، هفته گذشته خبری مبنی بر "آزادسازی واردات لوازم خانگی " در رسانه ها منتشر شد، خبری که در فضایی غبار آلود و غیر شفاف به سرعت در رسانه‌ها منتشر و برداشت‌های متفاوتی را به همراه داشت.

به ظاهر با اعلام این خبر، نانِ برخی افراد که سودشان در آزادسازی واردات لوازم خانگی است در روغن افتاد و سعی کردند از آب گل آلودِ عدم شفافیت، ماهی بگیرند.

اما اصل ماجرا چه بود؟

درحقیقت ماجرا از این قرار است که برخی رسانه ها مصوبه مربوط به جلسه 15 آذر هیئت وزیران که درباره جلوگیری از واردات لوازم برقی و گازسوز با گرید غیراستاندارد انرژی مورخ 19 آذر صادر شده بود را با شایعه آزاد شدن واردات لوازم¬خانگی منتشر کردند، بخشنامه¬ای که وزیر نیرو در تاریخ 16 آذر در مراسم رونمایی از نخستین «الکتروموتور پربازده مغناطیسی» ساخته یک شرکت دانش بنیان در مشهد  از آن خبر داده بود.

حدودا یک هفته قبل از انتشار این خبر، علی اکبر محرابیان وزیر نیرو اعلام کرده بود: واردات لوازم¬خانگی بی‌کیفیت و پرمصرف به کشور در پی مصوبه دیروز هیات دولت ممنوع است و از ورود اینگونه وسایل به شدت جلوگیری خواهد شد، که به نظر می رسد نگرانی این عضو کابینه دولت سیزدهم از ورود لوازم انرژی بر و پرمصرف نشان از ان داشت که قرار نیست کالاهایی غیر از لوازم گرمایشی و یا سرمایشی وارد کشور شود.

وزیر نیرو در صحبت های خود  به "مصوبه هیئت دولت" اشاره کرد که در این مصوبه آمده است: 

"هیئت وزیران در جلسه 15/9/1402 به پیشنهاد شماره ۵۶۵۸۰ مورخ 31/2/1402 سازمان ملی استاندارد ایران و به استناد اصل یکصد و‌ی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد بند (۴) تصویب نامه شماره ۹۴۰۳۵ ت ۴۲۴۰۰ ه مورخ ۱۳۸۸/۵/۱۷ به شرح زیر اصلاح می‌شود.

 4- واردات لوازم و تجهیزات برقی و گازسوز مشمول مقررات اجرای اجباری استاندارد معیار مصرف و بر چسب انرژی فقط با دو رتبه برتر انرژی و بر اساس آخرین ویرایش استاندارد ملی معیار مصرف انرژی تجهیزات انرژی بر برقی خانگی و گازسوز مشمول مقررات اجرای اجباری مجاز بوده و باید از واردات تجهیزات مذکور با رتبه‌های انرژی پایین‌تر جلوگیری به عمل آید."

البته این در حالی است که از این بخشنامه تعابیر و تفاسیر مختلفی می‌شود بطوریکه تولیدکنندگان لوازم‌خانگی و واردکنندگان هردو معتقدند  این بخشنامه در راستای حمایت از آنان صادر شده است.

خیر، ممنوعیت واردات لوازم خانگی برداشته نشده

عباس هاشمی، رئیس انجمن لوازم خانگی، در پاسخ به این پرسش که آیا این بخشنامه به‌معنای آزادسازی لوازم خانگی است؟ می گوید: خیر، در این بخشنامه کاملاً صریح به استانداردهای لوازم برقی و گازسوز خانگی اشاره شده است. درواقع این بخشنامه مربوط به اقلامی است که واردات آن‌ها آزاد بوده و استانداردهای مصرف انرژی نداشتند. به عنوان مثال، اقلامی نظیر کولر گازی که درحال‌حاضر به‌صورت محدود از رویه قانونی وارد می‌شوند، با این بخشنامه در واردات آن‌ها محدودیت ایجاد خواهد شد.

به گفته وی درحال‌حاضر آزادسازی صورت نگرفته است و این مصوبه اصلا ارتباطی با آزادسازی ندارد زیرا در حال حاضر با وجود محدودیت، برخی کالاها مانند  اسپیلت، سشوار و برخی اقلام لوازم خانگی کوچک به دلیل کافی نبودن تولیدات داخلی، به کشور به صورت محدود وارد می‌شوند، این مصوبه می‌گوید اگر کالایی می‌خواهد وارد کشور شود باید استانداردهای بالای انرژی را داشته باشد اما این به معنای آزادسازی نیست. در نتیجه این مصوبه هیئت دولت در واقع برای واردات کالاهای با رتبه انرژی A و B است. یعنی در اصل محدودیتی قائل شده‌اند که از این پس کالایی با رتبه انرژی پایین‌تر از آنچه اعلام شد به کشور وارد نشود.

مدیرکل دفتر لوازم‌خانگی وزارت صمت هم با بیان اینکه مصوبه اخیر هیات وزیران فقط شرایط واردات را اعلام کرده، گفت: بخشنامه‌ای که اخیرا با عنوان آزادسازی واردات لوازم‌خانگی در رسانه‌ها منتشر شده، فقط شرایط واردات کالاهایی که اکنون آزاد است را اعلام کرده و درباره کالاهایی که وارداتشان ممنوع است، صحبتی نشده است.

محسن شکراللهی تصریح کرد: در حال حاضر واردات لوازم‌خانگی دو دسته است؛ بر این اساس واردات بخشی از لوازم‌خانگی مثل کولر گازی آزاد است و برخی ممنوع که این مصوبه فقط شرایط واردات کالاهایی که اکنون آزاد است را اعلام می کند.

بنا بر این گزارش به نظر می‌رسد که نه تنها مجوز واردات صادر نشده بلکه برای واردات برخی اقلام کالایی مانند اسپلیت که تا پیش از این تحت شرایط خاص وارد کشور می شد هم محدودیت های جدید اعمال شده است اما برخی با انتشار این بخشنامه سعی در تحقق سناریوی تکراری آزاد شدن واردات لوازم خانگی را داشتند.