، حجت‌الاسلام سید مهدی خاموشی، رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه، در آیین آغاز عملیات اجرایی فاز دوم موقوفه حاج خلیل زالی، با اشاره به گستردگی موقوفات در کشور اظهار کرد: اکنون بیش از ۲۱۷ هزار موقوفه و میلیون‌ها رقبه در نقاط مختلف کشور به ثبت رسیده است و با اجرای قانون الزام و صدور اسناد تک‌برگی کاداستر، زمینه تثبیت و صیانت از حقوق موقوفات پس از گذشت قرن‌ها فراهم خواهد شد.

وی با تاکید بر اینکه وقف باید در خدمت جامعه و رفع نیاز‌های اجتماعی و فرهنگی مردم قرار گیرد، افزود: خیراندیشان در طول تاریخ با اختصاص موقوفات برای حوزه‌هایی مانند درمان، آموزش، رفاه و پذیرایی، نقش مهمی در حمایت از جامعه داشته‌اند. از کاروانسرا‌ها و قدمگاه‌های مسیر زیارت امام رضا (ع) گرفته تا بیمارستان‌ها و خوابگاه‌ها، بخش قابل توجهی از این اقدامات حاصل نیت خیر واقفان بوده است.

رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه کشور همچنین بر اهمیت حمایت همه‌جانبه از ایتام تاکید کرد و گفت: نگاه به حمایت از کودکان یتیم نباید صرفاً به تامین نیاز‌های روزمره و اولیه آنها محدود شود. سازمان اوقاف باید با رویکردی بلندمدت، زمینه تحصیل، آموزش مهارت، اشتغال، ازدواج و برخورداری آنان از مسکن مناسب و پایدار را فراهم کند.

حجت الاسلام خاموشی با اشاره به ضرورت توجه بیشتر به کودکان یتیم دارای معلولیت یا نقص عضو ادامه داد: در بسیاری از موارد، خانواده‌هایی برای پذیرش و سرپرستی یک کودک یتیم اعلام آمادگی می‌کنند، اما تعداد افرادی که برای پذیرش کودکان دارای معلولیت پیش‌قدم می‌شوند، کمتر است. تجربه‌های اخیر نشان داده است که این کودکان نیز در صورت برخورداری از حمایت و توجه مناسب، احساسات و نیاز‌های خود را بروز می‌دهند و می‌توانند مسیر رشد بهتری را طی کنند.

وی همچنین خواستار توجه جدی‌تر به وضعیت سالمندان شد و بیان کرد: در حوزه حمایت از سالمندان نیز نیازمند اقدامات جهادی هستیم، زیرا در برخی موارد خانواده‌ها به دلیل شرایط ناشی از کهولت سن، امکان یا تمایل نگهداری از والدین خود را ندارند.

رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه در ادامه با اشاره به نمونه‌های موفق در حوزه وقف، از بنیاد و جایزه ملی البرز به عنوان یکی از الگو‌های ماندگار یاد کرد و گفت: موقوفه مرحوم البرز بیش از نیم قرن است که هر ساله از دانشمندان، مخترعان، استادان و دانش‌آموزان برتر با اعطای جوایز ارزشمند حمایت می‌کند. تداوم این فعالیت نشان می‌دهد که نیت خیر واقف می‌تواند سال‌ها و حتی نسل‌ها پس از ایجاد موقوفه همچنان زنده و اثرگذار باقی بماند.

حجت الاسلام خاموشی با بیان اینکه وقف وابسته به منابعی همچون درآمد‌های نفتی، مالیات یا بودجه عمومی نیست، خاطرنشان کرد: ظرفیت وقف باید با برنامه‌ریزی و نگاه هوشمندانه به حوزه‌هایی وارد شود که کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند و بتواند در حل مسائل و گره‌های اجتماعی نقش موثری ایفا کند.

وی خطاب به مهندسان، ناظران و عوامل اجرایی فاز دوم مجتمع موقوفه مرحوم زالی نیز گفت: با رعایت انضباط کارگاهی، تامین به‌موقع و دقیق مصالح و استفاده صحیح از مدیریت مهندسی، باید هزینه تمام‌شده پروژه را کاهش داد. این طرح که برای اجرای آن چهار سال زمان پیش‌بینی شده، باید با تلاش مضاعف در کمتر از دو سال به مرحله بهره‌برداری برسد؛ همان‌طور که در شیراز نیز نمونه‌هایی از پروژه‌های بزرگ صنعتی و کارخانه‌ای در مدت‌زمان کوتاه به بهره‌برداری رسیده‌اند.

توسعه ظرفیت‌های موقوفه حاج خلیل زالی

حجت‌الاسلام سید عباس موسوی، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان فارس، نیز در این مراسم با گرامیداشت یاد شهدا و خیرین استان، این مجموعه را یکی از طرح‌های جامع خدمات اجتماعی و خیریه دانست و اظهار کرد: مجتمع موقوفه حاج خلیل زالی بخش‌های مختلفی از جمله مسجد، فضا‌های آموزشی و درمانی، سالن‌های ورزشی و همایش، پارکینگ، مجموعه اداری، اقامتگاه و آشپزخانه را در خود جای داده است.

وی با اشاره به بازنگری و توسعه برخی از نیات واقف افزود: با دریافت مجوز‌های لازم از نماینده ولی‌فقیه در استان فارس و ریاست سازمان اوقاف، ظرفیت پرورشگاه این مجموعه از ۵۰ نفر که در وقف‌نامه پیش‌بینی شده بود، به ۶۰۰ نفر افزایش یافته است. همچنین ظرفیت مرکز درمانی نیز از پنج تخت به ۵۰ تخت ارتقا پیدا کرده تا امکان ارائه خدمات گسترده‌تر به افراد نیازمند فراهم شود.

