، مهدی روحانی‌نژاد، مدیرعامل هلدینگ هوشمند سینا بنیاد مستضعفان درنشست خبری با اشاره به آغاز فعالیت عملیاتی این هلدینگ از آذرماه ۱۴۰۳ اظهار کرد: مأموریت اصلی هلدینگ هوشمند سینا، ایجاد یک بازوی تخصصی برای تحول دیجیتال در صنایع و شرکت‌های بنیاد مستضعفان است.

وی افزود: بنیاد مستضعفان حدود ۲۰۰ شرکت و مجموعه در صنایع مختلف دارد و با توجه به گستردگی این مجموعه، نیاز به یک ساختار تخصصی وجود داشت که بتواند به شرکت‌های بنیاد در زمینه برنامه‌ریزی تحول دیجیتال، استفاده از فناوری‌های نوین و ارائه خدمات مبتنی بر فناوری کمک کند.

روحانی‌نژاد ادامه داد: هلدینگ هوشمند سینا حدود یک سال است که فعالیت عملیاتی خود را آغاز کرده و از ابتدای سال جاری دامنه فعالیت‌های آن از مجموعه بنیاد فراتر رفته است. در همین راستا، مجوزی از سوی دولت و ستاد هوش مصنوعی دولت با عنوان «اپراتور ملی داده و بازارگاه داده» ابلاغ شده که یکی از محورهای اصلی فعالیت هلدینگ در دوره جدید خواهد بود.

مدیرعامل هلدینگ هوشمند سینا با اشاره به فعالیت این مجموعه در حوزه سرمایه‌گذاری گفت: یکی از وظایف هلدینگ، شناسایی و سرمایه‌گذاری در شرکت‌ها و استارت‌آپ‌های فعال در حوزه اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین است.

وی افزود: تاکنون در پنج شرکت سرمایه‌گذاری انجام داده‌ایم و سهام این شرکت‌ها در اختیار هلدینگ قرار گرفته است. همچنین سرمایه‌گذاری در دو شرکت دیگر نیز در مرحله انعقاد قرارداد قرار دارد.

روحانی‌نژاد گفت: هدف از این سرمایه‌گذاری‌ها، شناسایی ظرفیت‌های فناورانه کشور و کمک به توسعه شرکت‌هایی است که در حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی فعالیت می‌کنند.

وی با اشاره به حضور هلدینگ هوشمند سینا در نمایشگاه الکامپ اظهار کرد: امسال ۱۱ سرویس هوش مصنوعی در نمایشگاه ارائه شده و بازدیدکنندگان، شرکت‌ها و مجموعه‌های فعال و علاقه‌مند به حوزه هوش مصنوعی می‌توانند با این خدمات آشنا شوند.

مدیرعامل هلدینگ هوشمند سینا همچنین از توسعه همکاری‌های علمی و پژوهشی خبر داد و گفت: در همین راستا با انجمن علمی هوش مصنوعی تفاهم‌نامه‌ای منعقد شده و امروز نیز از آزمایشگاه مرجع مدل‌های زبانی بزرگ با همکاری دانشگاه صنعتی امیرکبیر رونمایی کردیم.

وی افزود: همکاری با پژوهشگاه‌ها و مراکز علمی نیز در دستور کار قرار دارد و هدف ما این است که ظرفیت دانشگاهی و پژوهشی کشور را به نیازهای واقعی صنعت و اقتصاد متصل کنیم.

روحانی‌نژاد با اشاره به اهمیت داده در توسعه هوش مصنوعی تصریح کرد: یکی از چالش‌های اصلی توسعه هوش مصنوعی در کشور، موضوع دسترسی به داده است. شرکت‌ها و استارت‌آپ‌هایی که در حوزه هوش مصنوعی فعالیت می‌کنند، برای توسعه مدل‌ها و خدمات خود به داده نیاز دارند، اما در بسیاری از موارد امکان دسترسی به داده‌های مجموعه‌های مختلف را ندارند.

وی ادامه داد: تلاش کردیم با دریافت مجوز «اپراتور ملی داده و بازارگاه داده» و با هماهنگی دولت، بستری ایجاد کنیم که دسترسی به داده‌های بخش‌های مختلف حاکمیتی را تسهیل کند.

مدیرعامل هلدینگ هوشمند سینا گفت: متخصصانی که در این مجموعه فعالیت می‌کنند، تجربه خوبی در حوزه مقررات و تعامل با دستگاه‌های دولتی دارند و با استفاده از این ظرفیت تلاش کردیم چارچوب فعالیت اپراتور داده را با قوانین و مقررات کشور منطبق کنیم.

وی در پاسخ به خبرنگار اقتصادی خبرگزاری موج درباره مدل کسب‌وکار اپراتور ملی داده اظهار کرد: قرار نیست صرفاً داده خام در اختیار شرکت‌ها قرار گیرد، بلکه هدف اصلی این است که داده‌ها به مدل‌ها و خدمات قابل استفاده تبدیل شوند.

روحانی‌نژاد افزود: در این مدل، داده‌های موجود پس از طی فرآیندهای لازم می‌توانند به مدل‌های تحلیلی و خدمات هوشمند تبدیل شوند و شرکت‌ها و کسب‌وکارها نیز از طریق API به این خدمات دسترسی پیدا کنند.

