، نشست ستاد عالی زراعت کشور با حضور معاون وزیر، مدیران کل، رؤسای سازمان‌های جهاد کشاورزی استان‌ها و تشکل‌های فراگیر به صورت حضوری و وبیناری برگزار شد. در این نشست، مجید آنجفی، معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی، با ارائه گزارشی از وضعیت تولیدات زراعی کشور، دستاوردها، چالش‌ها و برنامه‌های پیش‌رو، بر اهمیت هماهنگی برای تدارک سال زراعی آینده تأکید کرد.

آنجفی با اشاره به وسعت ۱۸.۵ میلیون هکتاری اراضی کشاورزی کشور اظهار کرد: سالانه حدود ۱۲ میلیون هکتار به کشت محصولات زراعی اختصاص می‌یابد که ۶ میلیون هکتار آن به صورت آبی و ۶ میلیون هکتار دیگر به صورت دیم است. به دلیل شرایط اقلیمی و محدودیت‌های آبی، بخش قابل توجهی از اراضی آبی نیز با مدیریت کم‌آبیاری و مصرف آب بسیار کمتر آبیاری می‌شوند.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه ۷۸ درصد کشت سالانه کشور، معادل حدود ۹.۵ میلیون هکتار، به محصولات پاییزه اختصاص دارد، گفت: غلات ۲۵ درصد، سبزیجات و جالیز ۲۷ درصد، محصولات صنعتی ۱۷ درصد، محصولات علوفه‌ای ۳۰ درصد و حبوبات حدود یک درصد از ترکیب تولیدات زراعی کشور را تشکیل می‌دهند.

آنجفی با ارائه نمودارهای ۱۹ ساله تأکید کرد: با وجود کاهش منابع آبی و سطح زیر کشت، تولیدات زراعی کشور روندی صعودی داشته که نشان‌دهنده افزایش بهره‌وری است. در محصولات غلات، حبوبات، نباتات صنعتی و علوفه‌ای، عملکرد در واحد سطح بهبود یافته و در محصولات سبزی و سیفی نیز با وجود کاهش شدید سطح کشت، تولید کاهش نیافته است.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به آخرین آمار تولید گندم گفت: بر اساس جمع‌بندی گزارش استان‌ها، تولید گندم به ۱۴ میلیون و ۱۰۰ هزار تن رسیده، اما گزارش‌های رصدخانه وزارتخانه رقم بالای ۱۵.۵ میلیون تن را نشان می‌دهد که در حال راستی‌آزمایی است.

وی ابراز امیدواری کرد با تأیید این رقم، رکورد تولید گندم در ۱۵ سال اخیر شکسته شود و افزود: بر اساس استاندارد ۱۰۴ و شاخص‌های گلوتن و پروتئین، گندم کشور عمدتاً در کلاس‌های یک و دو قرار دارد و امسال با توجه به شرایط نرمال، یکی از بهترین سال‌های کیفی تولید گندم را تجربه می‌کنیم.

معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به آخرین وضعیت خرید تضمینی گندم تصریح کرد: امروز از مرز ۷ میلیون تن خرید عبور کردیم و خوشبختانه با پیگیری‌های وزیر و دستور رئیس‌جمهور، ۱۷ همت دیگر از مطالبات گندمکاران واریز شد و ۵۰ همت دیگر نیز در حال کارسازی است. سرعت پرداخت‌ها افزایش یافته و امیدواریم با این روند، بخش بیشتری از محصول تولیدی به چرخه خرید رسمی بازگردد.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه، اهداف افزایش بهره‌وری آب در گندم از ۹۰۰ گرم به ۱.۳۳ کیلوگرم در هر مترمکعب، رسیدن به خوداتکایی کامل در گندم و افزایش تولید جو به ۴.۵ میلیون تن را تشریح کرد.

وی درباره تولید شکر نیز گفت: با وجود محدودیت‌های آبی، روند تولید شکر صعودی بوده و در سال زراعی ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴ به یک میلیون و ۴۲ هزار تن رسیده‌ایم و در آستانه خودکفایی قرار داریم.

آنجفی با تأکید بر تغییر رویکرد از کشت بهاره به کشت پاییزه چغندر قند گفت: مصرف آب در کشت پاییزه به نصف کاهش می‌یابد و تاکنون سطح کشت پاییزه به ۴۰ هزار هکتار رسیده و هدف‌گذاری برای رسیدن به ۶۰ هزار هکتار است. این تغییر روش سالانه ۳۶۰ میلیون مترمکعب صرفه‌جویی در مصرف آب به همراه خواهد داشت. همچنین پیشنهاد شد کارخانه‌های نیشکری استان خوزستان بخشی از تولید خود را به سمت کشت پاییزه چغندر قند سوق دهند.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به اصلاح آمار برنج در سال گذشته، از ثبت دقیق سطح کشت شالیزارها در سامانه‌های پایش و شفافیت آماری ابراز رضایت کرد و بر ادامه کشت قراردادی به عنوان ابزاری مؤثر برای افزایش تولید و بهره‌وری تأکید کرد.

