاجیکستان اظهار کرد: آشنایی فعالان گردشگری این کشور با ظرفیت‌های کیش و حضور شرکت‌ها و فعالان گردشگری جزیره در نمایشگاه تاجیکستان، زمینه پیگیری و راه‌اندازی مسیر پروازی دوشنبه به کیش را فراهم کرد.

وی همچنین از سمرقند در ازبکستان به‌عنوان یکی از محورهای ارتباطی مورد توجه در دوره دوم نام برد و گفت: قرابت‌های تاریخی، فرهنگی و زبانی این شهر با ایران و استقبال برخی اپراتورهای گردشگری آن از برنامه‌ریزی برای سفر به کیش، ظرفیت مناسبی برای توسعه همکاری‌های گردشگری ایجاد کرده است.

غلامی با اشاره به تغییر زمان برگزاری سمپوزیوم در سال جاری افزود: شرایط اجرایی باعث شد برگزاری این رویداد یک یا دو بار به تعویق بیفتد و در نهایت تصمیم گرفته شود دومین دوره آن هم‌زمان با هفته کیش برگزار شود.

بخش خصوصی؛ حلقه اصلی ایجاد و تداوم مسیرهای گردشگری

در ادامه این نشست، سعید یکه‌دهقان، مدیر بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش، نقش بخش خصوصی را در تبدیل برنامه‌های توسعه گردشگری خارجی به دستاوردهای عملی تعیین‌کننده دانست.

وی با اشاره به تجربه برقراری ارتباط با بازار گردشگری تاجیکستان اظهار کرد: در سال‌های گذشته موضوع ارتباط با کشورهای عضو اکو بیشتر در سطح ایده و طرح مطرح بود، اما در یکی دو سال اخیر تلاش شده است این برنامه‌ها از مرحله گفت‌وگو و جلسات به اقدامات اجرایی برسد.

یکه‌دهقان با اشاره به حضور مشترک مدیران سازمان و فعالان بخش خصوصی کیش در نمایشگاه گردشگری دوشنبه گفت: این حضور و برنامه‌ریزی مشترک زمینه‌ساز شکل‌گیری ارتباطات عملی و در ادامه راه‌اندازی مسیر پروازی دوشنبه به کیش شد.

مدیر بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش تأکید کرد: سازمان می‌تواند راهبردهای کلان را تعیین کند، بسترهای ارتباطی را فراهم آورد و از فعالان این حوزه حمایت کند، اما ایجاد و استمرار مسیرهای بین‌المللی گردشگری بدون حضور مؤثر آژانس‌ها و اپراتورهای گردشگری امکان‌پذیر نیست.

وی با اشاره به اینکه راه‌اندازی مسیرهای پروازی به مجوزهای پروازی، مجوزهای فرودگاهی و هماهنگی دستگاه‌های مختلف نیاز دارد، افزود: بخشی از این مسائل خارج از اختیار مستقیم بخش خصوصی است و باید با همکاری نهادهای مرتبط پیگیری شود؛ با این حال، اجرای تجاری و عملیاتی مسیرها و بازاریابی برای جذب گردشگر، به مشارکت و پیگیری فعالان این صنعت وابسته است.

یکه‌دهقان با اشاره به ورود برخی مجموعه‌های فعال از جمله مجموعه «سپهر» به پیگیری مسیرهای جدید گردشگری، از آژانس‌ها و اپراتورهای فعال در کیش و سرزمین اصلی خواست در توسعه بازارهای خارجی مشارکت بیشتری داشته باشند.

۲۴ کارگاه و پنل تخصصی در دومین سمپوزیوم گردشگری اکو

زینب بحرینی، دبیر اجرایی و علمی دومین سمپوزیوم گردشگری کشورهای عضو اکو، از طراحی و برگزاری ۲۴ کارگاه و پنل تخصصی در این رویداد خبر داد و گفت: گردشگری پایدار، نقش هوشمندانه داده‌ها در اقتصاد گردشگری و گردشگری سلامت، محورهای اصلی برنامه علمی این دوره را تشکیل می‌دهند.

وی با اشاره به برنامه زمان‌بندی سمپوزیوم اظهار کرد: مراسم افتتاحیه روز دوشنبه ۱۸ آبان، ساعت ۱۶ در سالن خلیج فارس مرکز همایش‌های بین‌المللی کیش برگزار می‌شود. برای این مراسم از وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، دبیرکل اکو و معاونان وی و همچنین سفرای هشت کشور عضو دعوت شده است؛ با این حال، تا زمان برگزاری نشست خبری، حضور قطعی همه مهمانان تأیید نشده بود.

