، حجت‌الله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در آیین آغاز پذیره‌نویسی واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق پروژه برق خورشیدی «نور» با تأکید بر ضرورت پیوند بازار سرمایه با اقتصاد واقعی گفت: صندوق «نور» یکی از نمونه‌های مهم اتصال مستقیم بازار سرمایه به بخش واقعی اقتصاد و به‌ویژه حوزه زیرساخت است و توسعه چنین ابزارهایی می‌تواند به تأمین مالی پایدار پروژه‌های زیربنایی کشور کمک کند.

وی با اشاره به ظرفیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه اظهار کرد: حدود ۵۷۸ صندوق در بازار سرمایه فعال هستند و هر یک از این صندوق‌ها ارزش و کارکرد خاص خود را دارند، اما رویکرد اصلی بازار سرمایه این است که ارتباط خود را با بخش واقعی اقتصاد هرچه بیشتر تقویت کند.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: صندوق پروژه برق خورشیدی «نور» از جمله ابزارهایی است که پیوند محکمی میان بازار سرمایه و اقتصاد واقعی، به‌خصوص بخش زیرساخت، ایجاد می‌کند و از این منظر برای بازار سرمایه، فعالان این بازار و نهادهای مالی اهمیت زیادی دارد.

صیدی با بیان اینکه بخش واقعی اقتصاد در بلندمدت پایدارتر و قابل اتکاتر از فعالیت‌های صرفاً مالی است، تصریح کرد: اگر پیوند بازار سرمایه با بخش واقعی اقتصاد و زیرساخت‌ها شکل نگیرد، نمی‌توان انتظار داشت رشد اقتصادی کشور مستمر، پایدار و قابل اتکا باشد.

وی ادامه داد: زیرساخت‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در آینده اقتصاد کشور دارند و سرمایه‌گذاری در این بخش باید به‌عنوان یک اولویت مورد توجه بازار سرمایه و نهادهای مالی قرار گیرد.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار انرژی را یکی از مهم‌ترین عوامل رشد اقتصادی دانست و گفت: بدون انرژی، به‌ویژه برق، امکان شکوفایی صنعت، تولید و در نهایت افزایش تولید ناخالص داخلی وجود ندارد.

صیدی افزود: رشد اقتصادی صرفاً برای یک یا دو سال نمی‌تواند هدف نهایی اقتصاد کشور باشد؛ آنچه اهمیت دارد استمرار و پایداری رشد است و این موضوع بدون تأمین زیرساخت‌های لازم از جمله انرژی امکان‌پذیر نخواهد بود.

برق از یک نیاز عمومی به یک کالای اقتصادی تبدیل شده است

وی با اشاره به تجربه سال‌های اخیر در صنعت برق اظهار کرد: محدودیت‌های ایجادشده در تأمین برق برای صنایع و خانوارها نشان داد که برق برخلاف تصور گذشته، کالایی نامحدود و همواره در دسترس نیست و باید ارزش اقتصادی آن را بیش از گذشته مورد توجه قرار داد.

رئیس سازمان بورس ادامه داد: برق تنها یکی از نهاده‌های تولید نیست، بلکه زیرساخت سایر بخش‌های تولیدی محسوب می‌شود؛ بنابراین بدون تأمین برق، نمی‌توان انتظار رشد و شکوفایی صنعت را داشت.

وی هشدار داد: زمانی که برق به یک کالای پایدار و اقتصادی تبدیل نشود، تولید آسیب می‌بیند، سرمایه‌گذاری کاهش پیدا می‌کند، جذابیت فعالیت اقتصادی پایین می‌آید و در نهایت بهره‌وری نیز با آسیب جدی مواجه خواهد شد.

صیدی با اشاره به نقش برق در بهره‌وری بنگاه‌ها گفت: در شرایط فعلی، بهره‌وری یکی از عوامل تعیین‌کننده وضعیت بنگاه‌های اقتصادی است و در کنار نیروی انسانی و فناوری، انرژی به‌ویژه برق و گاز، نقش مهمی در عملکرد واحدهای تولیدی دارد.

وی تأکید کرد: بنابراین اگر نتوانیم ظرفیت تولید و توسعه صنعت برق را افزایش دهیم، رشد اقتصادی کشور نیز با محدودیت مواجه خواهد شد.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با بیان اینکه سرمایه‌گذاری در صنعت برق نباید صرفاً سرمایه‌گذاری در یک بخش اقتصادی تلقی شود، گفت: نهادهای مالی و سرمایه‌گذاران خرد و کلان باید به صنعت برق از منظر سرمایه‌گذاری در ظرفیت آتی تولید اقتصاد ایران نگاه کنند.