وی با اشاره به حساسیت‌های آماری در محصولات برنج و گندم گفت: سال گذشته با وجود خشکسالی در ۱۹ استان، تولید کاهش یافت، اما آمار ارائه‌شده بر اساس پایش‌های میدانی و تأیید مرکز رصد وزارتخانه با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، کاملاً مستند و واقعی است. در حوزه برنج نیز طرح جهش تولید با رویکرد جایگزینی روش کشت از شالیزاری به کشت مستقیم و خشکه‌کاری در دست اجراست تا خوداتکایی کامل در این محصول محقق شود.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به نوسانات تولید ذرت دانه‌ای در ۱۴ سال اخیر خاطرنشان کرد: سیاست‌های قیمتی و یارانه‌ای ناکارآمد در گذشته باعث خروج ذرت از چرخه کشت شد، اما امسال با اصلاح سیاست‌ها، تولید این محصول از ۳۱۷ هزار تن به بیش از یک میلیون تن خواهد رسید.

وی همچنین از روند صعودی تولید حبوبات در سال جاری خبر داد و گفت: با وجود کاهش سطح زیر کشت و کاهش منابع آبی، بهره‌وری افزایش یافته و تولید پایدار مانده است.

آنجفی، طرح پایداری تولید در دیمزارها را یکی از مهم‌ترین برنامه‌های تحولی وزارتخانه برشمرد و اظهار کرد: این طرح که از دهه ۹۰ با همکاری مؤسسات بین‌المللی آغاز شد، اکنون در ۲۵ استان، ۲۵۵ شهرستان، ۲۶ هزار روستا و با مشارکت ۶ هزار کارشناس و مروج و ۶۰۰ هزار بهره‌بردار در حال اجراست. با وجود تأمین تنها ۱۰ درصد اعتبار مورد نیاز در سال گذشته، طرح متوقف نشد و امسال نیازمند ابلاغ فوری منابع برای آغاز پروژه‌های اولویت‌دار هستیم.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به دستاوردهای طرح پایداری تولید در دیمزارها در حوزه دانه‌های روغنی گفت: پیش‌بینی می‌شود تولید از ۷۸ هزار تن در سال پایه به ۶۳۳ هزار تن در پایان برنامه برسد.

وی حل مشکل خرید و پرداخت به‌موقع دانه‌های روغنی را نقطه عطفی در ۳۰ سال اخیر دانست و افزود: برای نخستین بار، بدون اعمال الزام دولتی، با استقبال کشاورزان مواجه شده‌ایم و برای سال آینده تدارک افزایش ۱۰۰ هزار هکتاری سطح کشت دیده شده است. همچنین در محصول کنجد، با معرفی رقم جدید و حل مشکل قیمت، سطح زیر کشت از ۸ هزار هکتار به ۱۵ هزار هکتار افزایش یافته است.

آنجفی با ارائه برآورد اقتصادی طرح پایداری تولید در دیمزارها، ارزش خالص محصولات تولیدی را بدون احتساب اثرات مثبت بر خاک و محیط زیست، طی پنج سال ۱۵۴ هزار میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: تمام ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار اراضی تحت پوشش با دقت بالا توسط کارشناسان پلاک‌گذاری شده و بیش از ۸۱۰۰ دستگاه ادوات منطبق با اصول کشاورزی حفاظتی و بدون استفاده از گاوآهن برگرداندار جذب شده است.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با تاکید بر استناد به یافته‌های علمی، از امضای ۲۳ تفاهم‌نامه با مؤسسات تحقیقاتی خبر داد و گفت: طرح مشترک پایش باقیمانده سموم و فلزات سنگین در محصولات کشاورزی، گام مهمی در ارتقای سلامت غذایی و پاسخ به نگرانی‌هاست. همچنین همکاری مستمر در زمینه کیفیت گندم، با نمونه‌برداری سالانه از بیش از ۲۰ رقم، مستندات محکمی برای دفاع از کیفیت تولید داخل و حقوق کشاورزان فراهم کرده است.

آنجفی با اشاره به اهمیت تأمین نهاده‌های کشاورزی برای آغاز فصل کاشت پاییزه، از تدابیر ویژه برای توزیع کودهای فسفاته، پتاسه و اوره خبر داد و خواستار همکاری استان‌ها برای تحویل به‌موقع آنها به کشاورزان شد.

وی با قدردانی از پیگیری‌های وزیر جهاد کشاورزی در کمیسیون اقتصادی دولت گفت: خوشبختانه با حمایت دولت، سازمان تعاون روستایی دوباره به چرخه توزیع نهاده‌ها بازگشته و سهمیه کود بر اساس کد کوره برای آن تعیین شده است. امیدواریم با افزایش سهم سازمان تعاون در سبد مصرف نهاده‌ها، سرعت انتقال و توزیع بهبود یابد و کشاورزان پیش از آغاز کشت پاییزه، کود مورد نیاز خود را دریافت کنند.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی ابلاغ قیمت نهاده‌ها را عامل مهمی در جلوگیری از وقفه در تولید دانست و خاطرنشان کرد: در دو روز گذشته، نخستین مرحله یارانه کودهای فسفاته و پتاسه به مبلغ ۱۴۵۰ میلیارد تومان به حساب کشاورزان واریز شده و سازمان برنامه و بودجه نیز قول تخصیص مناسب و ابلاغ سریع پرداخت‌های بعدی را داده است.

آنجفی از رؤسای سازمان‌های جهاد کشاورزی استان‌ها خواست با توجه به اهمیت موضوع، کمیته ویژه‌ای برای مدیریت مصرف و توزیع نهاده‌ها در استان تشکیل دهند و وزن مصرفی هر منطقه را در سبد کودی به دقت لحاظ کنند. با توجه به اینکه قیمت نهاده‌ها بر اساس یارانه و ارز ترجیحی محاسبه شده است، انتظار می‌رود فرایند توزیع با شتاب بیشتری انجام شود.