، حسین افشین امروز در آیین رونمایی از بزرگترین قرارداد تولید بار اول با عنوان «توسعه لایسنس و راه‌اندازی پکیج گوگردزدایی از گازهای مشعل»، با گرامیداشت یاد شهدای جنگ ۱۲ روزه، اظهار کرد: شهدای این جنگ از پایه‌گذاران مسیر حمایت از نخبگان و توسعه فناوری در کشور بودند و همواره بر پشتیبانی از ظرفیت‌های علمی و فناورانه تأکید داشتند.

وی با تاکید بر اینکه اکنون بیش از دو دهه از شکل‌گیری اکوسیستم دانش‌بنیان در کشور می‌گذرد، اما همچنان با برخی شکاف‌ها و چالش‌های اساسی مواجه هستیم که دولت چهاردهم تمرکز ویژه‌ای بر رفع آنها دارد، ادامه داد: نخستین شکاف این است که هنوز نتوانسته‌ایم به‌صورت واقعی و پایدار علم را به ثروت تبدیل کنیم. هرچند موفقیت‌های ارزشمندی در حوزه دانش‌بنیان حاصل شده است، اما تا دستیابی به یک نظام پایدار در تبدیل دانش به ارزش اقتصادی فاصله داریم.

وی دومین چالش را ورود پایدار فناوری به صنعت دانست و گفت: اگرچه در برخی مقاطع، فناوری وارد بخش صنعت شده است، اما این روند به‌صورت پراکنده و مقطعی بوده و هنوز به یک جریان پایدار تبدیل نشده است.

معاون علمی رئیس‌جمهور با بیان اینکه شکاف دیگری نیز در بهره‌گیری از فناوری برای ارتقای بهره‌وری وجود دارد، افزود: هنوز نتوانسته‌ایم فناوری را به‌طور کامل در خدمت افزایش بهره‌وری و بهبود کیفیت زندگی جامعه قرار دهیم. یکی از الزامات رشد اقتصادی، تجاری‌سازی فناوری و رسیدن صنعت به بلوغ فناورانه است.

وی با اشاره به وضعیت کشور در حوزه هوش مصنوعی، اظهار کرد: ایران از نظر تولید علم در حوزه هوش مصنوعی جایگاهی میان رتبه‌های ۱۲ تا ۱۴ جهان را دارد، اما در حوزه تجاری‌سازی و بهره‌برداری اقتصادی از این فناوری در رتبه‌های بسیار پایین‌تری قرار گرفته است. این فاصله میان تولید علم و تجاری‌سازی تنها به حوزه هوش مصنوعی محدود نمی‌شود و در فناوری‌های نوظهور دیگری همچون فناوری‌های کوانتومی، میکروالکترونیک، امنیت سایبری، علوم شناختی و زیست‌فناوری نیز مشاهده می‌شود.

افشین دلیل شکل‌گیری این فاصله را نبود بازار و تقاضای کافی از سوی صنعت عنوان کرد و گفت: در بسیاری از موارد، صنعت کشور به سطحی از بلوغ نرسیده است که بتواند بازار لازم برای فناوری‌های نوظهور را ایجاد کند. از همین رو از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم برنامه‌ریزی مفصلی برای سیاستگذاری و ایجاد زیرساخت‌های لازم با هدف پایداری اقتصاد دانش‌ بنیان در دستور کار قرار گرفته است.

وی قراردادهای تولید بار اول را یکی از ابزارهای مؤثر در این مسیر دانست و افزود: امیدوارم آیین رونمایی از بزرگترین قرارداد تولید بار اول به یک رویداد تکرارشونده تبدیل شود و هر هفته شاهد رونمایی از قراردادهایی بزرگ‌تر باشیم. باید به نقطه‌ای برسیم که شکسته شدن رکوردهای این حوزه به امری عادی تبدیل شود و از شنیدن خبر انعقاد بزرگ‌ترین قرارداد تولید بار اول تعجب نکنیم.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به نقش صنایع بزرگ در این مسیر، گفت: اینکه امروز گروه صنایع خلیج فارس این خط‌ شکنی را انجام داده و پیشگام انعقاد چنین قراردادی شده است، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان می‌دهد در این مجموعه، بلوغ لازم برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های فناوری و نوآوری شکل گرفته است.

وی تأکید کرد: توسعه قراردادهای تولید بار اول می‌تواند زمینه‌ساز اتصال پایدار میان صنعت و فناوری باشد و مسیر تجاری‌سازی دستاوردهای علمی کشور را هموار کند.

