، چهلمین جلسه هیئت‌نمایندگان اتاق تهران با تمرکز بر راهکارهای حفظ زنجیره‌های تامین و رفع چالش‌های زیرساختی فضای کسب وکار برگزار شد. در این جلسه فعالان اقتصادی از نامشخص بودن متولی مسئله اینترنت گلایه کرده و خواستار برقراری دسترسی به این زیرساخت حیاتی شدند. تقویت دیپلماسی اقتصادی و حمل‌و نقلی از دیگر نکاتی بود که در این جلسه مورد تاکید قرار گرفت.موضوع دیگری که در این جلسه بارها به آن اشاره شد، بازنگری در قوانین و مقررات متناسب با شرایط جنگی در کشور بود. به زعم فعالان بخش‌خصوصی، اقتصاد درگیر عدم قطعیت و نااطمینانی را نمی‌توان با همان دستورالعمل‌ها، بخشنامه‌ها و سخت‌گیری‌های دوران عادی اداره کرد.

انباشت مطالبات بخش‌خصوصی

 در ابتدای این جلسه، کاوه‌ زرگران، رئیس کمیسیون کشاورزی و صنایع تبدیلی اتاق تهران برای ایراد نخستین سخنان پیش از دستور، پشت تریبون قرار گرفت و با ارائه گزارشی مستند، نسبت به پیامدهای مخرب سیاست‌های ارزی بر زنجیره تامین غذا هشدار داد. به گفته وی، تاخیر در تخصیص ارز و انباشت مطالبات واردکنندگان، ضمن کاهش واردات برخی کالاهای اساسی به افت تولید، تورم مواد غذایی و در نهایت کوچک‌شدن سبد مصرفی خانوارها منجر شده است.

کاوه زرگران با تبیین وضعیت تامین کالاهای اساسی، ریشه بسیاری از چالش‌های فعلی بازار را در سیاست‌های ارزی کشور دانست و در ادامه با ارائه داده‌های آماری دقیق، ابعاد مختلف فشارهای وارده بر فعالان اقتصادی را تشریح کرد.

رئیس کمیسیون کشاورزی و صنایع تبدیلی اتاق تهران سپس، مطالبه فعالان این حوزه را وصول مطالبات معوق واردکنندگان کالاهای اساسی، توقف سرفصل شدن و اخذ جریمه دیرکرد بابت تسهیلات ارزی و تمدید تسهیلات تا زمان تعیین تکلیف مطالبات و همچنین تمدید ضمانت‌نامه‌های گمرکی و ارزش افزوده، بازگشایی ثبت سفارش بدون در نظر گرفتن سقف و سابقه، توقف اجرایی طرح خروج کالا به مدت 3 هفته از بنادر، افزایش ناوگان دریایی در خزر عنوان کرد و افزود: مسیر دریایی خزر در صورت ورود ناوگان جدید، می‌تواند تا 30 درصد از تنگنای پیش آمده در مسیر دریایی جنوب و خلیج فارس را جبران کند.

لزوم بازنگری در شیوه‌های حکمرانی اقتصادی در شرایط عدم‌قطعیت‌ها

 عباس آرگون، عضو هیئت‌رئیسه اتاق تهران به عنوان دومین سخنران پیش از دستور این جلسه، به اهمیت بازنگری در شیوه‌های حکمرانی در شرایط عدم قطعیت پرداخت و گفت: اقتصاد ایران در حال حاضر در شرایطی قرار دارد که نمی‌توان آن را با معیارها و قواعد دوران عادی تحلیل یا اداره کرد. واقعیت این است که کشور، در ماه‌های اخیر تحت تاثیر جنگ، تنش‌های منطقه‌ای، فشارهای خارجی و نااطمینانی‌های گسترده قرار گرفته و طبیعی است که اقتصاد نیز عمیقا از این شرایط تاثیر پذیرفته باشد.

او افزود: جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران، صرفا یک رخداد نظامی نبود؛ بلکه آثار مستقیم و غیرمستقیم اقتصادی قابل‌توجهی بر فضای کسب‌وکار کشور بر جای گذاشت. اختلال در حمل‌ونقل و تجارت خارجی، افزایش ریسک مبادلات، مشکلات نقل‌وانتقال مالی، محدودیت‌های ارزی، آسیب به برخی صنایع، افزایش هزینه‌های تولید و کاهش قدرت پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد، بخشی از پیامدهای این شرایط است.