بحرینی افزود: برنامه‌های علمی در روزهای ۱۹ و ۲۰ آبان، در دو نوبت صبح از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۴:۳۰ و عصر از ساعت ۱۷ تا ۱۹، به‌صورت هم‌زمان در سه سالن مرکز همایش‌های بین‌المللی کیش برگزار خواهد شد.

دبیر اجرایی و علمی سمپوزیوم، اضافه شدن گردشگری سلامت به محورهای تخصصی این دوره را از ویژگی‌های برنامه امسال دانست و گفت: سه پنل تخصصی در این حوزه با حضور استادان و متخصصان برگزار می‌شود و هدایت آن‌ها بر عهده دکتر قاضی‌پور، رئیس نظام پزشکی کیش، خواهد بود. همچنین دکتر کرمانچی از وزارت بهداشت در این بخش حضور خواهد داشت.

وی با اشاره به بهره‌گیری از ظرفیت شبکه جهانی استادان فارسی‌زبان گردشگری با محوریت پروفسور جعفر جعفری اظهار کرد: بخشی از برنامه‌های علمی با هماهنگی این شبکه طراحی شده و پیام پروفسور جعفری نیز در مراسم افتتاحیه ارائه خواهد شد.

بحرینی ادامه داد: استادان و متخصصان حوزه گردشگری، بوم‌گردی و گردشگری سلامت در این رویداد حضور دارند و اطلاعات مربوط به موضوع نشست‌ها، اسامی مدرسان و زمان‌بندی کارگاه‌ها در کاتالوگ رسمی سمپوزیوم منتشر شده است.

وی با اشاره به استقبال از برنامه‌های آموزشی گفت: ثبت‌نام علاقه‌مندان از سراسر کشور و جزیره کیش انجام شده و با همکاری مجموعه فناوری اطلاعات سازمان منطقه آزاد کیش، امکان حضور آنلاین در کارگاه‌ها و پنل‌ها نیز فراهم شده است تا علاقه‌مندان خارج از جزیره بتوانند از محتوای آموزشی استفاده کنند.

دبیر اجرایی و علمی سمپوزیوم همچنین از پیش‌بینی گواهی پایان دوره برای شرکت‌کنندگان خبر داد و گفت: این مدارک با مشارکت اکو، سازمان منطقه آزاد کیش و مجموعه دانشگاهی همکار صادر خواهد شد.

موسیقی و آیین‌های مشترک؛ روایت فرهنگی کشورهای عضو اکو

مسعود رهبری، مشاور مدیرعامل سازمان منطقه آزاد کیش در حوزه عمومی و توسعه پایدار فرهنگی، نیز برنامه‌های فرهنگی و هنری دومین سمپوزیوم را مبتنی بر اشتراکات تاریخی و تمدنی کشورهای عضو اکو دانست.

وی با اشاره به هم‌زمانی این رویداد با هفته کیش اظهار کرد: این هم‌زمانی می‌تواند فرصتی برای معرفی چشم‌اندازهای جدید گردشگری جزیره و توجه به گونه‌های متنوع گردشگری باشد.

رهبری با بیان اینکه کشورهای عضو اکو از پیوندهای تاریخی، زبانی، فرهنگی و موسیقایی برخوردارند، افزود: زبان فارسی و چهره‌هایی همچون فردوسی و مولانا از نمادهای این میراث مشترک هستند و گردشگری میان این کشورها می‌تواند فراتر از سفر تفریحی، بر تجربه فرهنگی و شناخت پیوندهای تاریخی ملت‌ها استوار باشد.

مشاور مدیرعامل سازمان منطقه آزاد کیش ادامه داد: در طراحی بخش فرهنگی و هنری سمپوزیوم تلاش شده است به جای اتکای صرف به سخنرانی و مباحث نوشتاری، موسیقی و حرکات آیینی به‌عنوان زبان مشترک ملت‌ها مورد توجه قرار گیرد.

وی موسیقی را ابزاری برای انتقال مفاهیم و خاطرات جمعی دانست و گفت: آواها و نواهای اقوام در طول قرن‌ها روایتگر شادی‌ها، سوگواری‌ها، حماسه‌ها و فراز و فرودهای تاریخی بوده‌اند و هر منطقه نشانه‌های فرهنگی خود را در این میراث به‌جا گذاشته است.

