، بازار مسکن تهران در سال های اخیر نوسانات قابل توجهی را به خود دیده است. در این راستا، در شرایطی که در سال های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷، میانگین قیمتی هر متر مربع مسکن در تهران چیزی در حدود ۵ تا ۷ میلیون تومان بود، این عدد سال به سال افزایش یافت و اکنون یک رکورد تازه قیمتی را برجا گذاشته است. جدیدترین گزارش ها حاکی از این هستند که میانگین قیمتی هر متر مربع مسکن در فروردین ماه سال ۱۴۰۴ در تهران، به ۱۱۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسیده است.

این در حالی است که این عدد در اسفندماه سال ۱۴۰۳ چیزی در حدود ۱۰۳ میلیون تومان بود. در این نقطه یک سوال مطرح می شود و آن هم این است که در شرایطی که قیمت دلار در هفته های اخیر کاهش قابل توجهی را تجربه کرده، به چه دلیل شاهد افزایش قیمت مسکن در پایتخت بوده ایم. در توضیح دلایل این مساله توجه به دو نکته مهم به نظر می رسد.

اولا، نباید صورت مساله مسکن در ایران را به سادگی و کلی نگریست. بازار مسکن ایران و به طور خاص پایتخت کشورمان ماهیتی پیچیده دارد و مجموعه ای از عوامل را در تحلیل این مساله باید مد نظر داشت. مسکن در ایران تحت تاثیر متغیرهای کلان اقتصاد کشورمان است و وقتی تورم در کشورمان در طی سال های اخیر حداقل 40 درصد بوده، ساده ترین معنای این موضوع این است که باید انتظار انتقال این تورم و بار آن به بخش مسکن را نیز داشته باشیم.

از این رو، تا شرایط ساختاری اقتصادی ایران و معایب حاکم بر آن اصلاح نشود، اینکه تصور کنیم قیمت مسکن در ایران با صرفا کاهش قیمت ارز کاهش پیدا خواهد کرد، تصورِ درستی نیست. قیمت ها در بخش مسکن ته‌نشین می شوند و همچون قیمت ارز به راحتی و به شیوه ای فوری بالا و پایین نمی روند. از این رو، در تحلیل صورت مساله مسکن باید دیدگاهی چندبُعدی و عمیق را مد نظر داشته باشیم.

نکته دوم اینکه بازار مسکن تهران با چالشهای جدی تری در قیاس با دیگر مناطق کشورمان رو به رو است. در این شهر شاهد کمبود زمینِ قابل ساخت و ساز هستیم و البته کاهش حمایت موثر از سازندگان و انبوه سازان از طرقی نظیر ارائه تسهیلات بانکی نیز مزید بر علت شده تا شاهد باشیم که میان عرضه و تقاضا در بازار مسکن پایتخت توازنی منطقی برقرار نیست.

همین عدم توازن موجب شده تا قیمت مسکن در تهران مدام رو به صعود باشد و با چالش های جدی همراه شود. از این رو، تا این کاستی ها رفع نشوند، همچنان باید قیمت مسکن را روی ریل گرانی و افزایش قیمت تصور کنیم.