او با بیان اینکه «محدودیت‌های ارتباطی و اینترنتی در کنار سایر مسائل، آسیب جدی به اقتصاد کشور وارد کرده است» ادامه داد: امروز بخش مهمی از تجارت، خدمات، صادرات، حمل‌ونقل، ارتباطات مالی و کسب‌وکارهای نوین بر بستر دیجیتال فعالیت می‌کنند و هرگونه اختلال در این حوزه،ه طور مستقیم بر تولید، فروش، اشتغال و اعتماد فعالان اقتصادی اثر می‌گذارد. از سوی دیگر، تورم بالا و کاهش قدرت خرید مردم، بازار داخلی را با رکود مواجه کرده است. امروز بسیاری از بنگاه‌ها فقط با مشکل تولید روبه‌رو نیستند؛ بلکه با کاهش تقاضا و دشواری فروش نیز مواجه‌اند. این شرایط، فشار سنگینی بر بخش‌های مختلف اقتصاد وارد کرده است.

او با تاکید بر اینکه«شرایط ویژه و جنگی، قواعد خاص خود را می‌طلبد» تصریح کرد: اقتصاد درگیر عدم قطعیت و نااطمینانی را نمی‌توان با همان دستورالعمل‌ها، بخشنامه‌ها و سخت‌گیری‌های دوران عادی اداره کرد. وقتی فعال اقتصادی همزمان با محدودیت انرژی، نوسان نرخ ارز، اختلال در حمل‌ونقل، مشکلات بانکی و تامین مالی، رکود بازار و افزایش هزینه‌ها روبه‌روست، طبیعی است که نیاز به تصمیم‌گیری‌های سریع‌تر، منعطف‌تر و متناسب با واقعیت‌های روز کشور وجود داشته باشد.

او در بخش دیگری از سخنان خود اعلام کرد که «اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری، نیازمند اعتماد، انعطاف و درک متقابل میان دولت و بخش‌خصوصی است و باید بپذیریم که حفظ بنگاه‌های اقتصادی در این شرایط، فقط حمایت از یک شرکت یا یک فعال اقتصادی نیست و به منزله حمایت از اشتغال، تولید، امنیت روانی جامعه و ثبات اجتماعی کشور نیز خواهد بود.» به‌گفته این عضو هیئت‌رئیسه اتاق تهران، توجه به تمامی بخش‌های اقتصادی اهمیت دارد چرا که صنعت، تجارت، خدمات، کشاورزی و اقتصاد دیجیتال، همگی به یکدیگر وابسته‌اند و آسیب به هر بخش، کل اقتصاد کشور را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در عین حال، با وجود همه دشواری‌ها، بخش‌خصوصی ایران نشان داده که همچنان پای کار کشور ایستاده است. تولید ادامه دارد؛ تجارت متوقف نشده است؛ خدمات برقرار است و فعالان اقتصادی، به رغم همه‌ی فشارها، تلاش کرده‌اند چرخه اقتصاد کشور حفظ شود و این موضوع سرمایه بزرگی برای ایران به‌شمار می‌رود.

آرگون در ادامه گفت: اگر امروز تصمیمات اقتصادی متناسب با شرایط خاص کشور اتخاذ و در حوزه‌های مالیاتی، بانکی، بیمه‌ای، ارزی و تجاری انعطاف بیشتری ایجاد شود، اعتماد فعالان اقتصادی نیز تقویت خواهد شد و اقتصاد کشور توان عبور از شرایط بحرانی را خواهد داشت.

او با اشاره به ظرفیت‌های کشور از نیروی انسانی توانمند گرفته تا بخش‌خصوصی باتجربه و پتانسیل‌های گسترده صنعتی، معدنی، تجاری، خدماتی و کشاورزی، تاکید کرد که با همدلی، تدبیر و تصمیم‌های به‌موقع می‌توان این دوره دشوار را پشت سر گذاشت و مسیر بازگشت ثبات و رونق اقتصادی را هموار کرد.

