، آزاده نظربلند دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، در آیین ویژه روز «کتاب، کتابخوانی و کتابدار» و بهره‌برداری از ۳۴ خودروی کتابخانه سیار با گرامیداشت یاد و نام رهبر شهید انقلاب، انس عمیق ایشان با کتاب و گستره مطالعاتشان در حوزه‌های ادبیات، شعر، تاریخ و اندیشه را از ویژگی‌های برجسته شخصیت علمی و فرهنگی ایشان دانست و اظهار کرد: کتاب باید در متن زندگی جامعه حضور داشته باشد و کتابخوانی به بخشی از زیست فرهنگی مردم تبدیل شود.

وی با اشاره به رویکرد تحولی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در دوره مسئولیت خود افزود: جهت‌گیری اصلی در این مدت، گذار از الگوی کتابخانه‌محور به جامعه‌محور بوده است؛ به این معنا که کتابخانه‌ها علاوه بر نگهداری و امانت کتاب، به نهادهایی اجتماعی و فرهنگی تبدیل شوند که متناسب با نیازهای جامعه فعالیت کرده و زمینه دسترسی عادلانه به کتاب، یادگیری و تعامل اجتماعی را فراهم کنند.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، توسعه عادلانه خدمات و توجه ویژه به مناطق کم‌برخوردار را از مبانی اصلی این تحول برشمرد و گفت: دسترسی به کتاب، دانش و فرصت‌های یادگیری نباید تابع محل زندگی، وضعیت اقتصادی یا موقعیت اجتماعی افراد باشد و کتابخانه عمومی باید امکان بهره‌مندی همه اقشار از خدمات فرهنگی را فراهم کند.

افزایش بیش از دو برابری کتابخانه‌های سیار کشور

نظربلند با تشریح روند توسعه کتابخانه‌های سیار اظهار کرد: در دی‌ماه ۱۴۰۳، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ۵۷ کتابخانه سیار در اختیار داشت که طی ۲۲ ماه گذشته ۲۵ دستگاه به این ظرفیت اضافه شد و با بهره‌برداری از ۳۴ کتابخانه سیار جدید، تعداد این کتابخانه‌ها به ۱۱۶ دستگاه افزایش یافت.

وی ادامه داد: با این اقدام، جمعیت تحت پوشش خدمات کتابخانه‌های سیار از ۳ میلیون و ۴۵ هزار نفر به حدود ۱۰ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر رسیده و تمامی استان‌های کشور از خدمات کتابخانه عمومی سیار بهره‌مند شده‌اند.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور همچنین از افزایش نقاط خدمت کتابخانه‌ای خبر داد و گفت: تعداد این نقاط که سال گذشته ۴ هزار و ۲۲۹ مورد بود، اکنون به ۴ هزار و ۴۹۶ نقطه رسیده و با استقرار کتابخانه‌های سیار جدید، به ۴ هزار و ۷۷۵ نقطه افزایش خواهد یافت؛ رقمی که بیانگر رشد حدود ۱۳ درصدی نسبت به سال گذشته و رشد ۲۲ درصدی در دولت چهاردهم است.

بهره‌برداری از ۷۰ کتابخانه جدید و بازطراحی ۶۳ کتابخانه

نظربلند با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای ارتقای کیفیت فضاهای کتابخانه‌ای تصریح کرد: طی ۲۲ ماه گذشته، ۷۰ کتابخانه جدید با زیربنایی بالغ بر ۲۵ هزار مترمربع به بهره‌برداری رسیده و ۶۳ کتابخانه نیز با زیربنایی بالغ بر ۷۰ هزار مترمربع بازطراحی شده‌اند.

وی افزود: در کنار توسعه زیرساخت‌ها، تقویت منابع کتابخانه‌ای و گسترش فعالیت‌های ترویجی، آموزشی و محتوایی نیز در دستور کار قرار گرفته تا کتابخانه‌ها به محیط‌هایی پویا برای ترویج مطالعه، گفت‌وگو، یادگیری، خلاقیت و مشارکت اجتماعی تبدیل شوند.

به گفته دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، برگزاری برنامه‌های فرهنگی و ادبی، نشست‌های کتاب‌خوانی و فعالیت‌های ویژه کودکان و نوجوانان از جمله اقداماتی است که با هدف پاسخگویی به نیاز گروه‌های مختلف مخاطبان دنبال می‌شود.

سه مطالبه برای تداوم تحول در کتابخانه‌های عمومی

نظربلند در بخش دیگری از سخنان خود، تداوم مسیر تحول در کتابخانه‌های عمومی را نیازمند حمایت دولت و سایر ارکان حاکمیت دانست و سه موضوع را در این زمینه ضروری عنوان کرد.

وی تأمین منابع مالی پایدار و متنوع برای امکان برنامه‌ریزی بلندمدت و توسعه زیرساخت‌ها، استفاده از ظرفیت مسئولیت اجتماعی دستگاه‌های اجرایی و بنگاه‌های اقتصادی برای تجهیز و بهسازی کتابخانه‌ها به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار و همچنین تقویت حمایت‌های مادی و معنوی از کتابداران و نیروی انسانی نهاد را از مهم‌ترین الزامات این مسیر برشمرد.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با تأکید بر نقش محوری کتابداران در تحقق اهداف این مجموعه گفت: کتابداران مهم‌ترین حلقه ارتباط کتابخانه با جامعه و پیشران اصلی تحولات در این حوزه هستند و هیچ تحول پایداری بدون توجه به سرمایه انسانی محقق نخواهد شد.

کتابخانه‌های عمومی؛ سرمایه‌گذاری برای تاب‌آوری ملی

وی در ادامه، کتابخانه‌های عمومی را از مهم‌ترین نهادهای حافظ پیوند نسل‌های امروز و آینده با میراث فکری، تاریخی و تمدنی ایران دانست و اظهار کرد: جامعه‌ای که ریشه‌های تاریخی و تمدنی خود را می‌شناسد، از سرمایه فکری و فرهنگی خویش آگاه است و قدرت تحلیل و تشخیص دارد، در مواجهه با بحران‌ها و تهدیدها نیز از ظرفیت بیشتری برای همبستگی، ایستادگی و بازسازی برخوردار خواهد بود.

نظربلند تأکید کرد: از این منظر، توسعه کتابخانه‌های عمومی صرفاً توسعه یک خدمت فرهنگی نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای تقویت بنیان‌های فرهنگی و اجتماعی و ارتقای تاب‌آوری ملی به شمار می‌رود.

وی در پایان با قدردانی از حمایت‌های دولت چهاردهم و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در توسعه شبکه کتابخانه‌های سیار کشور گفت: تأمین و تخصیص اعتبار خرید خودروها با همراهی سازمان برنامه و بودجه کشور و مجلس شورای اسلامی، به‌ویژه کمیسیون‌های برنامه و بودجه و فرهنگی، انجام شده و تأمین کتاب‌ها نیز با حمایت بنیاد برکت صورت گرفته است.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور همچنین از تلاش کارکنان نهاد و کتابداران سراسر کشور در تحقق این طرح قدردانی کرد.