اسکندر صدایی، رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور در گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری موج درباره اقدامات سازمان نقشه‌برداری در مواجهه با آتش‌سوزی‌های سال گذشته در جنگل‌های کشور، اظهار کرد: اطلاعات، داده‌ها و نقشه‌های سازمان نقشه‌برداری در برنامه‌های توسعه نقش بسزایی دارد و به ویژه در مواجهه با بحران‌ها، اطلاعات مکانی دقیق، راهگشای مدیریت صحیح است. جنگل‌های وسیع البرز و زاگرس، ریه‌های تنفسی کشور محسوب می‌شوند و حفظ و احیای آن‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است.

وی افزود: وقتی یکی از این سرمایه‌های ملی دچار بحران می‌شود، کل کشور تحت تاثیر قرار می‌گیرد. به همین دلیل، سازمان نقشه‌برداری عضو تیم مدیریت بحران کشور است و در شرایط مختلف، اعم از صلح، جنگ و بحران، داده‌های خود را در اختیار دستگاه‌های متولی قرار می‌دهد.

رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور با اشاره به آتش‌سوزی‌های  سال گذشته تصریح کرد: بلافاصله پس از وقوع آتش‌سوزی‌ها، همکاران ما با استفاده از اطلاعات دقیق و نقشه‌های در اختیار، مکان دقیق، گستره و شدت بحران، حجم کار، میزان خسارت‌ها و موقعیت جغرافیایی مناطق درگیر را مشخص و حدود جغرافیایی مناطق را در اختیار ستاد بحران کشور قرار دادند.

صدایی تاکید کرد: ما همچنین تیم‌هایی را برای کمک به مجموعه مدیریت بحران اعزام می‌کنیم. در شرایط بحرانی مانند آتش‌سوزی، زلزله و سیل، وظیفه اصلی ما تولید اطلاعات مکانی دقیق از مناطق درگیر است تا بتوانیم محیط را به خوبی شناسایی کرده، خسارت‌ها را برآورد کنیم و برای آینده‌نگری برنامه‌ریزی داشته باشیم.

استفاده از آرشیو هوایی کشور برای مدیریت منابع آب و محیط‌زیست

صدایی از حجم گسترده تصاویر هوایی و نقشه‌های موجود در این سازمان و کاربرد آن‌ها در مدیریت منابع آب، به‌ویژه دریاچه ارومیه پرداخت و با اشاره به آرشیو غنی سازمان نقشه‌برداری، بیان داشت: ما حدود ۶ میلیون تصویر هوایی از تمام نقاط کشور از سال ۱۳۳۲ تا کنون در اختیار داریم. این تصاویر شامل اطلاعات جامع و جامعی از دریاچه ارومیه، دریاچه مازندران، خلیج فارس، تنگه هرمز و تک‌تک استان‌ها در دوره‌های زمانی مختلف است. ما روند تغییرات کم و کیف تصاویر و اطلاعات را در این مناطق ثبت و نگهداری کرده‌ایم.

وی افزود: این مجموعه اطلاعاتی، لازمه شناخت دقیق پدیده‌هایی نظیر کم‌آبی یا پرآبی، اثرات سیل بر منابع طبیعی و محیط زیست، و همچنین تغییرات گسترش یا پسروی منابع آبی است. سازمان نقشه‌برداری با اتکا به این داده‌های مکانی و نقشه‌های جامع، اطلاعات خود را در اختیار دستگاه‌های برنامه‌ریز، مدیران و همچنین مراجع قضایی قرار می‌دهد.

رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور درباره تسهیل دسترسی به این اطلاعات برای عموم، توضیح داد: در حال حاضر، بخشی از این خدمات از طریق سایت سازمان و با مشارکت بخش خصوصی ارائه می‌شود. شهروندان می‌توانند به صورت آنلاین به سامانه‌های ما مراجعه کرده و با ثبت تقاضای خود، تصاویر و اطلاعات مربوط به املاک و مناطق مورد نظر خود را در دوره‌های تاریخی مختلف، از دهه ۴۰ شمسی به بعد، دریافت کنند. ما تلاش می‌کنیم این اطلاعات را در کوتاه‌ترین زمان ممکن در اختیار متقاضیان قرار دهیم تا ارتباط معناداری بین اطلاعات ما و نیازهای موجود برقرار شود.

داده‌های مکانی، ابزار تصمیم‌سازی در حوزه‌های دفاعی و امنیتی

رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور در تشریح نحوه دسترسی نهادهای مختلف به اطلاعات سازمان نقشه‌برداری همچنین اظهار کرد: مجموعه اطلاعات ما در چند قالب ارائه می‌شود. بخشی از اطلاعات، عمومی و در دسترس عموم مردم است که شامل نقشه‌ها و سامانه‌های اطلاعاتی قابل دسترس برای همگان می‌شود.