موسوی در ادامه به دیگر فعالیت‌های خیرخواهانه این واقف در استان فارس اشاره کرد و گفت: در کنار پروژه شهر صدرا، یک دبیرستان نیز در روستای پشت‌باغ بیضا تحت نظارت اوقاف فعالیت می‌کند و هزینه‌های سالانه نگهداری و تجهیز آن از محل درآمد‌های موقوفه تامین می‌شود.

وی افزود: احداث سرویس‌های بهداشتی در محدوده دروازه کازرون شیراز و در مجاورت حرم حضرت سید تاج‌الدین غریب (ع) نیز با همکاری دادستانی استان در برنامه قرار گرفته است.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه فارس هزینه پیش‌بینی‌شده برای تکمیل فاز دوم این پروژه را حدود ۴.۵ هزار میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: منابع مالی مورد نیاز از محل درآمد‌های موقوفه مرحوم حاج خلیل زارع تامین خواهد شد و امیدواریم با تکیه بر کار جهادی، این مرحله از پروژه طی سه سال آینده به طور کامل به بهره‌برداری برسد.

موسوی همچنین از کم‌توجهی برخی مدیران اجرایی شهر شیراز به ظرفیت‌های موجود در حوزه وقف انتقاد کرد و گفت: این مجموعه یک سرمایه اجتماعی بزرگ برای منطقه محسوب می‌شود، اما با وجود دعوت‌های متعدد، بسیاری از مسئولان تاکنون از این مجموعه بازدید نکرده‌اند.

وی تاکید کرد: انتظار می‌رود مدیران و مسئولان با نگاه جدی‌تر و ویژه‌تری به ظرفیت وقف توجه کنند و از چنین سرمایه‌هایی برای کاهش آسیب‌های اجتماعی، رفع محرومیت و ارائه خدمات به اقشار نیازمند استفاده شود.

جزئیات فنی مجتمع موقوفه حاج خلیل زالی

محمدحسین کشاورز، ناظر و کارشناس فنی موقوفه حاج خلیل زالی، نیز در ادامه مراسم به تشریح مشخصات فنی این طرح پرداخت و اظهار کرد: این پروژه با هدف ایجاد مجموعه‌ای جامع، کارآمد و چندمنظوره طراحی شده و بر اساس مستندات فنی، در زمینی به مساحت پنج هکتار احداث می‌شود. مجموع زیربنای ساختمان‌های این مجتمع نیز حدود ۴۰ هزار متر مربع است.

وی افزود: بخش اقامتی را می‌توان یکی از مهم‌ترین قسمت‌های این مجموعه دانست که در قالب شش بلوک مستقل طراحی شده است. هر یک از این بلوک‌ها سه طبقه دارد و زیربنای هر بلوک به ۲ هزار و ۵۵۰ متر مربع می‌رسد.

کشاورز با اشاره به ظرفیت بخش اقامتی ادامه داد: مجموع زیربنای این قسمت ۱۵ هزار و ۳۰۰ متر مربع است و امکان پذیرش و پوشش خدماتی بین ۶۰۰ تا ۹۰۰ کودک را خواهد داشت. اتاق‌های سه و چهار نفره، سلف، فضا‌های بازی و مطالعه و بخش‌های اداری از جمله امکانات پیش‌بینی‌شده در این بخش هستند.

ناظر و کارشناس فنی موقوفه حاج خلیل زالی درباره بخش آموزشی نیز گفت: این قسمت در ساختمانی چهار طبقه با زیربنای ۶ هزار متر مربع طراحی شده و کارگاه‌های فنی و مهارتی مختلفی در آن پیش‌بینی شده است. کارگاه‌های برق، نجاری، جوشکاری و مکانیک در کنار کارگاه‌های هنری مانند قالی‌بافی، سفالگری، خیاطی و صنایع دستی، امکان آموزش مهارت‌های گوناگون را برای مخاطبان فراهم می‌کنند.

وی اضافه کرد: سایت کامپیوتر، کتابخانه و سالن‌های مطالعه نیز از دیگر فضا‌های در نظر گرفته‌شده در بخش آموزشی این مجتمع است.

کشاورز در تشریح امکانات درمانی پروژه اظهار کرد: بخش درمانی با زیربنای ۲ هزار و ۷۷۰ متر مربع طراحی شده و خدماتی از جمله اورژانس، بانک خون، رادیولوژی، سونوگرافی، دندانپزشکی، آزمایشگاه و اتاق‌های جراحی عمومی را پوشش می‌دهد.

وی ادامه داد: مجموعه ورزشی نیز با سه هزار متر مربع زیربنا و ظرفیت ۴۰ نفر شامل استخر، سونا، جکوزی و سالن بدنسازی خواهد بود و یکی از بخش‌های مهم مجتمع را تشکیل می‌دهد.

ناظر و کارشناس فنی موقوفه حاج خلیل زالی در پایان با اشاره به سایر فضا‌های پروژه گفت: برای این مجموعه یک سالن همایش به مساحت یک‌هزار و ۲۰۰ متر مربع، ساختمان اداری با زیربنای سه هزار و ۱۰۰ متر مربع، پارکینگ با ظرفیت ۱۴۰ خودرو و مساحت چهار هزار و ۶۷۰ متر مربع و ساختمان آشپزخانه با زیربنای یک‌هزار متر مربع در نظر گرفته شده است.

وی افزود: مسجد این مجتمع نیز با معماری ویژه طراحی شده و دارای گنبد و مناره‌هایی به ارتفاع ۲۰ و ۲۷ متر خواهد بود.