آرگون با تاکید بر ضرورت واقع‌بینی نسبت به شرایط امروز کشور و اتخاذ سیاست‌هایی متناسب با این شرایط ویژه گفت: امیدواریم در سایه این تدابیر از اقتصاد، اشتغال و معیشت مردم به‌خوبی صیانت شده و با تمام توان، فردایی بهتر، آبادتر و شایسته‌تر برای ایران عزیز بسازیم.

شناسایی گلوگاه‌های صنعت و راهکارهای برون‌رفت از آن

 در ادامه این جلسه، هرویک یاریجانیان، رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق تهران گزارشی درباره وضعیت صنایع در دوران آتش‌بس ارائه کرد. یاریجانیان این گزارش را حاصل مباحث جلسات اخیر این کمیسیون و چالش‌های ارائه‌شده از سوی فعالان اقتصادی عنوان کرد و گفت: اقتصاد ایران پیش از جنگ با چالش‌هایی مواجه بود که این چالش‌ها عمدتا در حوزه ناترازی‌ها از جمله در حوزه‌های مالی و انرژی، سرمایه اجتماعی و روابط بین‌الملل بروز کرده است.

او با بیان اینکه«ضروری‌ترین مسئله برای بهبود شرایط اقتصادی کشور، رفع یا حداقل کاهش ناترازی‌ها است» ادامه داد: رسیدگی به ناترازی‌ها نیز، نیازمند سرمایه اجتماعی و بهبود روابط بین‌الملل است.

رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق تهران در بخش دیگری از گزارش خود وضعیت صنعت ایران پیش از جنگ رمضان را مورد بررسی قرار داد و گفت: نااطمینانی سیاسی و سیاستگذاری نادرست صنعتی به‌ویژه در دوران وفور درآمدهای نفتی سبب کاهش قدرت رقابت‌پذیری در صنعت شده است.

یاریجانیان در ادامه گزارش خود به خسارت‌های جنگ به صنعت اشاره کرد و راهکارهایی چون حذف ثبت‌سفارش‌ها، تسهیل در فرایند تخصیص ارز و تامین سرمایه‌ در گردش بنگاه‌‌های اقتصادی که پس از جنگ با آسیب‌های فراوانی مواجه بوده‌اند را از جمله موضوعات کلیدی برشمرد.

به گفته رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق تهران، فرایند ثبت سفارش هیچ‌گاه جوابگو نبوده و در هیچ اقتصادی به‌غیر از معدود کشورهایی مانند مصر و الجزایر، مشابه آن وجود نداشته است. تسهیل فرایند تامین ارز با آزادسازی واردات از محل ارز خود و مبادله واردکننده و صادرکننده، بهبود سازوکارهای بوروکراتیک و آزادسازی تجارت و ساماندهی به سامانه‌های متعدد از دیگر موضوعاتی است که یاریجانیان به آن‌ها اشاره کرد.

در مسئله اینترنت، از درد مشترک، فهم مشترک بسازیم

در ادامه چهلمین نشست هیئت‌نمایندگان، شهاب جوانمردی، نایب رئیس اتاق تهران، تبعات قطعی اینترنت و مواجهه سیاست‌گذاران با این مسئله را محور سخنان خود قرار داد و با بیان اینکه «انعطاف‌پذیری را در چند دهه اخیر زیست کرده و تلاش کرده‌ایم تا راه‌ عبور از آنچه حس و درک می‌کنیم را پیدا کنیم» گفت: ما می‌‌توانیم برخی از خسارت‌های ناشی از جنگ را مشاهده و اندازه‌گیری کنیم و ببینیم که چه زنجیره‌هایی دچار آسیب و مشکل شده‌‌اند و تمام سعی‌مان را خواهیم کرد که از این بحران‌ها هرچند سخت و دردناک گذر کنیم. اما رویه پنهان این جنگ که نسبت به آن آسیب‌پذیر هستیم، سمت نامشهود آن است، مسائلی که بر امید ما اثر می‌گذارند و با ایجاد حس بلاتکلیفی، روحیه‌مان را هدف قرار می‌دهد.