رهبری با اشاره به انتخاب گروه‌های هنری بر اساس شاخص‌های فنی افزود: در بخش موسیقی اقوام ایرانی، گروه‌هایی از مناطقی مانند خراسان و آذربایجان حضور خواهند داشت که با کشورهای همسایه و اعضای اکو اشتراکات فرهنگی دارند. همچنین اجرای برخی حرکات و آیین‌های جمعی و نمادین در برنامه‌ها پیش‌بینی شده است.

وی با تأکید بر اینکه این برنامه‌ها در کنار جنبه هنری، ظرفیت معرفی میراث مشترک و تقویت ارتباطات میان ملت‌ها را دارند، ابراز امیدواری کرد سمپوزیوم زمینه گسترش پیوندهای فرهنگی و گردشگری کشورهای منطقه را فراهم کند.

تشکیل دبیرخانه دائمی و توسعه آموزش گردشگری در کیش

یکی دیگر از محورهای مطرح‌شده در این نشست، ضرورت استمرار ارتباطات ایجادشده در سمپوزیوم و تقویت آموزش تخصصی فعالان گردشگری بود.

علی حسنلو با اشاره به تشکیل دبیرخانه دائمی سمپوزیوم گفت: توسعه بازارهای گردشگری و حفظ ارتباط با کشورهای هدف، فعالیتی مستمر است و نباید پیگیری همکاری‌ها تنها به زمان برگزاری رویداد محدود شود. بر همین اساس، دبیرخانه دائمی تشکیل شده است تا شبکه ارتباطی ایجادشده در طول سال حفظ و تقویت شود.

عباس غلامی نیز آموزش و ارتقای منابع انسانی را از مأموریت‌های اصلی سمپوزیوم عنوان کرد و از راه‌اندازی مجموعه آموزشی «هوما اسکول» در جزیره کیش به‌عنوان یکی از نتایج پیگیری‌های دبیرخانه نام برد.

وی اظهار کرد: با تلاش دبیرخانه و همکاری مجموعه‌ای از فعالان این حوزه، زمینه فعالیت این مجموعه آموزشی در کیش فراهم شده و بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، افتتاحیه آن در روزهای آینده برگزار خواهد شد.

حسنلو نیز با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری فعالان گردشگری از دانش و تجربه مهمانان داخلی و خارجی گفت: نیازهای آموزشی صنعت گردشگری جزیره بازبینی شده تا موضوعات مورد نیاز فعالان بخش خصوصی در پنل‌ها و کارگاه‌های تخصصی مورد توجه قرار گیرد.

حمایت سازمان از رویدادهای بخش خصوصی

معاون گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش با اشاره به نقش بخش خصوصی در شکل‌گیری و اجرای سمپوزیوم گفت: ایده برگزاری این رویداد از سوی بخش خصوصی مطرح شده و اجرای آن نیز بر عهده همین بخش است. سازمان منطقه آزاد کیش در جایگاه یکی از حامیان اصلی، متناسب با ظرفیت‌های خود حمایت‌های لجستیکی و امکاناتی را فراهم می‌کند.

وی افزود: استمرار رویدادهایی که طراحی و اجرای آن‌ها بر عهده بخش خصوصی است، می‌تواند وابستگی برنامه‌ها به تغییرات مدیریتی و تصمیمات مقطعی را کاهش دهد و زمینه پایداری آن‌ها را فراهم کند.

حسنلو تأکید کرد: دستاورد مورد انتظار از چنین رویدادهایی تنها برگزاری یک نمایشگاه یا جذب مقطعی گردشگر نیست، بلکه توسعه مسیرهای پروازی، جذب گردشگران خارجی، انتقال تجربه، آموزش نیروی انسانی و ایجاد ارتباطات بین‌المللی باید در نهایت به تقویت اقتصاد گردشگری کیش منجر شود.

وی در پایان با قدردانی از مدیران معاونت گردشگری، تیم اجرایی و دبیرخانه سمپوزیوم ابراز امیدواری کرد دومین دوره این رویداد، با وجود محدودیت‌ها و دشواری‌های موجود، زمینه استفاده مؤثرتر صنعت گردشگری کیش از ظرفیت کشورهای عضو اکو و سایر بازارهای هدف را فراهم کند.