صیدی افزود: ممکن است سرمایه‌گذار در انتخاب محل سرمایه‌گذاری میان صنایع مختلف از جمله پتروشیمی، دارویی یا سایر بخش‌ها مقایسه انجام دهد، اما برق ماهیتی متفاوت دارد؛ چراکه برق زیربنای فعالیت بسیاری از این صنایع است.

وی ادامه داد: سرمایه‌گذاری در صنعت برق می‌تواند زمینه رونق بخش‌های مختلف بازار سرمایه، از بازار اوراق بهادار گرفته تا بازار کالا و انرژی را فراهم کند و در واقع سرمایه‌گذاری در این بخش، سرمایه‌گذاری در ظرفیت آینده تولید کشور است.

تأمین مالی برق فقط با بودجه دولت امکان‌پذیر نیست

صیدی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت بازار سرمایه برای توسعه زیرساخت‌های انرژی گفت: تأمین مالی مورد نیاز صنعت برق صرفاً از محل بودجه دولت امکان‌پذیر نیست و ظرفیت نظام بانکی نیز به تنهایی پاسخگوی نیازهای گسترده این بخش نخواهد بود.

وی افزود: با وجود اینکه دولت، نظام بانکی و سایر بخش‌ها با تمام ظرفیت خود در خدمت توسعه زیرساخت هستند، اما حجم سرمایه‌گذاری مورد نیاز برای توسعه ظرفیت برق و جبران ناترازی‌ها بیش از این است و به منابع مالی گسترده‌تری نیاز دارد.

رئیس سازمان بورس اظهار کرد: بازار سرمایه از این جهت اهمیت دارد که می‌تواند منابع مالی بلندمدت، مستمر و تخصصی را برای پروژه‌های زیربنایی فراهم کند.

صیدی یکی از وظایف مهم بازار سرمایه را تجمیع منابع خرد و پس‌اندازهای موجود در جامعه و هدایت آنها به سمت فعالیت‌های مولد دانست و گفت: حجم منابع موجود در اقتصاد، از جمله سپرده‌های بانکی، قابل توجه است و باید سازوکاری فراهم شود تا بخشی از این منابع به سمت بخش‌های مولد، به‌ویژه زیرساخت‌ها، هدایت شود.

وی با اشاره به ضرورت جذاب بودن سرمایه‌گذاری در پروژه‌های زیرساختی گفت: سرمایه‌گذار همواره به دو موضوع اصلی توجه دارد؛ اینکه بازده سرمایه‌گذاری چقدر است و چه ریسکی متوجه سرمایه او خواهد بود.

رئیس سازمان بورس افزود: برای جذب سرمایه‌های داخلی به سمت پروژه‌های زیرساختی باید تصویر روشنی از بازده و ریسک سرمایه‌گذاری ارائه شود؛ زیرا هرچه فضای سرمایه‌گذاری شفاف‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر باشد، انگیزه سرمایه‌گذاران برای ورود به این بخش افزایش خواهد یافت.

صیدی با اشاره به تجربه صنعت برق در حرکت به سمت بازار سرمایه و بورس گفت: در سال‌های گذشته مشکلاتی در زمینه فروش برق، وصول مطالبات و پرداخت منابع به نیروگاه‌ها وجود داشت، اما هرچه صنعت برق بیشتر به سمت بازار سرمایه و بورس حرکت کرد، بخشی از این مشکلات کاهش یافت.

وی ادامه داد: تبدیل برق به یک کالای اقتصادی و قابل عرضه و معامله در بورس، مسیر مناسبی را برای ایجاد جریان‌های نقدی بهتر در صنعت نیروگاهی فراهم کرده و این موضوع می‌تواند به توسعه ظرفیت نیروگاه‌ها کمک کند.

بازار سرمایه فقط محل خرید و فروش سهام نیست

رئیس سازمان بورس با بیان اینکه بازار سرمایه نباید صرفاً به‌عنوان محلی برای خرید و فروش سهام دیده شود، تصریح کرد: خرید و فروش سهام تنها یکی از کارکردهای بازار سرمایه است و مأموریت مهم‌تر این بازار، تأمین مالی پروژه‌های بزرگ و کمک به شکوفایی اقتصاد است.

صیدی گفت: هنر بازار سرمایه این است که منابع موجود را به سرمایه‌گذاری و سرمایه را به تولید کالا و خدمات باارزش تبدیل کند؛ اگر این فرآیند محقق شود، هم اقتصاد کشور منتفع خواهد شد و هم بازار سرمایه کارآمدتری خواهیم داشت.