افشین با اشاره به نقش فناوری‌های نرم‌افزاری در توسعه صنعتی کشور، گفت: در معاونت علمی، بخشی از فعالیت‌ها به حوزه‌هایی اختصاص دارد که محصول آنها ماهیت فیزیکی ندارد و در قالب نرم‌افزار، هوش مصنوعی و فناوری‌های مبتنی بر دانش ارائه می‌شود. اهمیت این حوزه‌ها کمتر از محصولات سخت‌افزاری نیست و می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در تحول صنایع ایفا کند.

وی افزود: آنچه امروز در مجموعه صنایع خلیج فارس و به‌ویژه پتروشیمی نوری مشاهده می‌شود، نتیجه یک فرآیند تدریجی و برنامه‌ریزی‌شده است. این مسیر از سطح هلدینگ آغاز شد؛ جایی که برنامه‌ریزی صورت گرفت، مشوق‌ها تعریف شد و تلاش شد موضوع فناوری از یک فعالیت نمایشی و فانتزی خارج و به یک ضرورت صنعتی تبدیل شود.

معاون علمی رئیس‌جمهور ادامه داد: پیام اصلی این رویکرد آن بود که صنعت برای پایداری و توسعه، ناگزیر به بهره‌گیری از فناوری است. در همین راستا، رویدادها و برنامه‌های مختلفی برگزار شد و پتروشیمی نوری توانست جوایز متعددی را در حوزه فناوری و نوآوری کسب کند.

وی ضمن قدردانی از آغاز این جریان در مجموعه خلیج فارس، اظهار کرد: این اقدامات در واقع نوعی فرهنگ‌سازی بود. به‌ گونه‌ای که در سال ۱۴۰۴ پتروشیمی نوری موفق شد جوایز متعددی را در حوزه فناوری به دست آورد و همین موفقیت‌ها سبب شد این شرکت در سطحی فراتر از رقابت‌های معمول قرار گیرد.

افشین با اشاره به نقش مدیران و فعالان این حوزه، گفت: تلاش‌های صورت‌ گرفته در زمینه فناوری و توسعه اکوسیستم نوآوری در پتروشیمی نوری نشان می‌دهد که باور به فناوری در تمامی سطوح این مجموعه شکل گرفته است. این موضوع از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چرا که موفقیت در حوزه نوآوری بدون شکل‌گیری این باور امکان‌پذیر نیست.

وی افزود: در ادامه این مسیر، مشوق‌ها و سازوکارهای جدیدی نیز تعریف شد تا شرکت‌ها برای حرکت در مسیر فناوری و نوآوری انگیزه بیشتری پیدا کنند. نتیجه این روند، شکل‌گیری بزرگ‌ترین قرارداد تولید بار اول کشور بود که در هلدینگ خلیج فارس و به‌طور مشخص در پتروشیمی نوری به امضا رسید.

معاون علمی رئیس‌جمهور با بیان اینکه این قرارداد از چند جهت حائز اهمیت است، خاطرنشان کرد: یکی از نتایج مهم این رویکرد، کاهش قابل توجه هزینه‌ها و افزایش شناخت صنعت نسبت به ظرفیت‌های فناوری داخلی است. هرچه اعتماد به توانمندی‌های فناورانه کشور افزایش یابد، زمینه برای استفاده گسترده‌تر از این ظرفیت‌ها نیز فراهم خواهد شد.

وی ادامه داد: انعقاد چنین قراردادهایی موجب توانمندسازی شرکت‌های دانش‌بنیان می‌شود. یک شرکت دانش‌بنیان با دریافت این نوع پروژه‌ها می‌تواند نیروی انسانی متخصص جذب کند، توان فنی خود را ارتقاء دهد و در مسیر توسعه فناوری‌های پیشرفته گام بردارد.

افشین با اشاره به ابعاد فناورانه و زیست‌محیطی پروژه حاضر، گفت: امروز برای اجرای یک پروژه پیشرفته تولید بار اول در حوزه فناوری‌های های‌تک گرد هم آمده‌ایم؛ پروژه‌ای که علاوه بر ارزش فناورانه، به حل یک مسئله زیست‌محیطی نیز کمک می‌کند و این موضوع ظرفیت بزرگی برای نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان کشور ایجاد کرده است.

