دولت طی چهار سال اخیر با کنار گذاشتن مسکن مهر عمده تمرکز خود را بر روی بالا بردن توان خرید متقاضیان مصرفی و نیز احیای نظام تامین مالی مسکن گذاشت، نظامی که به گفته وزیر راه و شهرسازی همچون بمباران سوریه و یمن توسط یک آقایی ویران شده بود.

به دنبال سیاست کنار گذاشتن تولید مسکن دولتی، دولت اقدام به تشکیل صندوق پس‌انداز مسکن یکم در اواخر سال ۱۳۹۳ کرد. سود این تسهیلات ابتدا ۱۴ درصد بود که سپس به ۱۳، ۱۱ و ۹.۵ درصد کاهش پیدا کرد که البته شاید این نرخ از ۹.۵ درصد هم پایین‌تر هم بیاید اما هنوز به طور رسمی اعلام نشده است.

یکی دیگر از سیاست‌های دولت در بخش بافت‌های فرسوده و ناکارآمد است که مدیرکل دفتر ستاد ملی بازآفرینی شهری در این خصوص می‌گوید برای اینکه توانمندی شهروندان در کلان شهرها، شهر های بالای ۲۰۰ هزار نفر و شهرهای زیر ۲۰۰ هزار نفر را برای خرید خانه بالا ببریم باید تسهیلات مسکن را به گونه ای افزایش بدهیم که ضمن باز پرداخت طولانی مدت و بهره کم با سپرده اندک بتوانند تسهیلات دریافت کرده و این تسهیلات برای برای دهک های اول تا سوم مخصوصا محلات هدف بازآفرینی شهری طبق تجارب جهانی در برخی کشور از قبیل کره جنوبی، ترکیه، انگلستان و اتریش وغیره ازحداقل ۵۰ الی ۹۰ درصد قیمت ملک را شامل شود.

نریمان مصطفایی اظهار کرد: در این راستا ما از طریق ستاد بازآفرینی شهری سیاست هایی را به تاسی سیاستهای دولت محترم به کار می بریم که ضمن پیگیری  بستر سازی و آماده کردن  تسهیلات و مشوق های لازم، افزایش سقف وام، افزایش دوره بازپرداخت، کاهش نرخ سود در محدوده های هدف بازآفرینی شهری، توانمندسازی ساکنین، را در دستور کار قرارداده تا مردم بتوانند با مشارکت خود در بحث محله و مسکن خود را بازآفرینی، بهسازی، مقاوم سازی و بازسازی کنند.

مصطفایی با بیان اینکه بانک مرکزی مصوب کرده است، بانک مسکن با استفاده از تسهیلات صندوق پس انداز مسکن یکم و با رعایت سقف حداکثر ۱۰ هزار میلیارد ریال به انبوه سازان صرفا برای نوسازی بافت های فرسوده و ناکارآمد شهری تسهیلات ساخت مسکن واگذار می کند و اعطای این تسهیلات منوط به سپرده گذاری انبوه سازان در صندوق پس انداز مسکن یکم طبق ضوابط و مقررات موجود و لزوم فروش اقساطی تسهیلات موصوف پس از ساخت مسکن به افراد، با رعایت سقف حداکثر ۱۰ هزار میلیارد ریال ایجاد تعهد برای صندوق است. افزود: یکی از سیاست های دولت در خصوص بحث مسکن صندوق یکم است که برای توانمند سازی مردم و توانمندسازی انبوه سازان مطرح شده است که وام هایی با مبلغ ۱۶۰ میلیون تومان با ۸ درصد کارمزد در محلات فرسوده و ناکارآمد شهری است در اختیار انبوه سازان قرار می گیرد.

مسکن اجتماعی نیز یکی دیگر از فعالیت‌هایی است که دولت آن را جایگزین مسکن مهر کرد اما نه با آن ابعاد و گستردگی. در این طرح قرار است برای تامین سالیانه ۱۰۰ هزار واحد مسکونی اقشار کم درآمد جامعه، علاوه بر یارانه دولتی قرار است ۲۴ هزار میلیارد ریال (۲۴۰۰ میلیارد تومان (تسهیلات بانکی) و ۱۷ میلیارد ریال (یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان) کمک‌های بلاعوض پرداخت شود.

معاون امور مسکن شهری بنیاد مسکن انقلاب اسلامی می‌گوید در این طرح افرادی که تمایل دارند از تسهیلات بانکی استفاده کنند، می‌توانند به نسبت شهرهای بزرگ و کوچک در کشور از تسهیلات بانکی ۳۰۰، ۴۰۰ و ۵۰۰ میلیون ریالی استفاده کنند.

جواد حق‌شناس با بیان اینکه با وجود پیگیری های این نهاد تاکنون برای اجرایی شدن مسکن اجتماعی در کشور منابعی اختصاص نیافته است، گفت: طبق مصوبه هیات وزیران در این طرح در صورتی که متقاضیان واجد شرایط از واحدهای مسکن مهر فاقد متقاضی خرید کنند، دولت برای کمک به این افراد تسهیلات ۷۰ میلیون ریالی بلاعوض در نظر گرفته است.

به گفته وی، در این طرح به مدت ۵ سال باید سالیانه ۱۰۰ هزار واحد مسکونی برای اقشار کم درآمد جامعه تامین شود و هر سال ۳۵ هزار نفر می توانند از تسهیلات حمایتی برای ساخت، خرید و کمک های بلاعوض برای تامین مسکن مورد نیاز خود استفاده کنند.

وی گفت: در بخش مسکن اجتماعی نیز در این طرح قرار است سالیانه برای ساخت ۱۰ هزار واحد استیجاری تسهیلات بانکی برای سازندگان مسکن در نظر گرفته شود و برای ساخت ۱۵هزار واحد نیز به سازندگان دارای زمین تسهیلات بانکی اختصاص یابد.

حق شناس یادآورشد: در این طرح دولت مصوب کرده که سالیانه ۱۵ هزار نفر در شهرهای زیر ۵۰۰ هزار نفر و ۲۰ هزار نفر در شهرهای بالای ۵۰۰ هزار نفر از پرداخت کمک اجاره مسکن برخوردار شوند و سالیانه به ۵ هزار نفر وام قرض الحسنه ودیعه مسکن اختصاص می یابد.

معاون بنیاد مسکن تاکید کرد: در طرح مسکن اجتماعی و حمایتی کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی ملکف هستند متقاضیان کم درآمد و آسیب پذیر جامعه را معرفی کنند و متقاضیانی که تحت پوشش این دو نهاد نیستند با هماهنگی وزارت تعاون، کار و امور اجتماعی شناسایی خواهند شد.