وی افزود: در چنین شرایطی، اشتغال افزایش می‌یابد، منابع بانکی بهتر به سمت فعالیت‌های مولد هدایت می‌شود و در نهایت نتیجه آن می‌تواند رشد اقتصادی و افزایش رفاه عمومی باشد؛ در مقابل، کوتاهی در این زمینه موجب تداوم مشکلات ساختاری اقتصاد خواهد شد.

صیدی با تقدیر از دست‌اندرکاران راه‌اندازی صندوق پروژه برق خورشیدی «نور» گفت: یکی از اقدامات مهم انجام‌شده در این پروژه، تبدیل مفهوم «نیاز مالی» به «فرصت سرمایه‌گذاری» است.

وی ادامه داد: پروژه‌های اقتصادی در بسیاری از موارد با نیاز به منابع مالی مواجه هستند، اما هنر بازار سرمایه این است که این نیاز را به یک فرصت مشخص برای سرمایه‌گذاری تبدیل کند؛ صندوق پروژه «نور» نیز در همین مسیر شکل گرفته است.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در بخش دیگری از سخنان خود، اعتماد و اطمینان سرمایه‌گذاران را پیش‌شرط شکل‌گیری و تداوم سرمایه‌گذاری دانست و گفت: تشکیل سرمایه پایدار بدون افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران امکان‌پذیر نیست.

صیدی افزود: برای افزایش اعتماد، باید سازوکارهای مشخص و شفافی وجود داشته باشد؛ قراردادها باید ثبات داشته باشند، نظام قیمت‌گذاری منصفانه و قابل پیش‌بینی باشد و چارچوب حقوقی و اقتصادی حاکم بر قراردادها، خرید و فروش، احداث و بهره‌برداری از نیروگاه‌ها شفاف و باثبات باشد.

وی تصریح کرد: هرچه پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد افزایش یابد، سرمایه‌گذاری نیز بیشتر خواهد شد و این موضوع یکی از الزامات توسعه زیرساخت‌های انرژی در کشور است.

افزایش سهم بازار سرمایه در تأمین مالی اقتصاد

صیدی با اشاره به روند افزایش سهم بازار سرمایه در تأمین مالی اقتصاد اظهار کرد: در گذشته سهم بازار سرمایه از تأمین مالی اقتصاد حدود ۱۰ درصد بود و بخش عمده تأمین مالی از طریق بازار پول انجام می‌شد، اما در سال‌های اخیر تلاش شده است سهم بازار سرمایه در تأمین مالی افزایش یابد.

وی افزود: در شرایطی که همزمان با رشد حجم کل تأمین مالی، افزایش سهم بازار سرمایه نیز دشوارتر می‌شود، تلاش شده است با همکاری نهادهای مالی، سهم تأمین مالی از بازار سرمایه افزایش پیدا کند.

رئیس سازمان بورس با اشاره به هدف‌گذاری‌های انجام‌شده برای تغییر ترکیب تأمین مالی کشور گفت: هدف نهایی این است که سهم بازار پول و بازار سرمایه در تأمین مالی اقتصاد به سمت یک ترکیب متعادل‌تر حرکت کند.

وی ادامه داد: بخش خصوصی نیز در سال‌های اخیر حضور پررنگ‌تری در بازار سرمایه داشته و شرکت‌هایی در حوزه‌هایی مانند لوازم خانگی، فولاد، سیمان و کاشی از ظرفیت بازار سرمایه برای تأمین مالی استفاده کرده‌اند.

صیدی گفت: این تأمین مالی هم از طریق انتشار اوراق و هم از طریق ابزارهایی مانند صندوق پروژه انجام شده و تجربه‌های مناسبی در این زمینه شکل گرفته است.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در پایان ابراز امیدواری کرد راه‌اندازی صندوق پروژه برق خورشیدی «نور» به وزارت نیرو و سایر دستگاه‌های مرتبط کمک کند تا با اطمینان بیشتری از ظرفیت بازار سرمایه برای تأمین مالی پروژه‌های زیرساختی استفاده کنند.

وی تأکید کرد: هدف باید ایجاد یک زیست‌بوم پایدار برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت باشد؛ به‌گونه‌ای که منابع خرد و کلان جامعه در مسیر پروژه‌های مولد قرار گیرد و پروژه‌های مهم اقتصادی کشور بتوانند از منابع بلندمدت و پایدار بازار سرمایه استفاده کنند.

صیدی خاطرنشان کرد: توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و سرمایه‌گذاری در صنعت برق، صرفاً یک اقدام بخشی نیست، بلکه اقدامی برای تقویت ظرفیت تولید، افزایش بهره‌وری، استمرار رشد اقتصادی و ساختن آینده اقتصاد ایران است.