وی افزود: اما بخش دیگری از اطلاعات، به صورت محرمانه یا خیلی محرمانه طبقه‌بندی شده است. این دسته از اطلاعات و نقشه‌ها، معمولاً در اختیار دولتمردان، دستگاه‌های نظامی و مجموعه‌های امنیتی مرتبط که نیاز به این داده‌ها دارند، قرار می‌گیرد.

رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور با تاکید بر نقش اطلاعات مکانی در تمامی شرایط، تصریح کرد: ما در همه دوران‌ها، اعم از صلح، جنگ، و شرایط بینابین، اطلاعات، داده‌ها و نقشه‌های به‌روز تولید و در اختیار ذینفعان قرار می‌دهیم. این اطلاعات می‌توانند در تصمیم‌گیری‌های استراتژیک و عملیاتی، از جمله موارد امنیتی و دفاعی، اثرگذار باشند.

رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور با تأکید بر نقش حیاتی اطلاعات مکانی در برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری اظهار داشت: سازمان نقشه‌برداری ایران به عنوان یک نهاد تخصصی، وظیفه تولید اطلاعات و داده‌های مکانی را بر عهده دارد تا این اطلاعات بتوانند مدیران کشور را در اتخاذ تصمیمات و برنامه‌های پایدار و موفق یاری رسانند.

هر سال ۱۰۰ هزار چارت دریایی در خلیج فارس تولید و منتشر می‌شود

صدایی با اشاره به پیشینه هفت‌دهه‌ای فعالیت این سازمان، توضیح داد: لازمه دستیابی به برنامه‌ریزی‌های مؤثر، دسترسی به اطلاعات دقیق، به‌روز و اطمینان‌بخش است که اطلاعات مکانی یکی از بهترین انواع این اطلاعات محسوب می‌شود. سازمان نقشه‌برداری با استفاده از تجهیزات هوایی، دریایی و ایستگاه‌های زمینی، اطلاعات جامعی از فضاهای مختلف کشور تولید می‌کند.

وی افزود: تصویر هوایی از دوره‌های زمانی مختلف کشور است که پس از مدل‌سازی و تولید اطلاعات، در اختیار دستگاه‌های اجرایی قرار می‌گیرد. این اطلاعات به صورت نقشه‌های سنتی و همچنین در قالب سامانه‌های نوین قابل بارگذاری و اشتراک‌گذاری بر روی شبکه‌های اینترنت و اینترانت ارائه می‌شوند.

رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور به سامانه زیرساخت داده مکانی (SDI) اشاره کرد و گفت: این سامانه با الگوبرداری از سازمان ملل متحد، شامل ۲۵ هزار لایه اطلاعات نقشه‌برداری از موضوعات مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که از سوی تمام وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های کشوری جمع‌آوری و بر روی آن بارگذاری شده است.

صدایی به اهمیت تولید چارت‌های دریایی اشاره کرد و بیان داشت: سالانه ۱۰۰ هزار چارت دریایی برای راهنمایی کشتی‌هایی که در خلیج همیشه فارس تردد می‌کنند و مبادلات بازرگانی و اقتصادی انجام می‌دهند، تهیه و در اختیار آنها قرار می‌گیرد.

وی تأکید کرد: سازمان نقشه‌برداری خود را متعهد به پشتیبانی از برنامه‌های توسعه کشور می‌داند و معتقد است بهترین شناخت، شناختی است که با استفاده از نقشه‌ها و سامانه‌های مکانی حاصل می‌شود.

اسکندر صدایی بر نقش حیاتی اطلاعات مکانی در نظام برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری کشور تأکید کرد و گفت: سازمان نقشه‌برداری با گردآوری طیف وسیعی از اطلاعات، از بارگذاری‌های جمعیتی و کانون‌های شهری گرفته تا مکان‌یابی فرودگاه‌ها و خطوط ریلی، به عنوان یک مرجع داده‌محور، اطلاعات پایه‌ای را برای تصمیم‌سازی در اختیار مدیران قرار می‌دهد.

صدایی با اشاره به ضرورت استعلام از این سازمان برای تعیین موقعیت زمینی پروژه‌ها، افزود: سازمان نقشه‌برداری اطلاعات لایه‌های زمین را جمع‌آوری و در اختیار متقاضیان قرار می‌دهد. همچنین اطلس فرونشست کل کشور و کلان‌شهرها را تهیه کرده و در اختیار مدیران و مسئولین قرار می‌دهیم.

وی با تشریح فعالیت‌های سازمان، بیان کرد: این سازمان با استفاده از هواپیماهای تصویربرداری، کشتی‌های آب‌نگاری و ایستگاه‌های زمینی، اطلاعات توسعه‌ای کشور را جمع‌آوری می‌کند تا نظام برنامه‌ریزی بتواند برنامه‌ریزی‌های توسعه پایداری را در سراسر کشور تدوین کند.