او افزود: وقتی خانواده‌ها در مقوله آموزش فرزندان خود دچار بلاتکلیفی هستند، این بلاتکلیفی روحیه و امید آن‌ها را تحت شعاع قرار می‌دهد و وقتی بنگاه‌ها با موضوع اشتغال همکارانشان به‌عنوان یک مسئله جدی روبه‌رو می‌شوند، تاب‌آوری‌شان کاهش می‌‌یابد و نمی‌دانند باید چه سیاست‌هایی را اتخاذ کنند. هر عارضه‌ای از این جنس می‌تواند تهدید پنهانی علیه زحماتی باشد که در وجه پیدای ماجرا با آن در جنگ هستیم.

جوانمردی با بیان اینکه«تخریب زیرساخت‌ها و شهادت عزیزانمان به عنوان وجوه آشکار جنگ، بسیار متاثرکننده است» افزود: اگر به وجه پنهان جنگ نپردازیم، آسیب‌ها مضاعف خواهد بود. اینترنت هم از این جنس است؛ ما در مقوله اینترنت با یک امر چند وجهی، پیچیده و در نهایت بلاتکلیف مواجه هستیم و مردم نمی‌دانند که مرجعیت تشخیص و تصمیم در این حوزه با چه کسی است. در لایه‌‌های مختلف سیاستگذاری همه درباره اینترنت صحبت می‌کنند و افراد از منظر شناخت و ظن خود از اینترنت به آن می‌پردازند. در حالی‌که اینترنت یک مفهوم فراگیر بوده و یک مفهوم بخشی نیست.

عضو هیئت‌رئیسه اتاق تهران تاکید کرد: اینترنت فقط زیرساخت، محتوا، ارتباط و اشتغال نیست. اینترنت پایه‌های اقتصاد، اجتماع و زندگی است. بخشی از هویت ما در این دنیای جدید با اینترنت شناخته می‌شود و لازم است تمامی ذی‌نفعان در این حوزه یک قدم پا پیش بگذارند و از درد مشترک، فهم مشترک بسازند. نکته حائز اهمیت اینکه، امنیت، حکمرانی دیجیتال و فرهنگ مصرف اینترنت از مسائل مهم در این مفهوم فراگیر هستند و برای برون‌رفت از این بلاتکلیفی، راهی جز گذر از بحران از طریق فرصت‌سازی نداریم. بنابراین لازم است میز گفت‌وگویی برای جلوگیری از موریانه‌زدگی اجتماع، فرهنگ، اقتصاد و زیست روزمره‌مان ایجاد کنیم.

قطع اینترنت به بحران بنگاه‌های اقتصادی بدل شده است

 محمود نجفی عرب، رئیس اتاق تهران نیز در این نشست ضمن ارایه گزارشی از وضعیت بنگاه‌های بخش‌ خصوصی و مشکلات آن‌ها، به بیان مطالبات فعالان اقتصادی از دولت پرداخت و با اشاره به ظرفیت‌های زیرساختی استان تهران برای تامین کالاهای اساسی و مواد اولیه مورد نیاز خطوط تولید گفت: دولت مصوبه‌ای برای تفویض اختیارات به استانداران مرزی با هدف تامین کالاهای اساسی صادر کرد که پس از پیشنهاد اتاق تهران و پیگیری استاندار محترم، این اختیارات به استانداری تهران تفویض شد. پیرو این مصوبه ،جلساتی‌ با فعالان اقتصادی در حوزه تامین کالاهای اساسی و نهاده ها برگزار شد و تلاشمان بر این است تا موانع تامین کالا را برطرف کنیم.

او در ادامه با اشاره به ضرورت وصول مطالبات تامین کنندگان نهاده‌ها و کالاهای اساسی گفت: با اختصاص اعتباری معادل 500 میلیون یورو می‌توان بخش مهمی از کمبود نقدینگی در این بخش را مرتفع کرد.

رئیس اتاق تهران با اشاره به ضرورت توجه به صیانت از نیروی کار از سوی دولت گفت: کشور در شرایط جنگی قرار دارد، اما قوانین، مقررات، دستور العمل‌ها و آیین نامه‌ها تناسبی با این وضعیت ندارند و درخواست فعالان اقتصادی از دولت، اقدام عاجل در تسهیل امور و بهبود فضای کسب و کار است.

