،  ژاله آموزگار ، استاد بازنشسته دانشگاه تهران و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی ، در یکصدوچهاردهمین نشست کتابخانه مرجع کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بر اهمیت پرورش خرد و تفکر انتقادی برای مواجهه با چالش‌های هوش مصنوعی و صیانت از هویت فرهنگی تأکید کرد. این نشست روز سه‌شنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۴ با موضوع «سواد زندگی ۳: خرد و خردمندی» و با حضور پژوهشگران و علاقه‌مندان به‌صورت حضوری و برخط برگزار شد.

آموزگار در توضیح معنای «سواد» در دنیای مدرن گفت: امروز بی‌سوادی صرفاً به ناتوانی در خواندن و نوشتن محدود نیست، بلکه به ناآشنایی با فضای مجازی و فناوری‌های نوین اشاره دارد. او یادآور شد که از پرداخت قبوض تا ارتباطات روزمره، زندگی بشر در بستر این فضا جریان دارد. به گفته وی، برخی بی‌سوادی دیجیتال را می‌پذیرند و کارهای خود را به نسل جوان می‌سپارند، اما گروهی دیگر با یادگیری مستمر، دانش خود را به‌روز می‌کنند.

وی با طرح پرسش «شعور هوش مصنوعی کجاست؟» نسبت به واگذاری بی‌قید و شرط فرزندان به وسایل دیجیتال هشدار داد و تأکید کرد: اگر خلاقیت و تفکر انتقادی در نسل آینده پرورش نیابد، خطر تبدیل شدن کودکان به افرادی صرفاً دکمه‌زن و پیرو برنامه‌های از پیش طراحی‌شده وجود دارد. آموزگار افزود: آموزش تحلیل داده‌ها و اندیشیدن مستقل می‌تواند انسان‌هایی آگاه و توانمند بسازد.

او خرد را ریشه تمامی پیشرفت‌های علمی و اجتماعی دانست و گفت: حتی پیشرفته‌ترین ابزار نیز با هدایت و شعور انسانی معنا پیدا می‌کند. با اشاره به مریم میرزاخانی، ریاضیدان نامدار ایرانی، وی خرد را عامل اصلی نوآوری‌های بزرگ خواند و بر لزوم اقدام جامعه علمی جهان برای کنترل مضرات فناوری نوین تأکید کرد.

آموزگار با استناد به متون پهلوی از جمله «دادستان مینوی خرد»، به طبقه‌بندی انواع خرد شامل «خرد فراسویی»، «خرد مردمی» و «دژخردی» پرداخت و دژخردی را آگاهی نادرست در میان آموزگاران یا زمامداران فاسد توصیف کرد. او ضمن مقایسه جایگاه خرد در فرهنگ ایران باستان و دیگر تمدن‌ها، یادآور شد که مخالفتی با فناوری ندارد، اما دانشجویان باید مطالب را بدون تحلیل نپذیرند و با استفاده از خرد خویش به نتیجه برسند.

وی عشق به میهن را بخشی از هویت فرهنگی دانست و تأکید کرد: وطن‌دوستی به معنای برتری‌جویی بر دیگران نیست، بلکه بیانگر افتخار به سرزمین و فرهنگی است که می‌تواند به جامعه جهانی خدمت کند. نشست با گفت‌وگوهایی پیرامون راهکارهای پرورش خردمندی در نسل آینده و ایجاد تعادل میان فناوری و هویت فرهنگی به پایان رسید.

این برنامه با حضور چهره‌هایی از جمله مصطفی رحماندوست، مرجان فولادوند، آذر رضایی، شهین نعمت‌زاده، ایران کلباسی و محمود برآبادی برگزار شد و با استقبال شرکت‌کنندگان همراه بود.