، سیدجواد موسوی  اظهار داشت: درخت اُرس ۹۰۰ ساله روستای کَهنه جغتای ارزشمند با شماره ۱۴۶۹ در فهرست میراث طبیعی کشور به ثبت رسیده است.

وی در تشریح ویژگی‌ های ظاهری این اثر طبیعی تصریح کرد: تنه این درخت کهنسال دارای قطری حدود ۱۱۵ سانتی‌متر و ارتفاعی بیش از ۱۲ متر است. همچنین گستره سایه‌ انداز این درخت، طول ۱۰ متر و عرض ۸ متری را پوشش می‌دهد.

موسوی افزود: بر اساس بررسی‌ ها و برآوردهای دقیق کارشناسان، قدمت این درخت باشکوه بین ۹۰۰ تا ۹۵۰ سال تخمین زده شده است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی خراسان رضوی با اشاره به رویشگاه‌های این گونه گیاهی خاطرنشان کرد: درخت اُرس (یا وَرس) عموماً در دامنه جنوبی رشته‌کوه‌های البرز، از آذربایجان تا خراسان و به‌ویژه در ارتفاعات شرق کشور، به صورت کاملاً خودرو و وحشی می‌روید.

اُرس؛ نماد مقاومت و دیرزیستی

شایان ذکر است؛ اُرس یا سرو کوهی، گونه‌ای بسیار باارزش و دیرزی از تیره سروهاست که عمدتاً در مناطق کوهستانی و ارتفاعات بالای ۲۵۰۰ متر رشد می‌کند.

این درخت با برگ‌های سوزنی‌شکل، سازگاری بی‌نظیری با انواع شرایط آب‌وهوایی دارد و عمر آن گاه به بیش از دو هزار سال می‌رسد.

مقاومت بالای اُرس در برابر بیماری‌ها و انگل‌های طبیعی باعث شده تا در طول میلیون‌ها سال فرگشت، تنوع ظاهری و فرم‌های پیچیده و زیبایی در تنه و شاخه‌های آن ایجاد شود.

از چوب بسیار سخت و استوار این درخت در گذشته به دلیل مقاومت بالا در برابر موریانه، در خانه‌سازی استفاده می‌شده است.

همچنین کاربرد آن در عطرسازی و مصارف عطاری از دیگر ویژگی‌های این گونه گیاهی است که همچنان رواج دارد.

در رسوم گذشتگان نیز قرار دادن شاخه‌های اُرس در لابه‌لای پارچه‌های پشمی برای دفع حشرات موذی مانند بید، کاربرد فراوانی داشته است.