وی تأکید کرد: گردش مالی حاصل از این قراردادها در شرکت‌های دانش‌بنیان، به توسعه فناوری، رفع نیازهای صنعت و تقویت اقتصاد دانش‌بنیان کشور منجر می‌شود و یکی از مهم‌ترین ابزارهای تحقق این هدف به شمار می‌رود.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به روند توسعه قراردادهای تولید بار اول، اظهار کرد: ظرفیت اجرای این قراردادها از سال ۱۳۹۸ به‌صورت جدی در کشور فعال شد. مجموع ارزش قراردادهای تولید بار اول از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ حدود ۳۰۰ میلیون دلار بود، اما امروز این رقم به حدود ۶۰۰ میلیون دلار رسیده است.

وی افزود: پیش‌بینی ما این است که تا پایان سال، ارزش این قراردادها به حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار افزایش یابد و در نتیجه شاهد رونمایی از قراردادهای بزرگ‌تر و شکسته شدن پی‌درپی رکوردهای این حوزه باشیم.

افشین با قدردانی از مدیرعامل گروه صنایع خلیج فارس، گفت: حضور و حمایت دکتر شریعتمداری در این مسیر بسیار ارزشمند بوده است. ایشان با تجربه و رویکردی که در این حوزه داشته‌اند، نقش مهمی در این خط‌شکنی ایفا کرده‌اند و از نگاه ویژه ایشان به موضوع فناوری و نوآوری قدردانی می‌کنم.

رئیس بنیاد ملی نخبگان با تأکید بر نقش مدیران در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، گفت: برای آنکه یک نظام دانش‌بنیان در کشور شکل بگیرد، بیش از هر چیز به جسارت مدیران نیاز داریم. آنچه امروز در پتروشیمی نوری رخ داده، نتیجه همین جسارت مدیریتی است؛ جسارتی که زمینه ورود فناوری به صنعت و اجرای پروژه‌های نوآورانه را فراهم کرده است.

وی افزود: داستان شکل‌گیری قراردادهای تولید بار اول در پتروشیمی نوری، یک اتفاق مقطعی یا تصادفی نیست، بلکه مسیری است که به‌صورت گام‌به‌گام طی شده است. موفقیت‌های امروز حاصل فرآیندی تدریجی و برنامه‌ریزی‌شده است و باید توجه داشت که هیچ موفقیتی یک‌ شبه به دست نمی‌آید.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور ادامه داد: علاقه‌مند بودم این موضوع به‌خوبی تبیین شود که نخستین بودن در اجرای چنین پروژه‌هایی اتفاقی نیست. پله‌های این موفقیت یکی پس از دیگری طی شده و مجموعه پتروشیمی نوری مسیر رشد خود را به‌صورت مستمر دنبال کرده است.

وی با اشاره به نقش مدیران پیشین این مجموعه، اظهار کرد: این روند از دوره‌های گذشته و با تلاش افرادی همچون آقای عزیزی، (مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان مجری این طرح) آغاز شد و در ادامه نیز با پیگیری و استمرار، زمینه برای رشد و توسعه فناوری در این شرکت فراهم شد. روند پیشرفت پتروشیمی نوری به‌گونه‌ای بوده که این شرکت در برخی ارزیابی‌ها و رتبه‌بندی‌های حوزه فناوری از سایر شرکت‌ها فاصله گرفته است. در واقع سطح عملکرد آن به حدی ارتقاء یافته که برای ایجاد فضای رقابتی، باید سایر شرکت‌ها خود را به این سطح نزدیک کنند.

وی افزود: اینکه امروز بزرگ‌ترین قرارداد تولید بار اول کشور در هلدینگ خلیج فارس و به‌طور مشخص در پتروشیمی نوری به امضا می‌رسد، نتیجه همین مسیر صحیح و برنامه‌ریزی‌شده است و خوشحالم که این اتفاق مهم در کشور رقم خورده است.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به حمایت دولت از اجرای این پروژه‌ها، گفت: این پروژه را برای رئیس‌جمهور تشریح کردم و ایشان نیز ضمن ابراز خرسندی از اجرای آن، اعلام کردند که دولت با تمام توان آماده حمایت از چنین طرح‌هایی است. رئیس‌جمهور تأکید کرده‌اند هر جا پروژه‌هایی از این جنس در راستای توسعه فناوری، توانمندسازی شرکت‌های دانش‌بنیان و رفع نیازهای کشور در حال اجرا باشد، دولت آمادگی کامل برای پشتیبانی و حمایت از آنها را دارد.

افشین ضمن قدردانی از دست‌ اندرکاران اجرای این قرارداد، از مجموعه صنایع خلیج فارس، پتروشیمی نوری و تمامی فعالان این پروژه تشکر کرد و این قرارداد را نمونه‌ای موفق از پیوند صنعت و فناوری در کشور دانست.