رئیس اتاق تهران در بخش دیگری از سخنانش، به آسیب‌های قطع اینترنت پرداخت و گفت که این موضوع برای بنگاه‌های اقتصادی به یک بحران بدل شده است. او ادامه داد:«می دانم که دولت به فکر پایان دادن به این شرایط و جبران خسارت ناشی از قطع اینترنت است اما مشخص نیست که مسئول اصلی رسیدگی به این مسئله چه نهاد و فردی در کشور است.

او با اشاره به اینکه کسب و کارها برای ارتباطات بین‌المللی خود نیاز مند دسترسی به اینترنت هستند، ادامه داد: اتاق های بازرگانی روزانه با درخواست‌های بسیاری از سوی فعالان اقتصادی و شرکتها برای پیگیری جهت ایجاد دسترسی به اینترنت رو به رو هستند و نمی‌دانند از طریق چه نهادی پیگیر موضوع باشند.

اهمیت دیپلماسی حمل‌ونقل و بهره‌گیری از کریدورهای جایگزین در شرایط بحرانی

در بخش دیگری از این نشست، پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق تهران به پتانسیل‌های صنعت لجستیک پرداخت و از اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت‌های ترانزیتی سخن گفت. او با اشاره تشکیل «کمیته تسهیل حمل‌ونقل» در اتاق تهران و با تاکید بر تقویت کریدورهای مختلف و حمل‌ونقل ترکیبی در شرایطی که محدودیت‌هایی در لجستیک از طریق دریا ایجاد شده است، گفت: با توجه به افزوده‌شدن قیمت کانتینرها به هزینه‌های حمل‌ونقل، در تلاش هستیم تا راهکارهایی را در زمینه تعیین‌تکلیف کانتینرهای خالی، شناسایی و ارائه کنیم.

سنندجی در ادامه با بیان این‌که «دیپلماسی حمل‌ونقل بسیار حائزاهمیت است و این موضوع باید در دستور کار سیاستگذاران قرار گیرد» ، گفت : با تعیین تکلیف در مورد اجازه حمل کالا با کامیون‌های ایرانی از طریق کشورهای همسایه ، علاوه‌بر کاهش معطلی در پشت مرزها، روند توسعه تجارت نیز تسریع خواهد شد.

استفاده از کریدورهای پشتیبانی که حتی پس از جنگ نیز بتوان از آن‌ها بهره‌برد از دیگر موضوعات مورد اشاره از سوی رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق تهران بود.

 او در ادامه، ایجاد هاب‌های لجستیکی در کشور، افزایش مسیرهای جاده‌ای، توسعه حمل‌ونقل ترکیبی و رفع مشکلات در زمینه بهره‌گیری از ظرفیت‌های ریلی را نیز مورد تاکید قرار داد.

راهکار صنعت نساجی برای برون‌رفت از بحران

امین مقدم، عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران نیز در این نشست با اشاره به کمبود مواد اولیه در صنعت نساجی کشور، گفت: به دلیل عرضه محدود مواد اولیه واحدهای نساجی، قاچاق منسوجات و واردات پوشاک و پارچه به داخل، به معضلی بزرگ برای این صنعت تبدیل شده است. او راه حل برون رفت از این وضعیت را تخصیص ارز برای تامین مواد اولیه صنعت نساجی اعلام کرد.

تاکید بر حذف نظام ثبت سفارش

محمدرضا نجفی منش، رئیس کمیسیون بهبود محیط کسب وکار و رفع موانع تولید نیز، بر حذف ثبت سفارش از نظام تجارت خارجی کشور تاکید کرد و یادآور شد که سیاستگذار باید واردات بدون انتقال ارز را برای بخش‌خصوصی فراهم و روند آن را تسریع کند.

در بخش پایانی این جلسه، محمود نجفی‌عرب از اقدامات کمیسیون‌های اتاق تهران در دوران جنگ رمضان برای حل مشکلات اقتصادی قدردانی کرد و با تاکید بر فعالیت بیشتر در حوزه دیپلماسی اقتصادی با کشورهایی مانند چین، ترکیه و قزاقستان، پیشنهاد کرد هیئتی متشکل از دولت و بخش‌خصوصی برای افزایش تعاملات تجاری به این کشورها سفر کرده و به تسهیل مراودات تجاری کمک کنند.