وی ادامه داد: بخشی از داده‌ها عمومی است و بخشی دیگر با توجه به نوع مالکیت و سطح دسترسی، صرفاً در چارچوب مجوزهای مربوطه قابل استفاده خواهد بود.

مدیرعامل هلدینگ هوشمند سینا بنیاد مستضعفان با اشاره به ضرورت حفاظت از اطلاعات و داده‌ها گفت: ما هم داده‌های عمومی و هم داده‌هایی را که نیاز به ناشناس‌سازی دارند در نظر گرفته‌ایم و یک ماژول ناشناس‌سازی داده نیز در این سامانه پیش‌بینی شده است.

وی افزود: در صورتی که مالک داده زیرساخت یا امکانات لازم برای ناشناس‌سازی را نداشته باشد، می‌تواند داده را در اختیار ما قرار دهد تا فرآیند ناشناس‌سازی در بستر این سامانه انجام شود و سپس داده مطابق مقررات در اختیار متقاضیان قرار گیرد.

روحانی‌نژاد با اشاره به یکی از کاربردهای عملی این سامانه گفت: یکی از حوزه‌هایی که در نمایشگاه روی آن تمرکز کرده‌ایم، امنیت غذایی است. اطلاعات مربوط به کالاهای اساسی از جمله گوشت، برنج و گندم از پلتفرم‌های مختلف دریافت می‌شود و در قالب داشبورد تولید و عرضه مواد غذایی در اختیار مدیران قرار می‌گیرد.

وی تصریح کرد: هدف این است که مدیران و تصمیم‌گیران حاکمیتی با استفاده از اطلاعات دقیق و به‌روز، تصمیم‌های مناسب‌تری در حوزه امنیت غذایی اتخاذ کنند. این نمونه‌ای از کاربرد هوش مصنوعی و داده در حل مسائل واقعی کشور است.

مدیرعامل هلدینگ هوشمند سینا یکی دیگر از حوزه‌های مورد توجه را حمل‌ونقل و ترانزیت دانست و گفت: در این بخش نیز برنامه‌هایی در حال تدوین است و در حال تعامل با دستگاه‌های مرتبط هستیم تا بتوانیم یک سامانه هوشمند حمل‌ونقل ایجاد کنیم.

وی توضیح داد: در حال حاضر اگر مالک یک کالا بخواهد محموله‌ای را از چین به ارمنستان یا از مسیرهای دریایی، زمینی و سایر شیوه‌های حمل‌ونقل جابه‌جا کند، باید با مالکان و ارائه‌دهندگان خدمات مختلف به صورت جداگانه قرارداد داشته باشد و این فرآیند برای صاحبان کالا دشوار و زمان‌بر است.

روحانی‌نژاد افزود: در صورتی که داده‌های گمرک، سازمان راهداری و سایر دستگاه‌های مرتبط در یک بستر هوشمند تجمیع شود، می‌توان خدمات حمل‌ونقل را به شکل یکپارچه ارائه کرد و مالک کالا از طریق یک سامانه واحد، فرآیند حمل را از مبدأ تا مقصد مدیریت کند.

وی تأکید کرد: چنین سامانه‌ای می‌تواند به تسهیل ترانزیت کالا از ایران کمک کند و ضمن کاهش پیچیدگی فرآیندهای حمل‌ونقل، هزینه و زمان جابه‌جایی کالا را نیز کاهش دهد. 

مدیرعامل هلدینگ هوشمند سینا درباره چالش دسترسی به داده‌ها گفت: مجوز اپراتور ملی داده و بازارگاه داده در ابتدای سال جاری ابلاغ شده و بنابراین فعالیت ما در این حوزه هنوز در ابتدای مسیر قرار دارد.

وی افزود: برخی مجموعه‌ها همکاری خوبی داشته‌اند و داده‌های خود را در اختیار قرار داده‌اند، اما تعداد دستگاه‌ها و سازمان‌هایی که مالک داده هستند بسیار زیاد است و برای ایجاد یک بازارگاه جامع، نیاز به توسعه همکاری‌ها وجود دارد.

روحانی‌نژاد خاطرنشان کرد: در ادامه مسیر باید فرهنگ‌سازی بیشتری در دستگاه‌های دولتی و حاکمیتی انجام شود و دولت نیز مشوق‌های جدی‌تری برای شکل‌گیری این همکاری‌ها در نظر بگیرد.

وی هشدار داد: اگر شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی به داده دسترسی نداشته باشند، امکان رشد واقعی آنها فراهم نخواهد شد؛ بنابراین ایجاد سازوکار مشخص برای اشتراک‌گذاری داده، یکی از الزامات توسعه اقتصاد هوش مصنوعی در کشور است.

روحانی‌نژاد در پایان تأکید کرد: توسعه هوش مصنوعی بدون دسترسی به داده امکان‌پذیر نیست و اگر قرار است شرکت‌های ایرانی در این حوزه رشد کنند و محصولات رقابت‌پذیر ارائه دهند، باید زیرساخت داده کشور توسعه پیدا کند.

وی گفت: هدف هلدینگ هوشمند سینا این است که با ایفای نقش واسط میان مالکان داده، دولت و شرکت‌های فناور، داده را به خدمات و محصولات قابل استفاده برای اقتصاد تبدیل کند و از این طریق زمینه توسعه هوش مصنوعی و تحول دیجیتال در بخش‌های مختلف کشور فراهم شود.