، معاون وزیر نفت با تأکید بر اینکه تحول دیجیتال و هوشمندسازی یک اقدام نمادین نیست، بلکه به‌عنوان یک اصل راهبردی در دستور کار قرار دارد، گفت: سالانه حدود ۵۵ میلیارد دلار فرآورده در زنجیره صنعت پالایش تولید و توزیع می‌شود و مدیریت هوشمند این حجم از منابع، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

وی در آیین هفته پژوهش شرکت ملی پالایش و پخش با اشاره به چالش‌های ساختاری صنعت انرژی اظهار کرد: ناترازی، رشد مصرف، محدودیت شدید منابع، تحریم‌ها، پیچیدگی شبکه توزیع و الزام‌های زیست‌محیطی، این صنعت را ناگزیر در برابر تصمیم‌های دشوار قرار داده است و رویکردهای سنتی دیگر پاسخگو نیستند.

وی افزود: اگر شیوه‌های گذشته کارآمد بودند، امروز شاهد بهبود شاخص‌های کلیدی عملکرد بودیم، نه کاهش یا ایستایی. به همین دلیل عبور از تصمیم‌گیری بخشی و حرکت به سمت حکمرانی یکپارچه و داده‌محور گریزناپذیر است.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران با اشاره به تدوین سند راهبردی این صنعت در دولت چهاردهم بیان کرد: بر اساس ارزیابی دقیق شرایط موجود، شش راهبرد اصلی تعریف شده که به‌عنوان نقشه راه و جهت‌گیری کلان شرکت در حال اجراست و حتی با محدودیت منابع نیز می‌توان با ارتقای بهره‌وری، شاخص‌های نامطلوب را بهبود داد.

وی افزود: پژوهش و فناوری باید در متن تصمیم‌سازی قرار بگیرند، نه در حاشیه. فناوری زمانی اثربخش است که به مقیاس عملیاتی برسد و به حل مسائل واقعی صنعت کمک کند، نه اینکه صرفاً در سطح آزمایشگاهی باقی بماند.

معاون وزیر نفت با تشریح گستردگی صنعت پالایش و پخش گفت: این صنعت شامل ۱۰ پالایشگاه، حدود ۱۵ هزار کیلومتر خط لوله، ۳۷ منطقه پخش، ۷۰ تا ۸۰ انبار، بیش از ۵۱۰۰ جایگاه عرضه فرآورده‌های مایع و حدود ۲۴۰۰ جایگاه سی‌ان‌جی است و این مقیاس، نگاه یکپارچه فناورانه را الزامی می‌کند.

وی با انتقاد از مدیریت واکنشی اظهار کرد: در برخی مناطق، محاسبه زمان رسیدن فرآورده‌ها به‌صورت دستی و کاغذی انجام می‌شد و سامانه اسکادای خطوط لوله سال‌ها از مدار خارج بود که این وضعیت با الزامات مدیریت مدرن همخوانی ندارد.

وی افزود: با وجود فعال بودن سامانه اطلاعات مدیریت، بهره‌برداری از داده‌ها محدود به نظارت کلی مانده است، در حالی که با ساماندهی همین داده‌های موجود و استفاده از ابزارهای تحلیل، بدون سرمایه‌گذاری سنگین می‌توان سالانه ۲ تا ۳ میلیارد دلار برای کشور عایدی ایجاد کرد.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران از احیای سامانه اسکادا، راه‌اندازی سامانه هوش تجاری و انتقال سیستم کنترل توزیع‌شده پالایشگاه‌ها به مرکز مونیتورینگ خبر داد و گفت: پالایشگاه ستاره خلیج فارس به‌عنوان نخستین واحد به این مرکز متصل شده و تا دو ماه آینده رونمایی رسمی مرکز هوشمند پایش یکپارچه پالایش و پخش انجام می‌شود.

وی افزود: در حوزه مقابله با قاچاق سوخت، با تقاطع‌گیری ساده داده‌های سامانه هوشمند سوخت، دوربین‌های بین‌جاده‌ای و سامانه‌های بارنامه، بیش از ۶۰۰ میلیون لیتر انحراف شناسایی و پروانه‌های مرتبط ابطال شد که ارزشی حدود ۴۰۰ میلیون دلار برای کشور ایجاد کرد.

وی تأکید کرد: این تجربه نشان می‌دهد اگر نوآوری و تحول دیجیتال با سرعت بیشتری دنبال نشود، چالش‌های صنعت عمیق‌تر می‌شود، اما با تکیه بر سرمایه انسانی متخصص و پیوند پایدار با دانشگاه‌ها و زیست‌بوم فناوری، می‌توان ناترازی‌ها و گره‌های مزمن صنعت پالایش را کاهش داد.